Veelgestelde vragen over energiedelen, persoon-aan-persoonverkoop en energiegemeenschappen

Alles wat je moet weten over energiedelen

Wat is energiedelen in Vlaanderen?

Produceer je zelf elektriciteit, bijvoorbeeld met zonnepanelen? Dan kan je de overtollige elektriciteit delen met andere personen, met jezelf of binnen een energiegemeenschap. Je kan energie delen met familie, vrienden, buren, bedrijven, medebewoners in je appartementsgebouw of tussen je eigen aansluitingen. De gedeelde energie wordt niet fysiek doorgestuurd, maar achteraf berekend op basis van de kwartierwaarden van de digitale meter.

Voorbeeld: Je bent overdag gaan werken terwijl je zonnepanelen elektriciteit produceren. Dat overschot kan je delen met je familielid dat op dat moment thuis is en elektriciteit verbruikt. Je kan het overschot ook verkopen bijvoorbeeld aan jouw buur.

Wanneer kan ik starten met energiedelen?

Je kan starten zodra alle deelnemers voldoen aan de voorwaarden, zoals een digitale meter die kwartieren uitleest (meetregime 3) en de energiedeelgroep geactiveerd is. De beheerder registreert de energiedeelgroep via Mijn Fluvius en nodigt de deelnemers uit. Zodra alle nodige goedkeuringen gegeven zijn en de aanvraag verwerkt is, kan het energiedelen starten.

Wat heb ik nodig om aan energiedelen deel te nemen?

Om aan energiedelen deel te nemen, heb je een digitale meter met meetregime 3 nodig en moet je deel uitmaken van een energiedeelgroep. De beheerder van de energiedeelgroep registreert de groep via Mijn Fluvius en voegt de deelnemers toe alsook de verdeling per deelnemer (verdeelsleutel). Hij kan nadien de gedeelde energie opvolgen.

Wanneer is energiedelen interessant voor mij?

Energiedelen is vooral interessant als je regelmatig overtollige elektriciteit produceert die op hetzelfde moment door andere deelnemers wordt verbruikt. De uitwisseling wordt per kwartier berekend. Hoe beter de productie en het verbruik op elkaar aansluiten, hoe groter het voordeel van energiedelen. Hou er ook rekening mee dat energieleveranciers kosten kunnen aanrekenen. 

Voorbeeld: Je bent overdag gaan werken terwijl je zonnepanelen elektriciteit produceren. Een buur of familielid is wel thuis en verbruikt op dat moment elektriciteit. Via energiedelen benut je meer van je eigen opgewekte energie.

Kan ik starten met energiedelen?

Wat is meetregime 3?

Meetregime 3 zorgt ervoor dat je digitale meter je verbruik en injectie per kwartier registreert en doorstuurt naar je energieleverancier. Dat is nodig om aan energiedelen te doen. Elke deelnemer moet de activatie van meetregime 3 aanvragen bij zijn eigen leverancier. Fluvius gebruikt deze kwartierwaarden om te berekenen hoeveel elektriciteit binnen een energiedeelgroep wordt gedeeld. De resultaten worden nadien doorgestuurd naar je energieleverancier voor de verdere verwerking. Vraag je energieleverancier om meetregime 3 te activeren als dat nog niet gebeurd is. Verander je later van energieleverancier? Geef dan zeker door dat je aan energiedelen doet, zodat meetregime 3 actief blijft.

Hoe vraag ik energiedelen aan?

De beheerder registreert de energiedeelgroep via Mijn Fluvius en voegt de deelnemers toe. De deelnemers worden geregistreerd aan de hand van hun EAN-code en geven nadien hun goedkeuring. Bij de aanvraag bepaalt de beheerder ook hoe de opgewekte elektriciteit verdeeld wordt tussen de deelnemers. Fluvius verwerkt vervolgens de aanvraag en activeert de energiedeelgroep zodra alle voorwaarden vervuld zijn.

Heb ik een digitale meter nodig om energie te delen?

Ja, om aan energiedelen te doen heb je een digitale meter nodig die kwartierwaarden uitleest. De digitale meter registreert wanneer je energie produceert en verbruikt. Die informatie is essentieel om correct te berekenen hoeveel energie gedeeld wordt en naar wie die gaat.

Moet mijn productie-installatie aangemeld zijn om elektriciteit te kunnen delen?

Wil je elektriciteit delen die je zelf produceert? Dan moet je productie-installatie correct aangemeld en verwerkt zijn bij Fluvius. Zodra je productie-installatie administratief in orde is en je aan de voorwaarden voor energiedelen voldoet, kan je als energiedeler deelnemen aan een energiedeelgroep. Neem je alleen elektriciteit af? Dan heb je geen productie-installatie nodig.

Hoe werkt energiedelen?

Gebeurt energiedelen in realtime?

Nee. Energiedelen wordt achteraf berekend op basis van de kwartierwaarden van de digitale meter. De gedeelde elektriciteit wordt maandelijks berekend. De resultaten zijn doorgaans beschikbaar rond de 25ste van de maand volgend op de maand waarin de elektriciteit werd gedeeld. Je kan ze raadplegen in Mijn Fluvius via de details van je energiedeelgroep.

Kan ik energie opsparen voor later?

Nee, je kan geen energie opslaan via energiedelen. Energiedelen gebeurt op basis van de productie en het verbruik binnen hetzelfde kwartier. Elektriciteit die niet gedeeld wordt, kan je dus niet bewaren om later alsnog te verdelen.

Kan ik kiezen wanneer ik mijn energie deel?

Je kiest geen concrete momenten, maar wel hoe de energie verdeeld wordt. Je deelt altijd je volledige overschot aan injectie en dit wordt per kwartier berekend. De verdeling onder de deelnemers gebeurt aan de hand van de meegegeven verdeelsleutel. Elektriciteit die niet gedeeld wordt, wordt terug toegewezen aan de energiedeler.

Kan ik werken met terugwerkende kracht bij energiedelen?

Nee, energiedelen geldt alleen vanaf de startdatum. Energie die je in het verleden hebt geproduceerd of verbruikt, kan niet achteraf nog verdeeld worden.

Is energiedelen interessant voor mij?

Zijn er kosten verbonden aan energiedelen?

Ja, vaak zijn er kosten. Neem gerust even contact op met je energieleverancier om de voorwaarden te bekijken. Met energiedelen kan je enkel je energiekost verlagen. Nettarieven en heffingen blijven gewoon van toepassing.

Wat zijn de voor- en nadelen van energiedelen?

Voordeel: Met energiedelen kan je je overtollige energie goed benutten. Het is vaak goedkoper dan gewone stroom en je krijgt meer grip op je energieverbruik. Zo help je ook mee aan een duurzamere toekomst.

Nadeel: Het voordeel hangt af van hoeveel energie er op hetzelfde moment wordt verbruikt en van de voorwaarden van je energieleverancier. Sommige leveranciers kunnen hiervoor ook extra kosten aanrekenen.

In de toekomst wordt het steeds belangrijker om hernieuwbare energie zo goed mogelijk te gebruiken, precies op het moment dat ze beschikbaar is.

Wat is de impact van energiedelen op het capaciteitstarief?

Energiedelen verandert niet hoe je capaciteitstarief berekend wordt. Het capaciteitstarief blijft gebaseerd op je werkelijke piekverbruik. Energiedelen verloopt virtueel en verlaagt je pieken niet automatisch, dus slim spreiden van je verbruik blijft belangrijk.

Ik wil stoppen met energiedelen. Wat moet ik doen?

De beheerder kan energiedelen stopzetten via Mijn Fluvius. De beheerder van de energiedeelgroep (vaak de energiedeler) regelt de afspraken tussen de deelnemers en is het aanspreekpunt voor Fluvius. Die krijgt ook een bevestiging wanneer de energiedeelgroep of een deelname stopt.

Met wie kan ik energie delen en in welke situatie?

Kan ik energiedelen met familie?

Ja, je kan energie delen met je familielid die in Vlaanderen woont. Je kan starten zodra beide deelnemers voldoen aan de voorwaarden, zoals een digitale meter die kwartieren uitleest (meetregime 3) en de energiedeelgroep geactiveerd is.

Kan ik energiedelen binnen een appartementsgebouw?

Ja, energiedelen kan binnen een appartementsgebouw. Met dit systeem kan je energie delen binnen één gebouw, zoals een appartementsblok. De opgewekte energie (bijvoorbeeld van zonnepanelen op het dak) wordt verdeeld over de bewoners. Dit gebeurt per kwartier, volgens duidelijke afspraken.

Kan ik energiedelen met mezelf (tweede woonst/vakantiehuis)?

Ja, je kan elektriciteit delen met jezelf, bijvoorbeeld tussen je hoofdverblijfplaats en een tweede verblijf. Produceer je op de ene locatie meer zonne-energie dan je daar verbruikt? Dan kan je die energie delen met de andere woning waarvan het energiecontract op dezelfde naam staat en waarvan beide locaties voldoen aan de voorwaarden voor energiedelen.

Energiedelen: bedrijven versus particulieren

Zowel bedrijven als particulieren kunnen energiedelen. De toepassing is gelijkaardig, maar in bedrijven kan het gaan om meerdere vestigingen of een hoger verbruik, wat de impact groter maakt.

Regelgeving en omkadering

Wat is de rol van Fluvius bij energiedelen?

Fluvius ondersteunt energiedelen en stelt Mijn Fluvius ter beschikking om de energiedeelgroep en deelnemers te registreren. Fluvius gebruikt de data van je digitale meter om te berekenen hoeveel energie er wordt gedeeld. Elke maand sturen ze de resultaten door naar je energieleverancier. Als beheerder kan je deze ook bekijken via Mijn Fluvius.

Je energieleverancier verrekent energiedelen meestal niet via je gewone factuur, maar via een aparte creditnota of een extra document. Neem gerust even contact op met je energieleverancier om de voorwaarden te bekijken.

Wat is de Europese context van energiedelen?

De Europese context van energiedelen betekent dat de EU het delen van energie tussen mensen en bedrijven ondersteunt en regels voorziet om dit goed te organiseren. De Europese Unie wil tegen 2050 klimaatneutraal zijn. Daarom stimuleert ze het gebruik van hernieuwbare energie en minder afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Ze moedigt burgers en bedrijven aan om lokaal energie te produceren en te gebruiken, zodat we samen de energietransitie versnellen.

Welke juridische aspecten zijn er bij energiedelen?

Energiedelen gebeurt volgens wettelijke regels en voorwaarden. Er zijn duidelijke regels die bepalen wie energie mag delen, hoe dat gebeurt en wat de rol is van bijvoorbeeld Fluvius en je energieleverancier. Zo verloopt energiedelen veilig, correct en transparant voor alle deelnemers.

Ik wil starten met energiedelen, hoe begin ik?

  1. 1

    Ga na of je kan deelnemen

    • Je hebt een digitale meter nodig die kwartierwaarden uitleest
    • Je wekt zelf energie op (bv. met zonnepanelen) of je wil energie ontvangen
  2. 2

    Kies met wie je energie wil delen

    Je kan energie delen:

    • met jezelf (bv. tussen 2 woningen)
    • met familie, vrienden of buren
    • binnen één gebouw (appartementsgebouw of multifunctioneel gebouw)
    • of via een energiegemeenschap (vlaanderen.be)
  3. 3

    Maak duidelijke afspraken

    • Wie deelt energie en wie ontvangt
    • Deel je gratis of verkoop je tegen een prijs? (vlaanderen.be)
    • Verwittig je leverancier dat je aan energiedelen wil doen
  4. 4

    Activeer je digitale meter correct

    • Je meter moet je verbruik en productie per kwartier meten (meetregime 3)
  5. 5

    Meld je aan voor energiedelen

  6. 6

    Start met energiedelen

    • Zodra alle nodige goedkeuringen gegeven zijn en de aanvraag verwerkt is, kan het energiedelen starten.