Op deze pagina’s vind je transparante en actuele informatie terug over netcongestie in Vlaanderen. De inhoud wordt maandelijks bijgewerkt en verder uitgebreid met extra informatie.
Opgelet: deze informatie is vooral bedoeld voor bedrijven en industriële klanten. Gezinnen en particuliere klanten ondervinden geen impact van mogelijke congestie in Vlaanderen.
Wat is netcongestie?
Netcongestie ontstaat wanneer de druk op het elektriciteitsnet (tijdelijk) te groot wordt en wanneer er meer aansluitvermogen gevraagd wordt dan het net op dat moment veilig kan leveren.
Je kan het vergelijken met file: wanneer alle bedrijven op hetzelfde moment de aan hen toegewezen capaciteit effectief gebruiken, dan kan er tijdelijk en lokaal congestie (of netverzadiging) optreden. Er is dus geen tekort aan elektriciteit maar er is tijdelijk niet genoeg transportruimte op het net.
Op vandaag spreken we over verwachte netcongestie. Dat betekent dat als we niets doen, er in de toekomst in bepaalde gebieden en op bepaalde momenten mogelijks netcongestie zal optreden. De verwachte netcongestie is de optelsom van al het reeds toegewezen vermogen, het totaal vermogen in aanvraag én de verwachte groei tegen 2035.
Wie ondervindt impact van netcongestie?
Industriële en grote verbruikers die hoge tot zeer hoge vermogens vragen:
- Bedrijven die verzwaringen aanvragen;
- Nieuwe industriële zones;
- Grootschalige productie - en opslagprojecten (batterijen, datacenters)
Voor gezinnen is er vandaag geen impact.
Hoe kan er netcongestie ontstaan?
De energietransitie zorgt ervoor dat industrie, gezinnen en bedrijven massaal overstappen op elektriciteit: elektrische wagens, warmtepompen, datacenters, industriële batterijen enzovoort. Dit veroorzaakte het afgelopen jaar een sterke stijging van aanvragen voor nieuwe aansluiting of verzwaringen van hoge en heel hoge vermogens.
Daarnaast verhogen ook datacenters, batterijparken en nieuwe industriële productieprocessen de druk op het net zodat in sommige delen van Vlaanderen en op sommige momenten in de toekomst netcongestie zou kunnen optreden.
Ondanks aanzienlijke investeringen van Fluvius en Elia in het versterken en uitbreiden van het elektriciteitsnet, vergen deze ontwikkelingen tijd. Hierdoor kan de beschikbare capaciteit op korte termijn en gedurende specifieke perioden onder druk komen te staan. In regio's waar netcongestie wordt verwacht, hanteren wij daarom flexibele aansluitingsmogelijkheden zoals Fall-Back Flex. Hiermee wordt voorkomen dat verwachte congestie werkelijkheid wordt en blijven bedrijven operationeel.
Wat is een flexibele aansluiting?
Het nieuwe regelgevende kader dat Vlaanderen in 2025 goedkeurde omschrijft een flexibele aansluiting als volgt:
“Flexibele aansluitingsovereenkomsten kunnen worden gebruikt om sneller nieuwe aansluitingen of het verhogen van de capaciteit te voorzien in netgebieden met congestierisico’s of beperkte netcapaciteit.”
Bij deze aansluiting garandeert de netbeheerder een deel van het vermogen permanent, terwijl het andere deel tijdelijk wordt beperkt tijdens piekmomenten, maar alleen als het elektriciteitsnet dreigt te overbelasten. Deze optie wordt uitsluitend toegepast wanneer er kans is op congestie. Dankzij deze aanpak kunnen bedrijven sneller op het net worden aangesloten dan bij een standaard aansluiting.
Fall-Back Flex is een tijdelijke flexibele aansluiting in afwachting van de uitgewerkte regelgeving rond flexibele aansluitcontracten.
Hoe werken we aan oplossingen?
Netbeheerders Fluvius en Elia werken sinds 2025 met een gezamenlijk actieplan dat verschillende maatregelen omvat om de verwachte netcongestie te voorkomen.
Om deze problematiek structureel en duurzaam aan te pakken, is de samenwerking met bedrijven, beleidsmakers en regulatoren essentieel. Er bestaat sinds 2025 een werkgroep ‘Congestie’, opgestart door de Vlaamse overheid, waarbij alle partijen regelmatig overleggen om oplossingen uit te werken.
Kort samengevat:
- De netbeheerders blijven investeren in de netwerken voor morgen om de capaciteit uit te breiden op het net en om alternatieve oplossingen uit te werken zoals flexibele aansluitingen;
- De regulatoren werken nieuwe regelgeving uit binnen het Energiedecreet om andere flexibele aansluitingen maximaal in te zetten. Daarbij kijken ze ook of alle procedures goed uitgewerkt zijn;
- De overheid bekijkt welke nieuwe afspraken nodig zijn naar prioriteringscriteria bij aanvragen of voor het maximaliseren van de huidige capaciteit;
- Bedrijven helpen door tijdig, goed gedocumenteerde aanvragen in te dienen en samen met de netbeheerders te overleggen wat de beste oplossing op maat kan zijn. Dat kan onder andere via het initiatief EnergieGRIP.