In dit dossier

Besparen op energie en water

Besparen op energie en water

Rationeel omspringen met energie en water betekent dat we spaarzaam omgaan met bronnen uit de natuur. Dat is goed voor het milieu én de portemonnee. Hier vind je handige besparingstips die je jaarlijks heel wat geld opbrengen.

Besparen op uitgaven energiefactuur

Benieuwd naar wat er op je energiefactuur staat? Ontdek het hier. Wat staat er op je energiefactuur?

Energie: kleine moeite, veel resultaat

Eenvoudige tips om energie te besparen en geld te verdienen.

Verwarming

Verwarming is de grote slokop in je energiebudget. Maar liefst 60% van je energieverbruik gaat hier naartoe. Om koude rillingen van te krijgen. Nochtans kun je met enkele simpele ingrepen de schade beperken.

Besparen op verwarming
  • Verwarm overdag alleen de kamers die je echt gebruikt.
  • Investeer in een aparte thermostaatkraan voor elke kamer. Per kraan bespaar je dan zo’n 8 euro per jaar.
  • Verlucht je een kamer? Een kwartiertje per dag volstaat. Draai de radiator uit of je geld vliegt – letterlijk – het raam uit.
  • Ventileer je de hele woning? Zet de verwarming uit.
  • Zet je thermostaat één graadje lager, trek een dikkere trui aan en je bespaart al 7% brandstof. 20°C overdag en 16°C ‘s nachts is ruim voldoende.
  • Zet een uurtje voor je gaat slapen je verwarming al op nachtstand.
  • Plaats een reflectiescherm of aluminiumfolie achter je radiators om de warmte binnen te houden.
  • Isoleer de leidingen van je centrale verwarming in ruimtes die je zelden of nooit verwarmt.
  • Beperk het gebruik van elektrische bijverwarming zoveel mogelijk.
  • Gordijnen, rolluiken en tochtstrippen houden de kou buiten en zorgen ook voor minder nood aan verwarming.
  • Te warm? Een ventilator is een energiezuinigere keuze dan een airco.

Warm water

Ook warm water is een energievreter die maar liefst 15% van het totale energieverbruik opslorpt. Met deze tips laat je jouw geld niet onnodig wegstromen.

Verlichting en elektriciteit

Als je een klein beetje oplet, bespaar je jaarlijks heel wat op verlichting en elektriciteit. Steek je licht op met deze handige tips.

  • De zuinigste lamp is de lamp die niet brandt. Doe daarom altijd het licht uit als je de kamer verlaat, ook al is het maar voor even.
  • Investeer in spaarlampen die 75% minder verbruiken en 3 tot 15 keer langer meegaan.
  • Ledlampen doen het nog beter: ze verbruiken 85% minder en gaan 25 tot 50 keer langer mee.
  • Vermijd halogeenlampen in staan- of bureaulampen of spots. Ze verbruiken een pak meer energie dan ledlampen, omdat veel energie verloren gaat in de vorm van warmte.
  • De stand-by-knop is één van de grootste energievreters die vaak niet opvalt. Schakel je tv, muziekinstallatie of computer daarom altijd aan het toestel zelf uit. Met de afstandsbediening blijven ze stand-by en verbruiken ze stiekem heel wat energie.
  • Zet je printer, modem, gsm-lader en andere hardware enkel op als je ze effectief gebruikt.

Koelen en vriezen

Met deze tips smelten je energierekeningen als sneeuw voor de zon.
  • Plaats je koelkast en diepvriezer minstens 5cm van de muur.
  • Inbouwtoestellen? Zorg dan voor een verluchtingsrooster boven- en onderaan.
  • Stel de diepvriezer in op -18°C. Elke graad lager kost je 5% extra verbruik. Voor de koelkast is de ideale temperatuur 4 tot 6°C.
  • Een lege diepvriezer verbruikt meer dan een volle. Vul de lege ruimtes met piepschuim en het probleem is opgelost.
  • Ontdooi de diepvriezer of het vriesgedeelte van je koelkast regelmatig. Een ijslaag vermindert het vriesvermogen waardoor het energieverbruik stijgt.
  • Koop je een nieuwe diepvriezer? Kies dan voor een ‘no-frost-systeem'. Dat voorkomt ijsafzetting zodat ontdooien nier meer nodig is.
  • Laat warme maaltijden voldoende afkoelen vooraleer je ze in de koelkast zet.
  • Bevroren maaltijden laat je dan weer beter ontdooien in de koelkast. Een eenvoudige manier om je koelkast koel te houden en bovendien helemaal gratis.

Wassen

De beste tip is investeren in een apparaat met A+++-label. Maar ook als je nog een minder energiezuinige wasmachine hebt, kun je energie besparen.

  • Was zoveel mogelijk op 40°C. De meeste moderne wasmiddelen werken dan al goed genoeg. Voor witte was volstaat meestal 60°C.
  • Start je was pas als je voldoende hebt voor een volle machine. Dat is voordeliger dan twee keer een halve machine laten draaien.
  • Heeft je toestel een spaartoets? Gebruik hem, want je bespaart niet enkel energie, maar ook 20 tot 40 liter water.

Drogen

Niets zuiniger dan een rekje om je natte wasgoed op te hangen, maar tijds- of plaatsgebrek en slecht weer kunnen roet in het eten gooien. Maar ook met je droogkast kun je energiezuinig aan de slag.

  • Goed gezwierd wasgoed (1200 tot 1600 toeren per minuut) verkort de droogbeurt en bespaart je 20 tot 25% energie.
  • Reinig de pluizenfilter na elke droogbeurt. Met een volle filter doet de droogkast er langer over en verbruikt ze dus meer energie.

Strijken

Vaak niet meteen het favoriete klusje in huis. Maar je kunt het wel energiezuinig aanpakken.

  • Een uurtje strijken verbruikt al gauw 1,5 tot 2 kWh. Bespaar op strijkwerk door de droge was meteen op te plooien.
  • Stop je even met strijken? Zet je strijkijzer dan uit. In stand-by laten staan heeft weinig zin en verbruikt alleen maar onnodige energie.
  • Gebruik een reflecterende strijkplankovertrek. Die kaatst de warmte terug. Dat bespaart niet enkel energie, het klusje is ook sneller geklaard.

Afwassen

Je bespaart meer energie en water als je de vaat met een vaatwasser doet. Tenzij je alleen woont, dan kan afwassen met de hand voordeliger zijn. Enkele tips voor iedereen, van single tot groot gezin.

  • Eén grote afwasbeurt verbruikt minder energie en water dan verschillende kleintjes, omdat je niet telkens weer de juiste warmwatertemperatuur moet zoeken. Spaar de vuile vaat daarom op tot je voldoende hebt voor een ruime afwasbeurt.
  • Was niet af onder een lopende kraan, maar vul een afwasbak of teiltje met warm water.
  • Een kleine elektrische boiler (5 à 10 liter) is één van die onopvallende energievreters, die zelfs kan concurreren met een oude koelkast. Laat hem niet continu aan staan, maar schakel hem uit als je hem niet gebruikt.
  • Ook met de vaatwasser wacht je het best tot je het toestel volledig kunt vullen. Dat scheelt heel wat afwasbeurten en dus ook energie en water.
  • Kies voor het eco-programma op 50-55°C als het kan. Dat volstaat meestal en bespaart 26% elektriciteit en 19% water vergeleken met het standaardprogramma.
  • Voorspoelen is niet echt nodig als je de etensresten vooraf een beetje wegveegt. Zo bespaar je meteen 22% water en 5% energie.

Koken

Met deze tips die jouw energieverbruik in de keuken perfect op smaak brengen, kook je niet alleen lekker, maar ook efficiënt.
  • Gebruik altijd een deksel dat goed afsluit. Zonder deksel verbruik je drie keer meer energie.
  • Kook je elektrisch? Gebruik dan potten en pannen met een vlakke bodem die volledig op de kookplaat aansluiten. Vervang ze als dat niet meer het geval is.
  • Met een snelkookpan spaar je niet enkel tijd, maar ook tot 70% energie.
  • Gietijzeren, keramische en halogeenkookplaten koelen zeer traag af. Je kunt ze dus gerust al afzetten voordat het gerecht helemaal klaar is. De restwarmte doet het werk.
  • Lekker hapje tussendoor? Kies voor de microgolfoven, die ongeveer 50% minder verbruikt dan de klassieke oven.
  • Laat de afzuigkap niet langer aanstaan dan nodig en ook niet altijd op maximale capaciteit. Ze voert niet alleen de kooklucht, maar ook behoorlijk veel warmte af.
  • Water koken voor een lekker kopje thee? Weet dat de waterkoker even zuinig is als een gasfornuis, vooral omdat hij meteen afslaat als het water kookt.
  • Koken op aardgas is de meest energiezuinige oplossing. Koken op elektriciteit kost ruim driemaal zoveel.

Kies het juiste huishoudtoestel

Wasmachines, vaatwassers, koelkasten, vriezers, droogkasten: ze bestaan in alle maten en vormen. Wat echt telt, is het verschil in zuinigheid en energieverbruik.

Overweeg je de aankoop van een nieuw huishoudapparaat? Dan is het energielabel een prima leidraad. Je vindt het op alle nieuwe koelkasten, diepvriezers, wasmachines, droogkasten, vaatwassers, ovens, televisietoestellen en lampen. Deze wettelijke verplichting is één van de Europese maatregelen om het energiegebruik te beperken. Sinds de invoering van het energielabel, zijn toestellen steeds energiezuiniger.

    Besparen A-label

    Voor elk toestel hebben we ook nog wat tips die de doorslag kunnen geven bij jouw keuze.

    Domotica

    Domotica is een geïntegreerd systeem dat al je elektrische en elektronische toestellen bedient en beheert. Een geïntegreerd systeem betekent dat eenzelfde bedieningssysteem meerdere toestellen tegelijk kan bedienen. Een universele afstandsbediening voor verlichting, tv, video en audio bijvoorbeeld. Domotica kan uiteraard enkel toestellen sturen die elektrisch, via infrarood of via radiofrequentie aanstuurbaar zijn zoals lampen, tv, zonwering, verwarming en dergelijke.
    • Energiebesparing: met een goed afgesteld domoticasysteem kun je tot vijftien procent besparen op verwarming en tien procent op verlichting en ander elektriciteitsverbruik.
    • Meer comfort: als je gaat slapen of de woning verlaat, kun je bijvoorbeeld met een druk op de knop alle verlichting uitschakelen, de verwarming op nachtstand zetten en het alarm inschakelen.
    • Afstandsbediening: je communiceert binnen en buiten de woning. Je hoeft niet thuis te zijn om je apparatuur aan te sturen. Met een eenvoudig telefoontje of sms kun je bijvoorbeeld de verwarming van op afstand regelen, of een was- of vaatwasbeurt starten.
    • Verhoging van de veiligheid: rook- en waterlekdetectoren melden een probleem en zorgen ervoor dat bepaalde acties worden gestart. Een domoticasysteem kan een goede aanvulling zijn op een alarmsysteem.

    Water: kleine moeite, veel resultaat

    Wist je dat gezinnen 60 procent van het leidingwater verbruiken? En dat terwijl de kosten voor de productie van leidingwater in de toekomst enkel maar zullen stijgen. Door zuinig om te gaan met drinkwater en meer hemelwater (regen, sneeuw, hagel) te gebruiken, kun je een belangrijke bijdrage leveren aan een beter leefmilieu. Bovendien vaart je portemonnee er wel bij.

    Spring zuinig om met kraantjeswater

    Gemiddeld verbruikt elke Vlaming 120 liter kraantjeswater per dag.

    Toilet, bad en douche zijn samen goed voor gemiddeld 70 procent van het huishoudelijk waterverbruik. Met een beetje goede wil, kun je het verbruik per persoon drastisch terugschroeven.

    • Meet je waterverbruik
      Deel je jaarverbruik door het aantal gezinsleden en je weet hoeveel kubieke meter drinkwater je jaarlijks per persoon verbruikt. Deel dit getal door 365 en je kent het dagverbruik per persoon. Je vindt je jaarverbruik op je waterfactuur. Een kubieke meter water is 1000 liter. Ligt je dagelijks waterverbruik lager dan 120 liter per persoon, dan ben je goed bezig. Ligt het hoger dan 120 liter per persoon, dan ga je minder zuinig om met drinkwater dan de gemiddelde Vlaming. Streef naar een dagverbruik van 80 liter per persoon. Dat is zeker haalbaar!
    • Behandel een lekkende kraan meteen
      Een kraan waaruit een jaar lang vijf druppels water per minuut lekken, staat voor een verlies van 1000 liter leidingwater. Bij een oude kraan volstaat het meestal om het leertje te vervangen, iets wat je dikwijls makkelijk zelf kunt doen. Moderne kranen lekken minder snel, maar zijn toch gevoelig voor slijtage door zandkorrels en andere harde, scherpe deeltjes die krassen maken.
    • Gebruik de overloop enkel in nood
      Een wc, een bad, een lavabo en een gootsteen zijn uitgerust met een overloop. Die voorkomt een overstroming als de kraan blijft lopen terwijl de afvoer is afgesloten. Iets wat enkel per ongeluk mag gebeuren. Maar sommigen laten de badkraan open staan terwijl ze een bad nemen, zodat het badwater niet afkoelt. Het loopt dan gewoon weg via de overloop. Zo kost één bad al snel vijf baden. Niet doen dus!
    • Neem liever een douche in plaats van een bad
      Een ligbad heeft al snel een inhoud van 100 liter. Een gewone douche verbruikt de helft minder water. Met een goede spaardouchekop spaar je nog eens 40 tot 50 procent uit. Neem dus liever niet elke dag een bad. En let ook op je douchegedrag. Elke minuut douchen, betekent 6 tot 12 liter water verbruiken, afhankelijk van het feit of je al dan niet een spaardouchekop gebruikt.
    • Plaats een ééngreepsmengkraan
      Met een ééngreepsmengkraan krijg je sneller de gewenste temperatuur. Voor douche en bad is een thermostatische ééngreepsmengkraan ideaal. Die is niet alleen nog zuiniger, maar ook veiliger. Zeker voor kinderen. Er stroomt immers nooit te heet water uit.
    • Wassen en afwassen kan ook slim
      Gemiddeld ruim een vijfde van het waterverbruik van een gezin wordt gebruikt om textiel en vaat te wassen. Kies daarom zuinige toestellen.
      Waarop letten bij de aankoop van een wasmachine?
      Besparingstips wasmachine
      Waarop letten bij de aankoop van een vaatwasser?
      Besparingstips vaatwasser

    Gebruik een beker als je je tanden poetst en draai de kraan dicht. Zo bespaar je telkens 1 tot 2 liter water.

    Repareer een toilet dat blijft doorlopen zo snel mogelijk. Het kost je per jaar ruim 130 m3 of 130 000 liter water.

    Kies voor een gescheiden rioolstelsel

    Een gescheiden rioolstelsel voert afvalwater en hemelwater apart af. Het afvalwater gaat via de riolering naar een waterzuiveringsinstallatie. Het hemelwater wordt afgevoerd naar een beek, rivier of grootschalig infiltratiegebied. Zo help je om een overbelasting van het rioolnet en de zuiveringsinstallaties te voorkomen.

    Bij een nieuwe woning is een gescheiden rioolstelsel verplicht. Een simpele regenput en een pomp volstaan om hemel- en afvalwater gescheiden te houden. Zelfs met een ouderwetse regenton kun je al heel wat leidingwater besparen. Gebruik het regenwater voor toepassingen zoals schoonmaken en de tuin sproeien.

    Beperk het chemisch vervuild afvalwater

    • Natuurlijk kan je afvalwater nooit echt proper zijn. Maar een waterzuiveringsinstallatie is geen magische plek die sterk vervuild afvalwater in zuiver water omzet. Vooral een cocktail van moeilijk afbreekbare chemische producten kan de kwaliteit van het gezuiverde water ernstig aantasten. Giet dus niet om het even wat in de gootsteen en kies voor was- en schoonmaakmiddelen die het milieu zo weinig mogelijk belasten.
    • Restjes verf, vernis, white spirit en allerlei soorten oliën en schoonmaakmiddelen horen thuis bij het Klein Gevaarlijk Afval en niet in de gootsteen!
    • Gebruik zoveel mogelijk gewone zeep. Producten op basis van gewone zeep verdienen altijd de voorkeur boven producten met detergenten. Zeep is gemaakt van plantaardige of dierlijke vetten en oliën. De grondstof van detergenten is aardolie. Zeep breekt snel en volledig af en bevat geen giftige stoffen.
      Wist je dat...
      • Met zeep gewassen stoffen zachter aanvoelen, zodat een wasverzachter overbodig is?
      • Gewone vloeibare zeep volstaat om je toilet hygiënisch te reinigen? Sterke ontsmettingsmiddelen en wc-blokjes zijn niet nodig.
      • Hoe zachter het water is, hoe efficiënter de zeep werkt? De combinatie van zeep en regenwater is dus ideaal!