Digitale meter

We vertellen je uitgebreid over de komst van de digitale meter en de gevolgen ervan in ons dossier digitale meters

Hieronder vind je ook de uitgebreide lijst met veelgestelde vragen.

Algemene vragen over digitale meters

Praktische vragen over de digitale meters

Wat doen digitale meters voor elektriciteit en gas?

Net als je klassieke verbruiksmeters meten de digitale meters jouw elektriciteits- of aardgasverbruik. Het grote verschil is dat ze beschikken over elektronische displays en ingebouwde communicatietechnologie. Daarmee kunnen ze gegevens verzenden en ontvangen. Zo kunnen ze communiceren met jouw netbedrijf. Met jouw toestemming stuurt de digitale meter ook verbruiksgegevens door naar apps, slimme toepassingen of naar slimme huishoudtoestellen. Die zorgen voor meer gebruikscomfort en kunnen jouw aardgas- of elektriciteitsverbruik doen dalen. Dit doe je zelf via de gebruikerspoort van de digitale meter.

Moet er nog een meteropnemer langskomen om de meterstanden van mijn digitale meter op te nemen?

De digitale meter wordt meteen na plaatsing vanop afstand uitgelezen. Er komt dus geen meteropnemer meer bij je langs. Enkel als een technisch probleem ervoor zorgt dat we de meter niet vanop afstand kunnen uitlezen, dan komt er uitzonderlijk wel nog een meteropnemer langs.

Wanneer krijg ik een digitale meter?

We pakken dit grootschalige project planmatig aan. Vanaf juli 2019 plaatsen we enkel nog digitale meters bij nieuwe aansluitingen of vervangingen. Bijvoorbeeld in nieuwbouwwoningen en bij grote verbouwingen of op adressen waar de meter stuk gaat. Onze technici hebben dan géén mechanische meters meer in hun bestelwagen. Logisch, want we vervangen zo op plaatsen waar we sowieso al werken uitvoeren. We maken ook van de gelegenheid gebruik om zowel de elektriciteits- als gasmeter te vervangen. Daarnaast komt er een apart traject voor klanten met een budgetmeter, zonnepaneeleigenaars en klanten met een slimme meter uit de proefprojecten. Zij krijgen de komende jaren allemaal een digitale meter. In het voorjaar van 2019 wordt de uitrolplanning duidelijker en kan je opzoeken wanneer jij ‘aan de beurt’ bent.

Waarom zijn digitale meters eigenlijk nodig?

De oude, mechanische meters worden binnenkort niet meer gemaakt. Er moest dus sowieso een nieuw standaardmodel op de markt komen. Bovendien leven we steeds meer in een digitale wereld. Bellen en mailen doen we met een smartphone. En ook tv-kijken doen we digitaal. Waarom dan ook geen digitale energiemeter? Ook ons energielandschap verandert erg snel: van centrale productie naar lokale productie. We hebben dus meters nodig die, behalve de afname, ook de injectie van energie in het net meten. Digitale meters zijn cruciaal in de transitie naar een nieuw energielandschap, met veel meer hernieuwbare energie.

Digitale meters helpen de netbedrijven de juiste netinvesteringen te doen. Dat voorkomt extra kosten als we de elektriciteitsnetten voorbereiden op een maximale hoeveelheid hernieuwbare energie.

Als consument krijg je met een digitale meter een beter zicht op je dagelijkse verbruik. Op welke momenten verbruik ik veel of net weinig? Energieleveranciers en andere commerciële partijen zullen slimme toepassingen zoals apps of slimme thermostaten ontwikkelen. Die maken het je makkelijker om je energieverbruik en huishoudapparaten te sturen. Dat is goed voor je portemonnee en voor de samenleving. Je kiest zelf of je deze toepassingen installeert of niet.

Kan ik een digitale meter weigeren?

Als netbedrijf moeten we blijven zorgen voor betrouwbare netten. De overgang van klassieke naar digitale meters vanaf 1 juli 2019 speelt daar een belangrijke rol in. Vanaf dan plaatsen we bij alle aansluitingswerken een digitale meter. Omdat de oude, mechanische meters niet meer worden gemaakt, hebben we ook weinig keuze. Je kan een digitale meter dan ook niet weigeren, net zoals dat ook vandaag het geval is bij de klassieke meters.

Komt er ook een digitale gasmeter?

Ja. We plaatsen de digitale gasmeter bij je thuis op hetzelfde moment als de elektriciteitsmeter. De digitale verbruiksgegevens van aardgas worden via het communicatiesysteem in je digitale elektriciteitsmeter aan Fluvius bezorgd. Er komt een digitale variant voor de meest voorkomende types huishoudelijke gasmeters tot 10 m³/uur (types G4 en G6).

Wat betekent de digitale meter voor bedrijven? Komen er aparte types of regels?

De invoering van de digitale meter is vooral gericht op huishoudelijke klanten en kleine bedrijven. Voor grotere bedrijven bestaan al langer elektronische meters die we vanop afstand uitlezen. Voor hen verandert er voorlopig niets.

De kosten van de digitale meters

Heeft de invoering van de digitale meter invloed op mijn energiefactuur?

De VREG berekende voor ons (kosten-batenanalyse 2018) dat de maatschappij met de invoering van de digitale meter in totaal 440 miljoen euro voordeel doet. Aan zo’n grootschalig project hangt vanzelfsprekend een prijskaartje vast. Maar omdat we de investering over een lange periode spreiden, zal de impact op de distributienettarieven klein zijn. Logisch, want we verdelen de kostprijs over alle Vlamingen.

De VREG berekende dat een gemiddeld gezin jaarlijks ongeveer 15 euro meer zal betalen voor elektriciteit en ongeveer 12 euro meer voor aardgas. De VREG gaf zelf aan dat deze bedragen eerder overschat werden. Bovendien is hier nog geen rekening gehouden met alle mogelijke energiebesparingen die de digitale meter mogelijk maakt.

Het tarief voor een nieuwe aansluiting of vervanging blijft nagenoeg onveranderd. Wil je vanaf juli 2019 sneller dan voorzien een nieuwe digitale meter in huis? Dan betaal je daarvoor dezelfde prijs als voor een meter op aanvraag. Het bedrag moeten we nog vastleggen.

Hoeveel kost de omschakeling van tweevoudig naar enkelvoudig uurtarief of omgekeerd?

Als je een digitale elektriciteitsmeter hebt, dan moeten we voor een tariefomschakeling niet meer bij je langskomen. Dat kan vanop afstand tegen een administratieve kost. Alle digitale meters registreren de energie namelijk standaard in twee tariefperiodes. Kies je voor een enkelvoudig uurtarief, dan tellen we de twee verbruiken bij elkaar op. De plaatsing van een digitale meter zelf verandert dus niets aan de manier waarop je verbruik wordt gefactureerd. 

Is het voordelig om over te schakelen van een klassieke naar een digitale meter? Als hier kosten aan verbonden zijn, wegen die dan op tegen de voordelen?

Dankzij een digitale meter beschik je over twee gebruikerspoorten: één voor je energieverbruik, en één voor het analyseren van het energieverbruik en de aansturing van elektrische apparaten achter de meter. Via de gebruikerspoort kan je allerlei toepassingen en diensten gebruiken die je een beter inzicht geven in je verbruik. Zo kan je ook actief je energieverbruik monitoren en optimaliseren.

Op basis van die gedetailleerde informatie kun je energie en dus ook geld besparen. Door deze gedetailleerde verbruiksgegevens krijg je via je leverancier meer inzicht in je verbruik. Meten is weten.

Wie betaalt de kosten van de digitale meter?

Net zoals bij de klassieke meters zitten de kosten van de digitale meters verwerkt in de nettarieven. Ze zijn dus solidair verspreid over alle netgebruikers. Bij een nieuwbouw of grondige renovatie betaal je, net zoals nu, enkel de plaatsing en de indienststelling. Bij bestaande prosumenten, klanten met een budgetmeter en klanten met een slimme meter uit de proefprojecten gebeurt de plaatsing en de indienststelling op kosten van Fluvius. Wie niet bouwt of verbouwt, maar toch zelf een digitale meter aanvraagt (meter op aanvraag), betaalt zelf voor de plaatsing en de indienststelling. Herstellingen of vervangingen van defecte meters blijven natuurlijk op kosten van je netbedrijf en worden verrekend via het nettarief.

De werking van de digitale meters

Wat is het verschil tussen een digitale en een mechanische meter?

De digitale meter is een energiemeter met digitaal display in plaats van een mechanisch telwerk. Bij de mechanische meters moest de meteropnemer of jijzelf jaarlijks de meterstanden opnemen om een correcte eindfactuur te krijgen. Bij de digitale meters gebeurt dat automatisch. De nieuwe meters communiceren namelijk rechtstreeks met je netbedrijf. Een digitale meter beschikt ook over gebruikerspoorten. Die kun je eenvoudig koppelen aan allerlei handige en innovatieve toepassingen die de markt tegen dan zal aanbieden.

Wat kan ik concreet met die digitale meter doen?

Net als een klassieke meter meet de digitale meter je elektriciteits- of aardgasverbruik. Het grote verschil is dat een digitale meter over ingebouwde communicatietechnologie beschikt. Daarmee kan hij gegevens verzenden en ontvangen. Op die manier leest hij vanop afstand je meterstanden uit. Ook sommige diensten, zoals de omschakeling van enkelvoudig naar tweevoudig uurtarief, kunnen vanop afstand. Digitale meters geven je ook zeer gedetailleerde informatie over je energieverbruik, waarmee je concreet aan de slag kunt. Je kunt de meters ook koppelen aan allerlei apps, slimme toepassingen of slimme huishoudtoestellen. Die zorgen voor meer gebruikscomfort en doen je aardgas- of elektriciteitsverbruik dalen.

 

Welke gegevens kan ik aflezen van de digitale meter?

De digitale meter geeft je meer informatie over je energieverbruik. Net als vroeger kun je je verbruik (afname) aflezen in dag- en nachtverbruik. Als er een lokale productie-installatie (bijvoorbeeld zonnepanelen) aanwezig is, dan meet de digitale meter de afname en de injectie afzonderlijk. Zo krijg je meer inzicht in je energiehuishouding. Op het scherm van de digitale meter zal je ook de kwaliteit van de energielevering kunnen bekijken: de ogenblikkelijke spanning kan je rechtstreeks aflezen. Verder kun je ook zelf toestellen gaan aansluiten op de lokale gebruikerspoorten (P1-poort en S1-poort).

Hoe lees ik de gegevens van mijn digitale meter af?

Basisinformatie zoals bijvoorbeeld je meterstanden, lees je gewoon van het scherm af. Een eenvoudige druk op de knop volstaat om die gegevens te tonen en door het scherm te scrollen. Maar je kan ook een stapje verder gaan. We voorzien op elke digitale elektriciteitsmeter namelijk individuele gebruikerspoorten. Die kun je koppelen aan allerlei handige en innovatieve toepassingen die de markt tegen dan zal aanbieden. Zo wordt jouw verbruiksinformatie, zowel voor elektriciteit als voor aardgas, rechtstreeks raadpleegbaar via een app op je smartphone of een slimme thermostaat in de keuken. Als klant zit je zo -meer dan ooit- zélf aan het stuur van je energieverbruik en -productie.

Waarom spreken we van een digitale meter en niet van een ‘slimme meter’ of ‘online’ meter?

De term ‘digitaal’ duidt aan dat het vooral een modernere vorm van de bestaande meter is. De meter heeft een elektronisch display en meet met dezelfde nauwkeurigheid. Maar daarbovenop heeft hij ook mogelijkheden zoals digitale communicatie, bijvoorbeeld via de twee individuele gebruikerspoorten.

Voor de ‘slimme’ aspecten, zoals onder meer het slim omgaan met en het aansturen van verbruikstoestellen, kies je als klant zelf. Als klant bepaal je zelf hoever je hierin gaat. Je netbedrijf zorgt voor een betrouwbaar energienet en correcte meetgegevens. Voor je energiehuishouding achter de meter zit je -onder meer via de individuele gebruikerspoorten- zelf achter het stuur.

Mijn elektriciteitsmeter staat binnen, maar mijn gasmeter staat in de voortuin. Wordt de gasmeter dan ook vervangen en hoe zal die communiceren?

We gebruiken een draadloos communicatiesysteem tussen de gas- en elektriciteitsmeter. Dat systeem overbrugt de afstand tussen de twee meters. We vervangen beide meters tegelijk als we bij je langskomen.

Is de meter afleesbaar in donkere ruimtes (inkomhallen, kelders)? Is het display verlicht?

Ja, zowel de digitale elektriciteits- als aardgasmeter heeft een verlicht display via een ingebouwde batterij. Het display licht op van zodra je op de knop drukt. Ook in slecht verlichte ruimtes kun je dus gemakkelijk de meterstanden aflezen. Behalve meterstanden voor afname en injectie, dag- en nachtverbruik, kun je ook de spanning op je aansluiting aflezen. De batterij van zowel de digitale elektriciteits- als gasmeter heeft een levensduur van minimaal 15 jaar.
 

Hoe koppel ik de signalen van de digitale meter aan mijn domoticasysteem?

De aansturing van je domoticasysteem gebeurt door een ‘CEMS’ (Customer Energy Management Systeem). Zulke systemen zijn te koop op de commerciële markt. Je netbedrijf biedt deze toepassingen niet aan. De ‘snelle gebruikerspoort’ van de digitale meter kan wel gegevens doorgeven aan zo’n CEMS, waardoor het CEMS correcte beslissingen voor de sturing van je toestellen kan nemen.

Ik heb al een digitale meter. Wordt die ook vervangen?

De voorbije jaren voerden Eandis en Infrax (ondertussen Fluvius) enkele proefprojecten uit waarbij er digitale meters werden geplaatst. Die meters van een vorige generatie werken anders dan de nieuwe digitale meters die we vanaf juli 2019 installeren.

We willen al onze klanten dezelfde mogelijkheden bieden, en daarom vervangen we de komende jaren ook alle meters uit onze proefprojecten stapsgewijs door de nieuwe digitale meters. Bij elke metervervanging kunnen we de elektriciteitsmeterkast grotendeels behouden. Als klant hoef je daarvoor zelf niks te doen. De vervanging is bovendien kosteloos voor de klant.

Is er een stopcontact nodig voor de digitale gasmeter of werkt die met een batterij?

De digitale gasmeter beschikt over een batterij, dus een stopcontact is niet nodig. De batterij heeft een levensduur van minimaal 15 jaar. Ook de digitale elektriciteitsmeter beschikt over een batterij. Ook bij een stroomonderbreking kun je het display dus blijven aflezen en bedienen.

Verbruiken de digitale meters (en hun communicatiesystemen) elektriciteit?

De digitale meters (en hun communicatiesystemen) verbruiken een beperkte hoeveelheid elektriciteit. Het elektriciteitsverbruik van de digitale meters voldoet aan de Europese normen. Dit verbruik wordt niet gemeten en dus ook niet aangerekend aan de klant. De digitale gasmeter is voorzien van een batterij en verbruikt dus geen stroom.

De plaatsing van de digitale meters

Moet je bij nieuwbouw of renovatie extra kabels voorzien van de digitale meter naar je slimme huishoudtoestellen? Of gebeurt de sturing via wifi?

We voorzien op elke digitale elektriciteitsmeter twee individuele gebruikerspoorten. Die zal je kunnen koppelen (via een kabeltje of draadloos) aan allerlei handige en innovatieve toepassingen. Zo wordt verbruiksinformatie, zowel voor elektriciteit als voor aardgas, raadpleegbaar via een app op je smartphone of een slimme thermostaat in de keuken. In de praktijk verwachten we dat heel wat bedrijven, zoals energieleveranciers, app-ontwikkelaars of aanbieders van slimme thermostaten, producten gaan aanbieden om de info van je meter uit te lezen. Dat is in Nederland al het geval (klik hier voor meer info).

Moet voor de digitale meter ook mijn meterkast vervangen worden?

Voor de installatie van een digitale meter gebruiken we de 25D60-standaardopstelling. Bij klanten die al een 25S60-kast hebben vervangen we enkel het deksel. Die kasten werden de afgelopen 25 jaar geplaatst. Ze zijn 60 centimeter hoog, 25 centimeter breed en hebben een doorzichtig deksel. Oudere opstellingen passen we aan en voorzien we van de nieuwe meterkast. Zo is de digitale meter bereikbaar voor aflezing, bediening en het gebruik van de gebruikerspoort. Gebeurt de vervanging van je meterkast op initiatief van je netbedrijf, dan krijg je die kosteloos (kosten verrekend in het nettarief). 
 

Mijn elektriciteitsmeter zit in een oude meterkast. Hoe wordt mijn digitale meter dan geplaatst?

Dan vervangen we eerst je oude elektriciteitsmeterkast door een ‘25D60-standaardopstelling’. Dat is een meterkast die we speciaal ontwikkelden voor digitale elektriciteitsmeters. Via het halfopen deksel van de kast kan je de meter eenvoudig bedienen. Met onze oude gesloten elektriciteitsmeterkasten was dit niet mogelijk. 
 

Veiligheid en privacy bij digitale meters

Versturen de digitale meters mijn data op een veilige manier?

De digitale elektriciteitsmeter heeft een moderne communicatiemodule. Die module is verbonden met het 4G-netwerk, waar ook smartphones gebruik van maken. We gebruiken de meest geavanceerde beveiligingstechnieken. Zo versleutelen en beschermen we je data.

De digitale gasmeter communiceert met de digitale elektriciteitsmeter. Dat gebeurt draadloos en ook volledig versleuteld via een sterke Europese beveiligingsmethode.

De digitale meters meten je verbruik en -eventueel- je injectie. Maar je blijft eigenaar van deze gegevens. De Vlaamse overheid bepaalt wie ze mag gebruiken, bijvoorbeeld jouw energieleverancier om een energiefactuur op te maken. Wie de gegevens voor andere doeleinden wil gebruiken, zal daar expliciet jouw toestemming voor moeten vragen.

Wat betekent de digitale meter voor mijn privacy? Kan het zomaar dat mijn persoonlijke energieverbruik gemonitord wordt?

Digitale meters kunnen per kwartier het verbruik en de injectie van energie meten. De klanten blijven echter altijd eigenaar van die gegevens. Je kiest als klant zelf of de kwartierwaarden verstuurd worden. De Vlaamse overheid bepaalt wie welke data mag gebruiken, bijvoorbeeld jouw energieleverancier om je energiefactuur te kunnen opmaken. Voor elk ander gebruik moet je steeds jouw expliciete toestemming geven. Het spreekt voor zich dat Fluvius de spelregels volgt die de Vlaamse, Belgische en Europese overheden hen oplegt. De netbedrijven kunnen in bepaalde gevallen gebruik maken van deze gegevens. Dit gebeurt steeds anoniem en beperkt in tijd. Je kiest steeds zelf aan wie je je meetgegevens, beschikbaar via de gebruikerspoorten, doorgeeft.

Ik ben erg gevoelig voor draadloze signalen of elektromagnetische straling. Hoe zit dat met digitale meters?

Zowel de netbedrijven als de overheid hebben begrip voor bezorgdheden hierover.

De digitale meters voldoen aan alle Belgische en Europese veiligheids- en gezondheidsnormen. De meters beantwoorden aan de Europese en Vlaamse stralingsregels. Meer zelfs: de Vlaamse regels zijn strenger dan de Europese. De fabrikant voert hiervoor de nodige testen uit, volgens vastgelegde normen en mét accreditatie van aangeduide laboratoria. Gelijkvormigheidsattesten en testrapporten zal je als klant vrij kunnen inkijken.

Hoe wordt de privacy (versleuteling, anonimiteit van data…) van de klanten verzekerd?

De gegevens die de digitale meters versturen worden versleuteld. En dit over de volledige ketting: van aan de meter tot in de centrale systemen. De verschillende marktpartijen krijgen enkel toegang tot die data die zij nodig hebben om hun taken uit te voeren: één meterstand per dag voor elektriciteit en één meterstand per dag voor aardgas. Met die gegevens kan Fluvius correcte data doorsturen naar de leverancier voor een verbruiksfactuur of een eindafrekening bij verhuis. Meer gedetailleerde data, zoals kwartierwaarden, kunnen alleen gebruikt worden na expliciete en formele toestemming van de klant. Dat is in overeenstemming met de nieuwe Europese privacywetgeving AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming). Hierin is ook voorzien dat de klant kan opvragen welke gegevens er worden verwerkt. De digitale meters kregen ook groen licht van de Privacycommissie (heet sinds kort de Gegevensbeschermingsautoriteit).

Kan ik de gegevens in de gebruikerspoort van de digitale meter zelf uitlezen en gebruiken? 

Dat kan. De gegevens in de gebruikerspoort staan ter beschikking van de klant via een vastgelegde procedure. De beschrijving van deze interface is publiek beschikbaar, dus als programmeur of ontwikkelaar kun je hiermee aan de slag. 
De verwachting is dat er heel wat commerciële bedrijven, waaronder energieleveranciers, die tools zullen ontwikkelen en aanbieden. In Nederland, waar al veel langer digitale meters bestaan, staan die verzameld op deze webpagina: https://www.energieverbruiksmanagers.nl

Welke data komt er uit mijn gebruikerspoort?

Via de P1-poort zijn je verbruik (kWh), actief vermogen (kW) en enkele kwaliteitsgegevens beschikbaar per seconde. Via de ‘snelle’ S1-poort worden ruwe data aan een bijzonder hoge frequentie ter beschikking gesteld aan een slimme app of thermostaat. Op die manier kun je gedetailleerde verbruiksfeedback en sturing mogelijk te maken.
 

Staan de gebruikerspoorten automatisch open om gegevens uit te wisselen?  En zo niet, hoe kun je deze openen?

Beide gebruikerspoorten zijn gesloten bij plaatsing. De technicus zal de poort dan niet automatisch activeren. Je moet hiervoor een aanvraag doen (mandaat) via de Fluvius-website. Via een authenticatie zal je je gegevens moeten geven waardoor dit geborgd is voor de GDPR-wetgeving. De poort kan dan van op afstand geactiveerd worden. Is er uitzonderlijk geen communicatie mogelijk? Dan zal een technicus ter plaatse komen om dit via het service menu in orde te brengen. Na een verhuis zal de gebruikerspoort van op afstand terug gesloten worden omdat er dan geen mandaat meer is. Er is geen onderscheid tussen de P1- en S1-poort. Ze worden tegelijk geactiveerd en gedeactiveerd. Er is geen aparte vraag mogelijk.
 

Digitale meters en je energieverbruik

Vandaag krijg ik een factuur van mijn energieleverancier op basis van de meterstand die ik zelf ingaf of die de meteropnemer registreerde. Hoe gebeurt dat bij een digitale meter?

Aan de facturatie van energie verandert niets. De meterstanden zullen nog steeds zichtbaar zijn op je factuur. Maar er hoeft geen meteropnemer meer langs te komen, en je netbedrijf zal steeds recente informatie doorgeven aan je energieleverancier.

Wat betekent de invoering van de digitale meter voor het dag- en nachttarief?

De digitale meters hebben geen gevolgen voor klanten met dag- en nachttarief. De berekening van die tarieven gebeurt onafhankelijk van de gebruikte meter. Digitale elektriciteitsmeters registreren de energie namelijk standaard in twee tariefperiodes. Als de klant kiest voor een enkelvoudig uurtarief, dan tellen we de twee verbruiken bij elkaar op.

Ik heb nu twee aparte elektriciteitsmeters: één voor dagtarief en één voor uitsluitend nachttarief. Krijg ik dan ook twee aparte digitale meters?

Je netbedrijf zal vragen of je de meter met uitsluitend nachttarief nog gebruikt. Als dit zo is, dan plaatsen we een tweede digitale meter voor uitsluitend nachttarief. Beide meters worden in een kast met het voorgeschreven formaat geplaatst. Als je je meter met uitsluitend nachttarief niet meer gebruikt, dan wordt die kosteloos weggenomen.

Hoe wordt mijn verbruik door een digitale meter gemeten?

De digitale elektriciteitsmeter meet het verbruik in de twee richtingen. Dit wil zeggen voor afname en injectie apart en per tariefperiode.

Zijn we er als klant zeker van dat deze digitale meters even juist werken en hetzelfde verbruik meten als de klassieke meters? Kunnen twee digitale meters, bij eenzelfde verbruik, een verschillend resultaat weergeven?

Digitale meters voldoen aan exact dezelfde meetnormen als de klassieke meters. Er is dus geen verschil in nauwkeurigheid. Voor plaatsing kijken we de digitale meters in onze eigen meetlabo’s na. Zo zijn we er zeker van dat ze voldoen aan alle normen, waaronder ook de MID-keuring door een onafhankelijk orgaan.

Digitale meters voor gezinnen met een budgetmeter ^Terug naar boven

Wat betekent de digitale meters voor klanten met een budgetmeter?

Klanten met een budgetmeter krijgen vanaf  juli 2019 als één van de eersten een digitale meter. Die neemt dan de rol van de klassieke budgetmeter over. In 2017 en 2018 voerden Eandis en Infrax nog testen uit om de mogelijkheden van digitale meters bij klanten met een budgetmeter te verfijnen. De digitale meter zal ook voor hen voordelen bieden. Er zijn heel wat betaalkanalen voor opladingen (weliswaar zonder budgetmeterkaart), alsook communicatiekanalen voor budgetbeheer.
In elk geval zal je aan de buitenkant geen verschil meer zien tussen een digitale budgetmeter en een gewone digitale meter. Een digitale budgetmeter kan ook steeds terug als gewone digitale meter werken, zonder hiervoor een nieuwe meter te moeten plaatsen. De budgetmeterfunctie wordt vanop afstand ge(de)activeerd.

Prosumenten met een digitale meter ^Terug naar boven

Ik heb zonnepanelen. Draait mijn digitale meter dan ook terug?

Ja, een digitale elektriciteitsmeter draait ook terug, maar dan op een virtuele manier. Eigenlijk heeft de digitale meter twee aparte sets telwerken.

Eén voor de afname en één voor de injectie. Bij afname registreren we de energie die je afneemt van het elektriciteitsnet. Bij injectie registreren we de energie die je op het elektriciteitsnet stuurt. In ons centrale systeem maken we vervolgens de rekensom. Afname min injectie is je eindtotaal, net zoals dit vandaag ook het geval is met je terugdraaiende, klassieke meter.

De Vlaamse wetgever legt dat compensatieprincipe wettelijk vast voor 15 jaar vanaf de indienststelling voor de bestaande zonnepaneelinstallaties en volledig nieuwe installaties (geen uitbreidingen) die in dienst genomen worden tot en met 31 december 2020. Vanaf 1 juli 2019 krijg je na plaatsing van de digitale meter de keuze tussen 2 opties om de netkosten te betalen.

Voor de nieuwe installaties vanaf 2021 zal dit niet meer het geval zijn en komen ze onmiddellijk in het nieuwe tariefsysteem (optie 2) terecht.

Betaal ik met mijn digitale meter ook nog een prosumententarief?

Vanaf 1 juli 2019 krijg je als prosument met een digitale meter de keuze tussen twee opties:

  1. Terugdraaiende teller op alles en je betaalt ook het prosumententarief.
  2. Terugdraaiende teller, behalve op het distributienettarief en je betaalt netkosten op wat je werkelijk van het net afneemt

Bij de plaatsing van de digitale meter, zal optie 1 als default ingesteld worden. Hoe je je overstap naar optie 2 kunt aanvragen bij Fluvius wordt voor 1 juli 2019 nog uitgewerkt.
Als je kiest voor het nieuwe systeem (optie 2), dan kan je nadien niet meer terug naar het prosumententarief.

Wat kies ik best: de terugdraaiende teller met prosumententarief, of het nieuwe tariefsysteem?

Via de VREG-simulator kun je nakijken welke optie voor jou het beste is. Hoe minder stroom je van het net moet afnemen of hoe groter je % gelijktijdigheid, hoe interessanter het wordt om in het nieuwe systeem (optie 2) te stappen.

Mijn zonnepaneelinstallatie werd in 2005 geplaatst, de 15 jaar is dus bijna voorbij. Wat gebeurt er als deze periode voorbij is?

Dan kom je automatisch terecht in het nieuwe tariefsysteem (optie 2). In plaats van het prosumententarief betaal je dan netkosten op basis van je werkelijke afname van het elektriciteitsnet.

Vervalt mijn recht op groenestroomcertificaten van zodra ik een digitale meter heb?

Neen, de invoering van de digitale meter heeft geen enkele impact op het steunmechanisme van de groenestroomcertificaten . Je zal de vergoeding per geproduceerde kWh verder ontvangen. Hier verandert niets aan.

Ik ben van plan om zonnepanelen te laten plaatsen. Mijn installateur raadt me een enkelvoudige meter aan in plaats van een dag- en nachttarief. Maar wacht ik niet beter op de komst van de digitale meter?

Voor de uitrol van de digitale meter in Vlaanderen werken we met doelgroepen. Vanaf juli 2019 worden bij nieuwe aansluitingen, nieuwe aanmeldingen van zonnepaneelinstallaties of vervangingen van bestaande meters, digitale meters geplaatst. De komende jaren krijgen ook alle prosumenten, klanten met een budgetmeter en klanten met een slimme meter uit het proefproject automatisch een digitale meter.
Wie zonnepanelen laat plaatsen en wil overschakelen van tweevoudig naar enkelvoudig tarief kan dat best nu al doen. De meter zelf zal dan niet vervangen worden. Er wordt enkel een tariefwijziging doorgevoerd en die kost is minder groot dan een metervervanging. Daarna zal de klant, als eigenaar van zonnepanelen, in de komende jaren gratis een digitale meter krijgen volgens het vervangtraject. Je kan deze wijziging van tweevoudig naar enkelvoudig tarief aanvragen via deze link.

Ik heb zonnepanelen. Kan ik zelf beslissen wanneer de netbeheerder een digitale elektriciteitsmeter bij mij komt plaatsen?

Neen, we volgen een efficiënte planning om de metervervangingen bij bestaande prosumenten uit te voeren. We laten je minstens twee maanden op voorhand weten wanneer de vervanging voor jou gepland staat. Als je sneller een digitale meter wil, kan je Fluvius laten weten dat je een digitale meter ‘op aanvraag’ wenst. Een digitale meter ‘op aanvraag’ kost 226 € excl. BTW zonder meterkast. Die kostprijs omvat de standaard-vervanging van de elektriciteits- en gasteller.

Wat gebeurt er met mijn opgebouwde productieoverschot als mijn klassieke elektriciteitsmeter wordt vervangen door een digitale meter?

Dat blijft van kracht. We bewaren het ‘eindsaldo’ van de klassieke meter en verrekenen dit met het ‘saldo’ op de digitale meter bij de eerstvolgende jaarafrekening. We blijven dus dezelfde werkwijze toepassen zoals nu ook al het geval is als we op ons initiatief een metervervanging uitvoeren.

Ik heb reeds een gescheiden meting, mijn verbruik wordt geregistreerd met een bidirectionele meter. Krijg ik ook een digitale meter?

Ja, een bidirectionele, elektronische meter zal in het vervangingsprogramma mee genomen worden en kosteloos vervangen worden door een digitale meter. Na de plaatsing van de digitale meter kom jij automatisch in het nieuwe tariefsysteem.

Ik plaatste mijn eerste zonnepanelen in 2004, maar ik breidde die in 2010 uit met extra zonnepanelen. Tot wanneer geldt de 15 jaar dan, 2019 of tot 2025?

Het compensatieprincipe van 15 jaar start vanaf de indienstname van de eerste installatie zonnepanelen. Leg je zonnepanelen bij, dan is dit een uitbreiding, en loopt de garantie van 15 jaar mee met de dag van in gebruik name van die eerste set zonnepanelen. Volgens dit voorbeeld, blijft het compensatieprincipe geldig tot 2019.

Draagt de digitale meter bij tot innovatieve toepassingen, zoals vraagsturing of aggregatie?

Ja. De digitale meter zal op termijn nieuwe diensten mogelijk maken. Warmtepompen of micro-wkk’s kunnen op het juiste ogenblik aan- of uitgeschakeld worden op basis van de meetgegevens van de digitale meter. Hoewel de digitale meter geen invloed heeft op de toestellen van je binneninstallatie, kunnen de meetgegevens, mits toestemming, bijdragen om persoonlijke of maatschappelijke optimalisaties te realiseren. Bijvoorbeeld de droogkast laten werken op het moment dat je zelf veel elektriciteit produceert, of bijvoorbeeld het in- of uitschakelen van de elektrische boiler als er veel of weinig stroom op het net ter beschikking is.

Ik heb nu een PV-installatie met een enkelfasige elektriciteitsmeter. Ik wil mijn zonnepanelen uitbreiden en moet (omwille van het grotere vermogen) overschakelen naar een driefasige meter. Kan ik wachten op de geplande plaatsing van de digitale meter om gratis om te schakelen naar een driefasige meter?

Neen. Voor de aanpassing of verzwaring van je aansluiting zijn er specifieke tarieven. Die blijven geldig voor zowel aanpassingen aan je aansluiting als voor eventuele aanpassingen aan de meter. De plaatsing van een digitale meter staat daar los van.

Waarom zijn prosumenten bij de eersten die een digitale meter krijgen?

Prosumenten zijn klanten die vandaag het meeste kunnen doen met een digitale meter, maar zeker ook in de nabije toekomst. De digitale meter geeft hen veel meer zicht op de momenten waarop ze energie afnemen of injecteren. En dat biedt dan weer nieuwe mogelijkheden om die tijdstippen beter op elkaar af te stemmen. Zo kunnen er ook nieuwe markt- en verkoopmodellen ontstaan om hun lokaal geproduceerde energie te gaan vermarkten, ook afhankelijk van het moment waarop je afneemt en injecteert. Zo spelen de prosumenten een belangrijke rol in de energietransitie, met almaar meer hernieuwbare energie.

Partners en installateurs betrokken bij digitale meters ^Terug naar boven

Is er een verschil tussen een driefasige digitale elektriciteitsmeter ‘3x230’ en een driefasige digitale elektriciteitsmeter met nulgeleider ‘3x400N’?

Er is maar één variant voor de driefasige meters en die zal beide nettypes ondersteunen. Bij plaatsing van de meter stelt de technicus het juiste nettype in.

Hoe groot is de kans op storingen van de draadloze communicatie? Wie kan ik contacteren als er een storing is?

De draadloze communicatie van de digitale meter voldoet aan de Europese wetgeving. De kans op storingen bij de draadloze communicatie van een digitale meter is niet groter dan bij een gsm. We zorgen voor een kwalitatieve uitlezing en werken nauw samen met onze toeleveranciers. Bij problemen kan je altijd bij je netbedrijf terecht. Voor herstelling of vervanging komen enkel technici van je netbedrijf langs.
 

Kan ik als ontwikkelaar van apps of slimme thermostaten al vroeger een digitale meter krijgen om mijn toepassingen uit te testen? Hoe kan ik een aanvraag doen? Wat is de kostprijs?

Dat kan zeker. In samenwerking met EnergyVille, de UGent en Imec lanceerde Fluvius twee testlabo’s voor digitale energiemeters. Die labo’s bevinden zich op de campus van EnergyVille in Genk, in het HomeLab van Imec en op de UGent in Gent. Bedrijven die Smart Home-systemen of apps ontwikkelen voor de digitale meters kunnen er terecht om hun innovatieve toepassingen gratis te testen in een realistische omgeving. Dat kan voor zowat alle thuistoepassingen, van verbruiksmeldingen tot het slim sturen van elektrische boilers, warmtepompboilers, laadpalen en batterijen in functie van zonnepanelen. Surf naar http://idlab.technology of www.energyville.be voor een afspraak. Bedrijven kunnen ook digitale meters aanvragen om hun toepassingen uit te testen in hun eigen labo’s. Die kunnen worden aangevraagd via [email protected]

Hoe voer je een dichtheidstest uit op een digitale gasmeter?

De procedure om de meter te openen blijft ongewijzigd. De digitale meter kan worden gebruikt voor de uitvoering van een dichtheidstest met afzeping. Wel is het zo dat de digitale meter 4 cijfers na de komma nauwkeurig is, waardoor de berekening van het verlies <1,0 liter/10 min nauwkeuriger wordt dan aflezing van het draaiwiel op de klassieke gasmeter.

Kan een elektricien op het display zien of het om een budgetmeter of om een gewone digitale meter gaat?

Neen, dat kan niet. Een digitale meter verschilt fysiek niet van een digitale budgetmeter, dus ook niet de gegevens op de display. Zo vermijden we een stigmatiserend effect, bijvoorbeeld in de meterlokalen van appartementsgebouwen. De budgetmetergegevens (schuld, krediet,…) worden bij de digitale budgetmeter via andere kanalen (website, sms, telefonisch) gecommuniceerd naar de klant.

Wat met klanten die vroeger een spanningsloos contact bij dubbeltarief hebben gevraagd voor de sturing van hun boiler. Blijft die mogelijkheid bestaan bij de digitale meters?

Neen, dat is niet mogelijk. Bij de digitale meter is er nog meer informatie beschikbaar, waardoor enkel een spanningsloos contact niet meer volstaat. De gebruikerspoort geeft informatie over energieverbruik, en het is de bedoeling dat lokale energiemanagementsystemen de sturing opnemen. Het netbedrijf is namelijk niet bevoegd om achter de meter te sturen. Voor bestaande aansluitingen zorgen we wel voor een adequate oplossing zodat de klant hetzelfde gebruikscomfort blijft behouden.

Wat is het verschil tussen de P1 en de S1-poort?

Beide gebruikerspoorten zijn complementair en geschikt voor verschillende toepassingen. De P1-poort stuurt geïnterpreteerde data rechtstreeks uit, weliswaar tegen een lagere frequentie (1s). De S1-poort geeft enkel stroom en spanningssamples (niet-geïnterpreteerde data) tegen een hele hoge frequentie van 4000x per seconde uit. Uit die samples kan vermogen, energie, stroom, spanning en nog veel meer berekend worden, via een ‘CEMS‘ (centraal energiemanagementsysteem). De CEMS wordt daardoor wel complexer. 

Wat zijn de mogelijkheden van de digitale meters? Bestaan er informatiebrochures en worden er ook infosessies georganiseerd?

De algemene beschrijving van digitale meters staat op de website www.digitalemeter.be. Hierin worden algemene mogelijkheden en functionaliteiten toegelicht. Meer specifieke informatie vind je op de websites van Eandis (www.eandis.be/digitalemeters) en Infrax (www.infrax.be/digitalemeters).

 

Met welke technologie communiceert de digitale gasmeter met de elektriciteitsmeter? Wat als de gasmeter is opgesteld in een kelder of ver weg staat van de elektriciteitsmeter?

De digitale gasmeter communiceert via draadloze signalen. Hiervoor gebruiken we de standaard ‘M-Bus’. Die technologie wordt al toegepast in de industrie, waaronder ook bij meters. Deze M-Bus-technologie situeert zich in de 800 MHz draadloze band. Tussenliggende muren en afstand vormen dus geen probleem.

Elektriciens verdelen vaak per fase, bijvoorbeeld injectie op een fase en grote verbruikers op een andere fase. Speelt dat een rol voor de terugdraaiende teller?

In de huidige regelgeving wordt er geen onderscheid gemaakt tussen de fasen. Het compensatieprincipe wordt op het niveau van de aansluiting afgerekend. De digitale meter meet ook afname en injectie over alle fasen heen voor facturatie.

Mijn gasmeter staat buiten. Bij vochtig weer kan het telwerk soms niet afgelezen worden. Is dit gevaarlijk voor de elektronische componenten in de digitale meter?

Zowel in Vlaanderen als in Europa worden gasmeters buiten geplaatst. Die werkwijze is mee opgenomen in de specificaties van de digitale gasmeter. De bijkomende vereisten op vlak van temperatuur en vochtigheid zijn bekend bij de meterfabrikanten. De digitale gasmeter voldoet aan IP-graad 54 voor bescherming.
Qua temperatuur en vochtigheid gelden
dezelfde voorwaarden als bij klassieke meters.

 

Kunnen er in een latere fase ook nog andere meters gekoppeld worden? Denk hierbij aan watermeters of warmtemeters bij warmtenetten?

De digitale meter is toekomstgericht. In principe kunnen bijkomende meters, zoals bijvoorbeeld digitale warmtemeters of watermeters, worden gekoppeld aan de digitale elektriciteitsmeter. Die meters zullen dan wel moeten voldoen aan specificaties van de netbedrijven, gebaseerd op de internationale standaarden rond M-Bus communicatie, zoals ook de digitale gasmeters gekoppeld zijn met de elektriciteitsmeter. Het al dan niet meten en verwerken van deze data blijft natuurlijk afhankelijk van het wettelijk kader en de regulering van warmte- of waternetten.

Kunnen we op de digitale meter de piekmomenten van ons verbruik aflezen en zo bepalen welke apparaten energieverslinders zijn?

De digitale meter geeft enkel het ogenblikkelijke verbruik aan. De digitale meter is een basisversie en doet zelf geen berekening naar een piekmoment voor een bepaalde periode. Een netgebruiker zal wel toestellen of apps kunnen aansluiten op de lokale gebruikerspoort, die op basis van de informatie de pieken zichtbaar maakt en hierover meldingen geeft aan de klant. Op die manier wordt de installatie slim gemaakt.

Bij de ‘slimme meters’ die eerder werden getest waren het bedieningsknopje en het scherm niet altijd goed zichtbaar. Hoe zit dat bij de digitale gasmeter?

Dat hebben we aangepast. Het knopje van de gasmeter is duidelijk voelbaar en geeft ook ‘tactile feedback’ (lees: je voelt dat je op de knop hebt gedrukt). Verder zijn er op de digitale gasmeter drie knoppen voorzien in plaats van één, vooral om beter te kunnen navigeren door de servicemenu (die overigens niet toegankelijk is voor de klant). Op het display wijst een pijl aan op welke knop je moet drukken voor bijvoorbeeld een herindienstelling.

Kan bij plaatsing meteen de overstap van dag naar dag/nacht gemaakt worden? Of zal de klant nadien nog eens moeten betalen voor deze omschakeling?

De plaatsing van een digitale meter staat los van de tariefconfiguratie. Bij vervanging van een bestaande meter door een digitale meter stelt jouw netbedrijf de meter in zoals voordien. Je kan wel altijd een tariefwissel aanvragen. In het geval van digitale meters zal in de toekomst een tariefwissel vanop afstand gebeuren. Hiervoor rekenen de netbedrijven enkel nog een administratieve kost aan.

Bij huidige domoticasystemen visualiseren we verbruiksgegevens via externe energiemeters. Kunnen we daar ook de gegevens van de digitale meter aan toevoegen?

Ja, dat kan. De digitale elektriciteitsmeter is voorzien van een gebruikerspoort (P1-poort) die zowel de verbruiksgegevens voor elektriciteit als voor gas digitaal ter beschikking stelt. Er zullen door commerciële partijen zoals onder meer energieleveranciers en domoticafabrikanten toestellen en apps worden aangeboden die de data van de digitale meter rechtstreeks kunnen importeren.

Bij micro-wkk’s moeten de productiegegevens elke maand worden doorgegeven aan het VEA (Vlaams Energie Agentschap). Blijft dit zo na de plaatsing van de digitale meter?

De installatie van de digitale meter verandert niets aan dit proces. Het is wel belangrijk te weten dat digitale meters worden geïnstalleerd bij aansluitingen tot 56 kVA.

Mag de P1-gebruikerspoort gebruikt worden om gegevens uit te lezen? Zal dit ook via een RJ12-poort voorzien worden?

Ja, de lokale gebruikerspoort is aanwezig op elke digitale meter. Die wordt in andere landen ook wel P1-poort genoemd. En die maakt gebruik van een RJ12-plug.

De digitale meter is actueel, maar wanneer komen de slimme meter en de slimme netten er?

Beiden gaan hand in hand. De overgang naar slimmere netten is een traject dat over langere tijd loopt en stap voor stap wordt uitgevoerd. De netbedrijven investeren om het netwerk intelligenter te maken en om de klant altijd een betrouwbare dienstverlening te kunnen geven. De installatie van een digitale meter aan het aansluitpunt met de klant is daar een onderdeel van, en laat de klant toe over meer informatie te beschikken. Op die manier wordt de digitale meter slim. Die informatie geeft de klant de mogelijkheid bewuster om te gaan met zijn afname en injectie van energie. Zo draagt ook de klant bij aan de transitie naar een slimme energiewereld.

Zal de digitale gasmeter op een ander manier aangesloten worden? Verandert er iets aan de montage?

Neen, de digitale gasmeter is alleen maar een vernieuwd meettoestel.  Er is nog steeds een afsluitkraan, de digitale gasmeter heeft dezelfde schroefdraadverbinding als een klassieke gasmeter. Ook in een buitenkast eindigt de digitale gasmeter op een stuk verticale PE. 
 

Wat als de stroom uitvalt en de batterij leeg is? Stroomt er dan nog gas door de meter of sluit die automatisch af?

De digitale gasmeter is voorzien van een batterij en hoeft dus nooit op het elektriciteitsnet aangesloten te worden. De batterij heeft een levensduur van 15 jaar. Als de batterij niet meer werkt, dan blijft de energiebevoorrading verzekerd en wordt er niet afgesloten. Je netbedrijf volgt de levensduur van de batterij en de rapportering van de meter hierover op. Als de batterij bijna leeg is, zal de meter preventief vervangen worden.