549300WSQWO0M3PK2J78 2022-12-31 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-12-31 549300WSQWO0M3PK2J78 2022-01-01 2022-12-31 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-01-01 2021-12-31 549300WSQWO0M3PK2J78 2020-12-31 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:OtherReservesMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:OtherReservesMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2020-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2020-12-31 ifrs-full:OtherReservesMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2020-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2020-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2020-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-12-31 ifrs-full:OtherReservesMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2022-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2022-12-31 ifrs-full:OtherReservesMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2022-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 549300WSQWO0M3PK2J78 2022-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember iso4217:EUR
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 1 / 171
JAARVERSLAG
FLUVIUS SYSTEM OPERATOR
2022
Jaarverslag 20ste boekjaar
1 januari – 31 december 2022
Inhoud
VOORWOORD ......................................................................................................................................... 16
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 2 / 171
INHOUD VAN DE VERSLAGGEVING ..................................................................................................... 18
FLUVIUS SYSTEM OPERATOR IN EEN OOGOPSLAG ........................................................................ 19
CIJFERS EN GRAFIEKEN - 31 DECEMBER 2022 ................................................................................. 25
BESTUURLIJK VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR ................................................................. 27
REMUNERATIEVERSLAG ...................................................................................................................... 58
RAPPORT DUURZAAMHEID EN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN .............. 61
BELANGRIJKE GEBEURTENISSEN NA AFSLUITING VAN HET BOEKJAAR 2022 .......................... 92
ACTIVITEITENVERSLAG FLUVIUS SYSTEM OPERATOR .................................................................. 94
GRI-TABEL ............................................................................................................................................ 117
GECONSOLIDEERDE JAARREKENING IFRS .................................................................................... 125
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 3 / 171
VOORWOORD
Beste lezer,
We kunnen er niet omheen. De samenleving wijzigt aan een steeds grotere snelheid. Ook op het vlak van klimaat en energievoorziening zijn de uitdagingen groot, domeinen waarin Fluvius een belangrijke rol speelt.
Blik vooruit
Traditioneel kijkt een jaarverslag terug op de werking van het voorbije jaar, maar in 2022 ging onze focus in het bijzonder naar ons nieuwe Investeringsplan 2023-2032. Een blik vooruit waarin Fluvius de uitgangspunten en actieplannen schetst waarmee de netten de sterk stijgende vraag naar elektriciteit de komende tien jaar zullen aankunnen.
Immers, tegen 2050 moet elk land in Europa ‘klimaatneutraal’ zijn. Door onder meer de sterke stijging van het aantal elektrische voertuigen en meer warmtepompen voor de verwarming van woningen zal elektriciteit een steeds grotere rol spelen in de energiemix.
Om onze netwerken voor te bereiden op de toekomst, meer digitalisering toe te laten én in te spelen op een wijzigend klimaat met intensere weersomstandigheden, investeren we de komende tien jaar maar liefst vier miljard euro extra in onze energienetten, bovenop de reguliere werking.
Ondersteunende maatregelen
Energieregulator VREG liet sinds 1 januari 2023 de nieuwe nettarieven voor elektriciteit, waaronder het capaciteitstarief, invoeren. Die hervormde nettarieven zijn een noodzakelijk element in de energietransitie, samen met de digitale meter. Ze helpen alle Vlaamse gezinnen en bedrijven om hun verbruiken op te volgen, te spreiden en zo de netten minder te belasten. Zonder deze ondersteunende maatregelen kunnen de noodzakelijke investeringen in de elektriciteitsnetten in de toekomst veel sterker oplopen. Het is en blijft een taak van Fluvius om het netbeheer tegen een aanvaardbare maatschappelijke kost te realiseren.
Multi-utility
Maar de uitdagingen liggen op meerdere vlakken. Zo groeit het aantal warmtenetten waarbij Fluvius betrokken is elk jaar. Er is het belang van goede, tijdige en betrouwbare energiedata om de energiemarkt te faciliteren. En er is ook de verdere uitbouw van de datanetwerken zodat met de verdere digitalisering iedereen toegang heeft tot snel internet. Fluvius en Telenet zijn overeengekomen daarvoor samen te werken aan het datanetwerk van de toekomst. Daarvoor is in 2022 goedkeuring gevraagd aan het Europese Directoraat-Generaal voor de Concurrentie.
En er zijn de gevolgen van de klimaatwijziging die een goed uitgebouwd rioleringsnet vereisen en de opmaak van hemelwaterplannen. Naast een hogere rioleringsgraad, moeten we meer inzetten op infiltratie en hergebruik van regenwater. Daarom schakelden we een versnelling hoger in de rioleringswerken en zijn we nauw betrokken bij het initiatief ‘Blue Deal’ van de Vlaamse regering om de problemen in verband met watertekorten en wateroverlast structureel aan te pakken.
Draagvlak, nu en in de toekomst
Waar staan we vandaag in ons traject naar ‘klimaatneutraal’? Welke oplossingen dienen zich nu al aan en welke beslissingen zijn nog te nemen? We moeten, willen en kunnen actie ondernemen om alle steden en gemeenten in Vlaanderen daarin vooruit te helpen. Daar is het Fluvius vandaag om te doen, met het oog op morgen.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 4 / 171
We hebben een belangrijke verantwoordelijkheid, onder meer door voorbeeldgedrag, om onze burgers mee te krijgen in de noodzakelijke gedragsverandering rond het gebruik van minder en milieuvriendelijke energie. En dan is de steun van de aandeelhouders, de Vlaamse steden en gemeenten, essentieel om dat samen te realiseren. We hebben elkaar nodig.
Wim Dries
Voorzitter Raad van Bestuur
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 5 / 171
INHOUD VAN DE VERSLAGGEVING
Overeenkomstig de wettelijke en statutaire bepalingen brengen we in dit jaarrapport verslag uit over de werking van Fluvius System Operator cv (‘Fluvius’) tijdens het afgelopen boekjaar 2022.
Dit rapport is opgevat als een gecombineerd verslag waarin we het Activiteitenverslag, het Financieel Verslag en het duurzaamheidsrapport in één enkel rapport samenbrengen. De rapportering over de specifieke duurzaamheids- en MVO-aspecten gebeurt met verwijzing naar de GRI-standaarden (versie 2021), uitgevaardigd door het Global Reporting Initiative (GRI). De informatie opgenomen in de GRI- tabel achteraan in dit jaarverslag maakt integraal deel uit van de jaarrapportering.
Op die manier voldoet Fluvius System Operator aan zijn wettelijke verplichting voor grote Belgische ondernemingen om verslag uit te brengen over bepaalde niet-financiële elementen en aspecten van diversiteit ( Wet van 3 september 2017 betreffende de bekendmaking van niet-financiële informatie en informatie inzake diversiteit door bepaalde grote vennootschappen en groepen ).
In het Financieel Verslag presenteren we de volgende documenten:
✓ de enkelvoudige jaarrekening over het boekjaar afgesloten op 31 december 2022. Deze jaarrekening werd opgesteld volgens de Belgische boekhoudnormen (BE-GAAP). Het gaat met name om de balans, de resultatenrekening met commentaar, de toelichting, de winstverdeling en de sociale balans;
✓ de geconsolideerde jaarrekening over het boekjaar 2022 van de Fluvius-groep, afgesloten op 31 december 2022, volgens de International Financial Reporting Standards (IFRS);
✓ de verslagen van de commissaris over de jaarrekeningen 2022 in BE-GAAP en IFRS;
✓ de verklaring van de personen die verantwoordelijk zijn voor de jaarrekeningen en het jaarverslag (cfr. artikel 12, §2 van het Koninklijk Besluit van 14 november 2007 betreffende de verplichtingen van emittenten van financiële instrumenten die zijn toegelaten tot de verhandeling op een gereglementeerde markt).
In dit rapport wordt ook een analyse opgenomen van de bedrijfsactiviteiten van Fluvius, en in het bijzonder van de mate waarin ze in aanmerking komen voor (‘eligibililty’) en afgestemd zijn op (‘ alignment’ ) de EU Taxonomie, cfr. artikel 8 van de desbetreffende Verordening 1 .
1 Verordening (EU) 2020/852 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juni 2020 betreffende de totstandbrenging van een kader ter bevordering van duurzame beleggingen en tot wijziging van Verordening (EU) 2019/2088
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 6 / 171
FLUVIUS SYSTEM OPERATOR IN EEN OOGOPSLAG
Fluvius, tot bij u
De coöperatieve vennootschap Fluvius System Operator (operationeel bekend onder de werknaam ‘Fluvius’) is het Vlaamse multi-utility netbedrijf dat op 1 juli 2018 is ontstaan uit de fusie van Eandis System Operator cvba en Infrax cvba. Op 1 april 2019 trad het voormalige Integan ov toe tot de Fluvius Economische Groep toen het werd overgenomen door ex-Iveg (thans Fluvius Antwerpen).
Fluvius is verantwoordelijk voor de aanleg, het beheer en het onderhoud van distributienetten voor elektriciteit, aardgas, riolering, kabeldistributie en warmte. De onderneming beheert ook het gemeentelijk openbare verlichtingspark in Vlaanderen met 1.179.854 lichtpunten. Het databeheer dat de genoemde bedrijfsactiviteiten ondersteunt, behoort ook tot het takenpakket van Fluvius.
In totaal staat Fluvius in voor 234.156 kilometer aan nutsleidingen. Fluvius is actief in alle 300 Vlaamse steden en gemeenten, zodat alle Vlamingen kunnen rekenen op de professionele dienstverlening van onze 5.437 medewerkers.
Een onmisbare schakel
In de vrije energiemarkt in Vlaanderen vormt Fluvius als operator van het distributienet een onmisbare schakel tussen de energieproducenten, energieverbruikers en transmissienetbeheerders.
In opdracht van zijn aandeelhouders, de opdrachthoudende verenigingen
Fluvius System Operator is de werkmaatschappij voor elf Vlaamse nutsbedrijven die allemaal de juridische vorm van een intergemeentelijke opdrachthoudende vereniging hebben en die de aandeelhouders van Fluvius System Operator zijn:
elektriciteit
aardgas
riolering
kabeldistributie
openbare verlichting
FLUVIUS ANTWERPEN
x
x
x
x
x
FLUVIUS LIMBURG
x
x
x
x
x
FLUVIUS WEST
x
x
x
x
x
GASELWEST
x
x
x
IMEWO
x
x
x
INTERGEM
x
x
x
IVEKA
x
x
x
IVERLEK
x
x
x
PBE
x
x
x
RIOBRA
x
SIBELGAS
x
x
x
Noot : de opdrachthoudende verenigingen voor de distributie van elektriciteit en gas zijn ook betrokken
bij de warmte-activiteit.
Fluvius werkt in opdracht van de in de tabel hierboven opgesomde intergemeentelijke nutsbedrijven. Zoals de tabel aangeeft, zijn de meeste van deze opdrachthoudende verenigingen actief in de gereguleerde activiteit van energiedistributie (elektriciteit en/of aardgas). Daardoor is een aanzienlijk
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 7 / 171
deel van de Fluvius-activiteiten onderworpen aan regulering door de bevoegde energieregulator VREG (voluit: de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt).
Ook de rioleringsactiviteit van Fluvius is onderworpen aan regulering op Vlaams niveau, met name door de VMM (voluit: Vlaamse Milieumaatschappij).
De activiteit kabelinfrastructuur valt onder het toezicht van het BIPT (voluit: het Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie) en van de VRM (voluit: de Vlaamse Regulator voor de Media).
Fluvius treedt op als werkmaatschappij voor zijn aandeelhouders/opdrachtgevers, en dit aan kostprijs, d.w.z. dat er geen winstmarge wordt aangerekend op de uitgevoerde exploitatietaken. Elke maand rekent Fluvius al zijn directe en indirecte kosten van exploitatie, investeringen en openbaredienstverplichtingen (personeel, aannemers, leveranciers, financieringskosten) integraal door aan zijn aandeelhouders/opdrachtgevers. Vandaar dat de jaarrekening van de werkmaatschappij Fluvius System Operator sluit met een nulsaldo.
Fluvius System Operator is niet de eigenaar van de distributie-infrastructuur (netinfrastructuur met kabels en leidingen, cabines, meetinstallaties, …). De eigendom daarvan berust bij de verschillende opdrachthoudende verenigingen.
Ondersteund door drie dochterondernemingen
Om zijn taken uit te voeren schakelt Fluvius System Operator ook enkele dochter- en geassocieerde ondernemingen in:
• De Stroomlijn cv : het klantencommunicatiecentrum dat de oproepen van onze eindklanten
behandelt
• Atrias cv : het federale clearing house-platform voor de energiesector in België
• SYNDUCTIS cv : de vennootschap voor de coördinatie en synergie bij infrastructuurwerken van
nutsbedrijven.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 8 / 171
Onze missie, visie, strategie en waarden
De missie, visie en waarden van Fluvius geven ons bedrijf richting. We laten ze leven in overleg met al onze aandeelhouders, medewerkers, klanten en partners.
Onze missie
‘De samenleving duurzaam verbinden met onze multi-utility netwerken’
• Fluvius verbindt de samenleving. Daarbij gaat het niet alleen om de fysieke verbinding die we maken via onze netten. We brengen ook mensen samen. Bovendien is Fluvius er voor iedereen.
• We verbinden op een duurzame manier. We werken voor de lange termijn, en we willen meewerken aan een beter leefmilieu en klimaat. We zullen gemeenschappen bovendien ondersteunen met toekomstgerichte oplossingen, die hen ook op lange termijn comfort geven.
• Fluvius zet in op een brede waaier aan nutsvoorzieningen (‘multi-utility’). Omdat we geloven in de schaal- en synergievoordelen die dit oplevert voor alle steden en gemeenten, burgers en bedrijven in Vlaanderen.
Onze visie
‘Fluvius wil samen met alle stakeholders groeien tot hét Vlaamse multi-utility bedrijf.’
Fluvius wil dé werkmaatschappij worden voor de meeste nutssectoren in Vlaanderen. Wie in Vlaanderen aan nutsvoorzieningen denkt, moet in de eerste plaats aan Fluvius denken.
Daarbij vertrekken we steevast vanuit de wereld om ons heen. We werken niet voor onszelf, maar voor alle steden, gemeenten, klanten, partners, leveranciers en investeerders die zich om ons heen bewegen. Alleen met hun steun kunnen we groeien, door in te spelen op hun verwachtingen. En door uit te blinken in wat we doen, met een uitmuntende dienstverlening.
Alles wat we doen, doen we voor en mét de Vlaamse samenleving. We zoeken dus altijd het overleg en de samenwerking. Openheid en transparantie staan voor ons centraal.
Op basis van deze visie en missie richten we ons op vier strategische pijlers:
1. we gaan voluit voor één Fluvius
2. we creëren maximale synergie over de verschillende netwerken heen
3. we zorgen voor toekomstgerichte netwerken
4. we zetten de klant en de medewerker centraal.
Onze bedrijfswaarden
Onze bedrijfswaarden kwamen er op voorstel van onze medewerkers. Ze verduidelijken ‘wie we zijn’ en ‘waar we voor staan’, kortom wat ons typeert en verbindt. Ze geven richting aan ons gedrag en
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 9 / 171
bepalen hoe we, als organisatie en als medewerker, de opdrachten voorzien in onze missie zullen uitvoeren om onze visie te realiseren. Deze waarden zijn:
• Sterker samen!
• Gedreven door vakmanschap
• Klant centraal
• Engagement
• Respect
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 10 / 171
Strategische keuze van kerntaken
Sinds 2020 baseert Fluvius zich in zijn werking op de volgende strategische keuze wat betreft zijn kerntaken: ‘Fluvius wil de multi-utility beheerder zijn van (publieke) netwerken op het openbaar domein, om zo maximale synergie te bereiken’ . Deze strategische keuze geldt voor vier sectoren:
• energie (elektriciteit, gas en warmte)
• openbare verlichting (straat- en pleinverlichting, monumentverlichting, licht-als- dienstverlening)
• water (drinkwater en/of riolering), als er zich regionaal opportuniteiten voordoen
• telecom 2 (glasvezel, FttH/5G, kabel, …) met de bedoeling hier samenwerkingsverbanden met telecomoperatoren voor op te zetten.
Bij voornoemde activiteiten hoort ook het opzetten en beheren van de noodzakelijke dataplatformen die direct verbonden zijn met de verschillende nutsvoorzieningen.
Daarnaast voert Fluvius de opgelegde openbaredienstverplichtingen uit en biedt Fluvius ter ondersteuning van de lokale besturen verder de energiediensten voor lokale besturen aan om gezamenlijk de schouders te zetten onder energiebesparingen in gemeentelijke gebouwen.
2 In afwachting van de oprichting – in samenwerking met telecombedrijf Telenet – van de verzelfstandigde entiteit NetCo (zie elders in dit rapport)
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 11 / 171
Administratieve gegevens
• De vennootschap werd opgericht op 29 april 2002, onder de naam Electrabel Netmanagement Flanders nv. Later werd de naam gewijzigd in Electrabel Netten Vlaanderen nv. Op 30 maart 2006 werden de rechtsvorm en de naam van de vennootschap gewijzigd in Eandis cvba. Vanaf 1 januari 2016 kreeg de vennootschap de naam Eandis System Operator cvba.
Op 1 juli 2018 werd een fusie door overneming gerealiseerd waarbij Eandis System Operator cvba sectorgenoot Infrax cvba overnam. De naam van de aldus ontstane gefuseerde vennootschap werd vanaf diezelfde datum gewijzigd in Fluvius System Operator cvba.
• Rechtsvorm: coöperatieve vennootschap (cv) – dit sinds 1 januari 2020 ingevolge de herziening van de diverse rechtsvormen bepaald door het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen d.d. 23 maart 2019 (gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 4 april 2019)
• Zetel van de vennootschap: Brusselsesteenweg 199 in 9090 Melle
• Ondernemingsnummer 0477.445.084
• Btw-nummer BE 0477.445.084 - RPR Gent, afdeling Gent
• Website: www.fluvius.be
• Correspondentieadres:
Fluvius System Operator cv
Brusselsesteenweg 199
9090 Melle
Nuttige contacten
• Voor alle informatie en concrete acties in verband met meterstanden, premies, aansluitingen, opstelling van meters, investeringswerken, dienstverlening sociale leverancier, defecte straatlampen en nog veel meer kan je terecht op onze website
www.fluvius.be
.
Op onze website heb je ook de mogelijkheid om een vraag te stellen via een contactformulier of om een klacht te formuleren.
• Vind je onvoldoende antwoord via onze website dan kan je ons telefonisch contacteren via het algemeen nummer 078 35 35 34 op werkdagen 8-20 uur, op zaterdag 9-13 uur.
• Voor dringende oproepen met permanentie 24/7:
o Gasgeur 0800 65 0 65
o Storingen en defecten 078 35 35 00
• Spraak- en gehoorgestoorden kunnen een gasgeur, storingen en defecten melden via sms- codebericht naar 8635.
• Defecte straatlampen kan je melden via
www.straatlampen.be
of in dringende gevallen ook via
het nummer 0800 6 35 35
• Klachtencommissie Fluvius: via de website
https://www.fluvius.be/nl/thema/storingen-en-
werken/klachten
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 12 / 171
CIJFERS EN GRAFIEKEN - 31 DECEMBER 2022
31.12.2020
31.12.2021
31.12.2022
FLUVIUS
Financieel (IFRS cijfers)
Balanstotaal (in 1000 euro)
• Fluvius System Operator geconsolideerde groep
5.839.203
6.497.808
6.889.767
• Fluvius economische groep
15.826.158
16.699.180
17.242.497
Bedrijfsopbrengsten (in 1000 euro)
• Fluvius System Operator geconsolideerde groep
1.729.688
1.839.806
2.011.644
• Fluvius economische groep
3.487.243
3.771.814
3.249.064
Personeel
Aantal personeelsleden Fluvius System Operator
4.718
4.780
4.770
• kaderleden
979
972
1.017
• uitvoerend
3.739
3.808
3.753
In voltijds equivalenten (VTE):
4.519,07
4.586,28
4.574,22
• kaderleden
954,76
949,53
993,47
• uitvoerend
3.564,31
3.636,75
3.580,75
Bijkomend aantal personeelsleden Fluvius Opdrachthoudende Vereniging
• aantal
773
717
667
• VTE
740,52
691,93
643,81
Totaal Fluvius
• aantal
5.491
5.497
5.437
• VTE
5.259,59
5.278,21
5.218,03
Exploitatiecijfers (in opdracht van de distributienetbeheerders)
Uitbating en Beheer Netten
Gerealiseerd investeringsbudget (bruto, in miljoen euro)
938,1
1.110,3
1.198,2
Leveringsonbeschikbaarheid (aantal minuten/jaar/klant)
19 min 28 sec
19 min 51 sec
22 min 29 sec
Aardgas
Aansluitingspunten
2.299.555
2.338.503
2.541.765
Lagedruknet (km)
47.555
47.727
47.842
Middendruknet (km)
10.041
10.060
10.070
Totale netlengte (km)
57.595
57.788
57.912
Elektriciteit
Aansluitingspunten
3.535.782
3.563.333
3.793.167
Laagspanningsnet (km)
86.263
87.070
88.129
Middenspanningsnet (km)
46.567
46.841
47.146
Hoogspanningsnet (km)
0
0
732
Totale netlengte (km)
132.830
133.911
136.007
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 13 / 171
Lampen openbare verlichting en monumentenverlichting
1.170.986
1.171.490
1.179.854
Warmte
Netlengte (km)
58,7
65,5
67,9
Aansluitingspunten
1.796
1.756 3
2.123
Aantal gemeenten met Fluvius warmteklanten
15
15
15
Riolering
Rioleringsnet (km)
11.761
11.861
11.899
Aantal aansluitingspunten
635.613
649.942
658.991
Kabelnetinfrastructuur
Aansluitingspunten
1.127.105
1.140.992
1.153.682
Kabelnet (km)
27.832
28.007
28.270
Sociale openbaredienstverplichtingen
Actieve budgetmeters elektriciteit
35.635
36.136
49.070
Actieve budgetmeters aardgas
24.460
25.003
31.874
Oplaadpunten budgetmeterkaarten
minimum 1 per gemeente
minimum 1 per gemeente
minimum 1 per gemeente
Aantal klanten bij de sociale leverancier elektriciteit
77.017
68.907
75.101
Aantal klanten bij de sociale leverancier aardgas
56.349
50.556
56.915
Geïnstalleerde digitale meters
562.802
1.270.458
2.150.963
Klantencontacten
Gemiddeld aantal bezoeken aan klantenkantoren per maand
3.585
3.107
3.970
Aantal contacten callcenter
1.968.288
2.564.892
2.555.833
Gemiddeld totaal aantal bezoekers website per maand
451.798
661.460
806.692
Energiepremies
Aantal uitgekeerde premies
92.246
96.956
92.790
Totaal uitgekeerd premiebedrag (euro)
48,14 miljoen
68,03 miljoen
91,15 miljoen
3 De daling van 2021 t.o.v. 2020 is te wijten aan de overdracht van een aantal klanten aan de respectieve sociale huisvestingsmaatschappijen.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 14 / 171
BESTUURLIJK VERSLAG VAN DE RAAD VAN BESTUUR
Overeenkomstig de wettelijke en statutaire bepalingen brengt de Raad van Bestuur van Fluvius System Operator cv (‘Fluvius’) verslag uit over de bestuurlijke activiteiten van de vennootschap gedurende het boekjaar dat liep van 1 januari 2022 tot 31 december 2022.
Aandeelhouders- en groepsstructuur van Fluvius System Operator cv
De tabel hierna geeft een overzicht van de aandeelhoudersstructuur van Fluvius System Operator cv op 31 december 2022. Deze aandelenverdeling is gebaseerd op het criterium aantal EAN’s 4 per aandeelhouder. In de loop van 2022 zijn er geen wijzigingen opgetreden. Het totaal aantal aandelen bleef ongewijzigd.
FLUVIUS SYSTEM OPERATOR
stemgerechtigde aandelen
aantal
% in Fluvius
Fluvius Antwerpen
4.688.069
18,10%
Fluvius Limburg
4.666.524
18,02%
Fluvius West
1.357.143
5,24%
Gaselwest
2.687.523
10,38%
Imewo
3.767.084
14,54%
Intergem
1.840.902
7,11%
Iveka
1.570.114
6,06%
Iverlek
3.486.875
13,46%
PBE
945.183
3,65%
Riobra
394.394
1,52%
Sibelgas
497.124
1,92%
TOTAAL
25.900.935
100,00%
De Buitengewone Algemene Aandeelhoudersvergaderingen van de opdrachthoudende verenigingen, gehouden in de loop van december 2022, hebben hun goedkeuring verleend aan een aantal statutenwijzingen, fusies en partiële splitsingen. Hierdoor zal een aantal (deel)gemeenten van distributienetbeheerder wijzigen. Meer bepaald gaat het om:
• een fusie van Gaselwest en Fluvius West;
• een fusie in Vlaams-Brabant, van Iverlek en PBE;
• het behoud van Fluvius Limburg, Fluvius Antwerpen, Intergem, Iveka, Imewo, Riobra en Sibelgas mits enkele noodzakelijke gebiedsuitwisselingen.
Deze operaties worden doorgevoerd om conform te zijn met de eis van de Vlaamse overheid dat elk intergemeentelijk samenwerkingsverband een aaneensluitend werkingsgebied zou hebben en dat elke aangesloten gemeente voor het volledige grondgebied éénzelfde netbeheerder voor elektriciteits- en gasdistributie zou hebben. De goedgekeurde herschikkingen treden pas in werking op 1 januari 2025, d.w.z. op het ogenblik dat een nieuwe legislatuur voor de Vlaamse gemeentebesturen van start gaat.
De opdrachthoudende vereniging Sibelgas is naar het Grondwettelijk Hof gestapt tegen het Vlaams decreet dat per distributienetbeheerder minimum 200.000 aansluitingen oplegt.
Consolidatiekring
4 EAN = European Article Number; één EAN stemt overeen met één aansluiting voor één nutsvoorziening.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 15 / 171
De consolidatiekring van de Fluvius-groep volgens de criteria van de Belgische boekhoudnormen voor het boekjaar 2022 is weergegeven in de volgende tabel. Fluvius System Operator is telkens de consoliderende vennootschap.
geconsolideerde
vennootschap
consolidatiemethode
kapitaalparticipatie van
Fluvius System Operator
De Stroomlijn cv
Brusselsesteenweg 199, 9090 Melle
integrale consolidatie
62,17%
Atrias cv
Kanselarijstraat 17A, 1000 Brussel
vermogensmutatie
50,00%
SYNDUCTIS cv
Brusselsesteenweg 199, 9090 Melle
vermogensmutatie
34,38%
Voor de volledigheid vermelden we dat SYNDUCTIS een participatie van 2,90% in het kapitaal van De Stroomlijn aanhoudt.
Op 28 januari 2022 trad het AGSO Knokke-Heist toe tot SYNDUCTIS. De nieuwe aandeelhouder tekende in op 6 aandelen, die van bestaande aandeelhouders werden overgenomen. Hierdoor zakte de participatie van Fluvius tot 746 aandelen op een totaal van 2.170 aandelen, zijnde 34,38%.
Fluvius System Operator houdt ook een niet-geconsolideerde participatie van 4,35% aan in Duwolim, voluit Duurzaam Wonen Limburg. Daarnaast participeert Fluvius op verzoek van enkele DNB’s in deze bedrijvencentra:
Bedrijf
DNB
% op totaal aantal aandelen
Bedrijvencentrum Kortrijk
Gaselwest
24,52
Bedrijvencentrum Vlaamse Ardennen
Gaselwest
3,29
Bedrijvencentrum Waregem
Gaselwest
6,66
Bedrijvencentrum Brugge
Imewo
13,36
Bedrijvencentrum Gent
Imewo
5,87
Geen van de vennootschappen of bedrijvencentra waarin Fluvius System Operator cv participeert, wordt beschouwd als energieproducent of -leverancier. De participaties van Fluvius System Operator in de vijf vernoemde regionale bedrijvencentra worden niet geconsolideerd. De vennootschap kan er immers geen beslissende invloed uitoefenen op het beleid of heeft niet het recht om er een meerderheid van de bestuurders te benoemen.
De moedervennootschap Fluvius System Operator heeft in de loop van 2022 geen aandelen van dochter- of geassocieerde vennootschappen verworven. Evenmin verwierven dochter- of geassocieerde vennootschappen aandelen in hun moedervennootschap.
Bijkantoren
Fluvius heeft geen bijkantoren.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 16 / 171
Statutenwijziging
De statuten van Fluvius System Operator werden tijdens de Buitengewone Algemene Aandeelhoudersvergadering op 23 december 2022 gewijzigd (nog niet gepubliceerd in de Bijlagen tot het Belgisch Staatsblad). Deze wijzigingen betroffen bijna uitsluitend de activiteit ‘openbare elektronische communicatienetwerken’. Daarmee anticiperen ze op de overdracht van de activiteit openbare elektronische communicatienetwerken (kabeldistributie) aan de samen met het telecombedrijf Telenet op te richten zelfstandige entiteit (met de werknaam ‘NetCo’ en met als rechtsvorm een besloten vennootschap). Fluvius System Operator en Telenet zullen als aandeelhouder participeren in deze nieuwe entiteit. Hun participatie zal georganiseerd worden via een andere entiteit (met de werknaam ‘HoldCo’ en met als rechtsvorm een besloten vennootschap). De geamendeerde statuten omschrijven de financiële en andere regelingen voor de aandelen ‘K’ met betrekking tot de activiteit openbare elektronische communicatienetwerken: verdeling van kosten en opbrengsten, mechanisme voor de winstverdeling, synthetisch dividend, interimdividend, scheidingsaandeel enzovoorts. Naast de statutenwijzigingen met betrekking tot de activiteit openbare elektronische communicatienetwerken werd ook een aantal tekstuele en eerder technische correcties en verfijningen in de statuten ingeschreven. In een bijlage bij de statuten is de verdeling van de K- aandelen opgenomen.
Wijzigingen in het werkingsgebied
We noteren voor het boekjaar 2022 geen wijzigingen in het werkingsbied van Fluvius System Operator, noch van de distributienetbeheerders waarvoor Fluvius System Operator als werkmaatschappij fungeert.
Btw-eenheid
De btw-eenheid ‘Economische Groep Fluvius’ omvat Fluvius System Operator cv en de geassocieerde ondernemingen De Stroomlijn en SYNDUCTIS. Fluvius System Operator cv is de vertegenwoordiger voor deze btw-eenheid.
Cash pooling
Verschillende entiteiten uit de Fluvius Economische Groep nemen deel aan een systeem van cash pooling. In dit systeem worden thesaurieoverschotten en -tekorten op dagbasis onderling verrekend op één enkele gezamenlijke cashrekening bij de bank. Dit systeem is voor de deelnemers globaal voordeliger dan wanneer ze elk aparte cashrekeningen zouden aanhouden. De deelnemers aan de cash pooling bij Fluvius zijn de werkmaatschappij Fluvius System Operator zelf, Fluvius OV, Interkabel, de dochterondernemingen De Stroomlijn en SYNDUCTIS en de elf opdrachthoudende verenigingen/aandeelhouders.
Samenstelling van de bestuursorganen en het management
Hierna volgt een overzicht van de verschillende bestuursorganen binnen de Fluvius Economische Groep en hoe zij onderling verbonden zijn. De structuur waarin de verschillende bestuurs- en toezichtsorganen van Fluvius georganiseerd zijn, is volledig in overeenstemming met alle geldende vennootschapsrechtelijke, decretale en regulatoire voorschriften.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 17 / 171
RAAD VAN BESTUUR
De samenstelling van de Raad van Bestuur van Fluvius System Operator op 31 december 2022 was als volgt:
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 18 / 171
Naam
Functie
Benoemd namens
Aantal bijgewoonde zittingen
Openbaar mandaat
Wim DRIES
voorzitter
Fluvius Limburg
11
Genk, burgemeester
Koen KENNIS
1 ste ondervoorzitter
Fluvius Antwerpen
7
Antwerpen, schepen
Christophe PEETERS
2 de ondervoorzitter
Imewo
11
Gent, voorzitter gemeenteraad
Hans BONTE
3 de ondervoorzitter
Sibelgas
7
Vilvoorde, burgemeester
Piet BUYSE
bestuurder
Intergem
11
Dendermonde, burgemeester
Geert CLUCKERS
bestuurder
PBE
11
Diest, schepen
Lieven COBBAERT
bestuurder
Gaselwest
8
Ichtegem, burgemeester
David COPPENS
bestuurder
Intergem
8
Aalst, voorzitter gemeenteraad
Jan DALEMANS
bestuurder
Fluvius Limburg
8
Hechtel-Eksel, burgemeester
Charlotte DE BACKER
bestuurder
Imewo
9
Oostende, gemeenteraadslid
Christof DEJAEGHER
bestuurder
Gaselwest
10
Poperinge, burgemeester
Jan DESMETH
bestuurder
Iverlek
10
Sint-Pieters-Leeuw, burgemeester
Ine FRANSSEN
bestuurder
Fluvius Limburg
9
Maaseik, gemeenteraadslid
Greet GEYPEN
bestuurder
Iverlek
11
Mechelen, schepen
Tom KERSEMANS
bestuurder
Iveka
5
Lille, schepen
Lies LARIDON
bestuurder
Fluvius West
10
Diksmuide, burgemeester
Nicky MARTENS
bestuurder
Riobra
11
Tienen, gemeenteraadslid
Guy VAN DE PERRE
bestuurder
Iveka
11
Kasterlee, schepen
Adinda VAN GERVEN
bestuurder
Fluvius Antwerpen
11
Brasschaat, schepen
De globale aanwezigheid op de zittingen van de Raad van Bestuur bedraagt 85,6%.
De heer Wim Dries werd tot Voorzitter verkozen op 8 juni 2022. Hij volgt daarmee de heer Piet Buyse op, die sindsdien als bestuurder zetelt.
Mevrouw Kristien Vingerhoets, bestuurder voorgedragen door Fluvius Antwerpen, nam op 1 maart 2022 ontslag uit de Raad van Bestuur. Haar mandaat is nog niet opnieuw ingevuld.
Alle mandaten nemen een einde op de Algemene Aandeelhoudersvergadering die zal worden gehouden tijdens het eerste kwartaal van 2025. De mandaten zijn hernieuwbaar.
De heer Nick Vandevelde trad tot 31 december 2022 op als secretaris van de Raad van Bestuur. Vanaf 1 januari 2023 wordt deze functie waargenomen door de heer Bruce Almey, afdelingshoofd Bedrijfsadministratie bij Fluvius.
De Voorzitter van de Raad van Bestuur heeft geen leidinggevende operationele verantwoordelijkheden binnen het bedrijf. Dit geldt eveneens voor de Ondervoorzitters en alle andere leden van de Raad van Bestuur.
In de Raad van Bestuur van Fluvius System Operator zetelen geen onafhankelijke bestuurders in de zin van artikel 7:87 van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 19 / 171
Gewaarborgde onafhankelijkheid
Bij Fluvius System Operator geldt een strikte scheiding tussen de Raad van Bestuur en het management. Zo zijn de CEO en de andere leden van het Managementcomité géén lid van de Raad van Bestuur.
Het artikel 7:96 van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen voorziet een specifieke procedure binnen de Raad van Bestuur in geval van een mogelijk rechtstreeks of onrechtstreeks belangenconflict van vermogensrechtelijke aard in hoofde van een bestuurder, dat strijdig is met een beslissing of een verrichting die behoort tot de bevoegdheid van de Raad van Bestuur van de onderneming. Deze wettelijke bepaling moest in 2022 niet worden toegepast.
AUDITCOMITÉ
Volgens artikel 24.B van de statuten heeft de Raad van Bestuur van Fluvius System Operator een Auditcomité opgericht. De samenstelling hiervan op 31 december 2022 was als volgt:
Naam
Functie
Aantal bijgewoonde zittingen in 2022
Jan Desmeth
voorzitter
6
Lieven Cobbaert
lid
6
Lies Laridon
lid
6
Mevrouw Kristien Vingerhoets nam op 1 maart 2022 ontslag als bestuurder; bijgevolg verviel ook haar mandaat in het Auditcomité. Er is nog niet in haar vervanging voorzien.
Het Auditcomité vergaderde zes keer in de loop van 2022, waarvan vier fysieke vergaderingen, één digitale vergadering en één vergadering volgens de schriftelijke procedure. De belangrijkste dossiers die het Auditcomité behandelde, zijn de uitgevoerde interne audits (onder meer inzake de veiligheidscontrole tweede lijn, de slopingen, een versterking van het ‘business continuity management’ en de Q-factor (d.i. de factor kwaliteit in dienstverlening in de tarifering)). Het Auditcomité boog zich verder ook over de financiële rapportering, de tarieven voor de distributienetbeheerders en het auditplan 2022.
Het Auditcomité rapporteert over zijn bevindingen aan de Raad van Bestuur.
HR-COMITÉ
Zoals voorzien in de statuten (artikel 24.C) heeft de Raad van Bestuur van Fluvius System Operator in zijn schoot ook een HR-Comité opgericht. De samenstelling ervan op 31 december 2022 was als volgt:
Naam
Functie
Aantal bijgewoonde zittingen in 2022
Greet Geypen
voorzitter
6
Piet Buyse
lid
5
Adinda Van Gerven
lid
6
Mevrouw Kristien Vingerhoets nam op 1 maart 2022 ontslag als bestuurder; bijgevolg verviel ook haar mandaat in het HR-comité. Er is nog niet in haar vervanging voorzien.
Het HR-Comité heeft de statutaire opdracht om de ontwikkelingen in het HR-beleid van Fluvius System Operator op te volgen en er aanbevelingen over te geven aan de Raad van Bestuur. Het Comité kwam in 2022 zes keer samen, telkens online. Het comité besprak onder andere de lange- termijn incentives voor het management, de collectieve arbeidsovereenkomsten (sociale programmatie voor bedienden, omzetting naar een overeenkomst met de kaderleden, cao-90), het
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 20 / 171
bedrijfswagenbeleid, Great Place to Work, het organigram en de evolutie van het Managementcomité 2022-2028.
Ook het HR-Comité rapporteert aan de Raad van Bestuur.
STRATEGISCH COMITÉ
Het Strategisch Comité bestond per eind december 2022 uit de volgende personen:
Naam
Functie
Aantal bijgewoonde zittingen in 2022
Wim Dries
voorzitter
9
Hans Bonte
lid
9
Piet Buyse
lid
6
David Coppens
lid
7
Koen Kennis
lid
9
Christophe Peeters
lid
9
De heer Piet Buyse was voorzitter van het Strategisch Comité tot 8 juni 2022. Hij werd vanaf die datum in die functie opgevolgd door de heer Wim Dries. De statuten van de onderneming bepalen dat de voorzitter van de Raad van Bestuur ambtshalve ook het Strategisch Comité voorzit (artikel 24.D van de statuten).
Het Strategisch Comité stippelt de algemene strategie uit voor Fluvius System Operator en de volledige Fluvius Economische Groep. Daarbij gaat bijzondere aandacht uit naar de relaties van de vennootschap met de overheid en de regulator, de aandeelhouders en de andere stakeholders binnen het distributienetbeheer in Vlaanderen.
In 2022 vergaderde het Strategisch Comité negen keer (drie fysieke en zes online vergaderingen). Het Strategisch Comité behandelde onder meer de toekomstige structuur, de visie voor de rioleringsactiviteit en de lange-termijn financiering van de Fluvius Economische Groep.
Het Strategisch Comité rapporteert aan de Raad van Bestuur.
We vermelden nog dat het Begeleidingscomité in 2022 vijf maal (2 keer fysiek en 3 keer digitaal) vergaderde. Dit comité volgt in opdracht van de Raad van Bestuur de onderhandelingen met Telenet over de mogelijke samenwerking voor de uitbouw van een supersnel datanetwerk op de voet. Voor een inhoudelijke bespreking zie elders in dit jaarverslag in de rubriek ‘O vereenkomst met Telenet over de oprichting van een gezamenlijke entiteit voor supersnel datanetwerk van de toekomst’.
UITVOEREND COMITÉ
Artikel 24.A van de Fluvius-statuten schrijft voor dat, wanneer de Raad van Bestuur niet volledig bestaat uit onafhankelijke bestuurders, de Raad van Bestuur in zijn schoot een Uitvoerend Comité opricht. De leden van het Uitvoerend Comité moeten allemaal onafhankelijke bestuurders zijn in de zin van het artikel 1.1.1. §2, 74° van het Vlaams Energiebesluit van 19 november 2010. Zij worden benoemd door de Raad van Bestuur onder zijn leden.
Tot op heden heeft deze statutaire bepaling van artikel 24.A over het Uitvoerend Comité geen concrete uitwerking gekregen: alle bestuurders van de onderneming zijn immers onafhankelijke bestuurders waardoor Fluvius overeenkomstig artikel 3.1.28 3 e lid van het Energiebesluit niet moet overgaan tot de oprichting van een dergelijk orgaan.
MANAGEMENTCOMITÉ
De dagelijkse leiding van Fluvius is toevertrouwd aan het Managementcomité. Zie ook artikel 26 van de statuten van de onderneming.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 21 / 171
De samenstelling van het Managementcomité van Fluvius System Operator op 31 december 2022 was als volgt:
Naam
Titel / Bevoegdheid
Frank VANBRABANT
CEO
Raf BELLERS
directeur Supply Chain & Netbeheer
Tom CEUPPENS
directeur Klantendienst
Guy COSYNS
directeur Databeheer
Wim DEN ROOVER
directeur Netuitbating
Jean Pierre HOLLEVOET
directeur Energie- & Klimaattransitie
David TERMONT
directeur Financieel Beheer & ICT
Nick VANDEVELDE 5
directeur Secretariaat-Generaal
Ilse VAN BELLE
directeur HR
Filip VAN ROMPAEY
directeur Strategie
Op 1 juli 2022 nam de heer Hollevoet, die tot dan directeur Netbeheer was, de leiding over de nieuwe directie ‘Energie- & Klimaattransitie’. Deze nieuwe directie coördineert alle werkzaamheden met betrekking tot de investeringen in het kader van de energie- en klimaattransitie. De verantwoordelijkheid over het domein ‘netbeheer’ werd vanaf die datum overgenomen door de heer Bellers die al directeur Supply Chain was.
De CEO woont de zittingen van de Raad van Bestuur ambtshalve bij, maar zonder stemrecht. De andere leden van het Managementcomité kunnen de zittingen van de Raad van Bestuur bijwonen indien dit opportuun is omwille van de behandelde agendapunten. Ook zij hebben géén stemrecht in de Raad van Bestuur. Het Managementcomité vergadert in principe wekelijks.
Integratie tot ‘Eén Fluvius’
De fusie van de vroegere entiteiten Eandis, Infrax en Integan die midden 2018 aan de basis lag van de totstandkoming van Fluvius System Operator bracht een diepgaand integratieproces ‘Eén Fluvius’ op gang. Om zo veel mogelijk voordelen te boeken op financieel en efficiëntievlak als gevolg van deze fusie werd beslist processen, procedures en IT-systemen op één lijn te brengen, waarbij kostenefficiëntie, klantvriendelijkheid en flexibiliteit voorop stonden. Het synergieplan voor de onderneming bestaat uit 169 verschillende initiatieven met een totaal besparingspotentieel van EUR 120 miljoen aan jaarlijks terugkerende besparingen tegen eind 2024. Deze besparingen situeren zich zowel op het vlak van processen en systemen, als op personeelsgerelateerd vlak.
Het integratieproces schenkt ook veel aandacht aan de totstandkoming van één gemeenschappelijke Fluvius-cultuur.
In de loop van 2022 werden op vijf verschillende momenten in totaal 21 projecten opgeleverd. De meeste van deze projecten hebben er nu toe geleid dat er één uniforme aanpak binnen Fluvius is voor bepaalde processen en IT-systemen. Enkele voorbeelden: competentiemanagement, debiteurenbeheer, dossierbeheer voor investeringswerken, evaluatie van leveranciers.
5 Tot en met 31 december 2022
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 22 / 171
Juridische geschillen
Vordering van Proximus
Naar aanleiding van de overname van de kabeltelevisieklanten en de vestiging van een erfpacht op het kabelnet door Telenet, had Proximus een vordering ingesteld bij de Rechtbank van Eerste Aanleg te Antwerpen tot vernietiging van de contracten en tot het bekomen van een schadevergoeding. In eerste aanleg werd deze vordering verworpen (vonnis van 6 april 2009). Hierop had Proximus hoger beroep ingesteld bij het Hof van Beroep te Antwerpen. Proximus vorderde het overmaken van de volledige documenten met betrekking tot het akkoord tussen Telenet, Interkabel en de kabelmaatschappijen. Tevens vorderde de eisende partij om deze akkoorden nietig te verklaren en een schadevergoeding van EUR 1,4 miljard op basis van een door haar besteld expertenrapport. De voormelde overeenkomsten bevatten via een vrijwaringsclausule ten laste van Telenet een aansprakelijkheidsbeperking voor de kabelmaatschappijen uit de Fluvius-groep. Daaruit volgt dat Interkabel en de kabelmaatschappijen, in geval van een negatieve uitspraak, in principe slechts dienen tussen te komen in de eventuele schade van Proximus tot maximum EUR 20 miljoen.
Bij arrest van 18 december 2017 had het Hof van Beroep de vorderingen van Proximus integraal afgewezen. Proximus heeft einde juni 2019 cassatieberoep ingesteld tegen dit arrest.
Op 22 januari 2021 heeft het Hof van Cassatie zich uitgesproken over dit cassatieberoep en beslist dat het arrest van het Hof van Beroep van Antwerpen deels moet worden vernietigd. De gedeeltelijke vernietiging slaat enkel op het punt dat het Hof van Beroep te Antwerpen onvoldoende heeft verantwoord waarom er geen nietigverklaring van de overeenkomst tussen Telenet en de kabelmaatschappijen moet zijn, maar spreekt zich hieromtrent niet ten gronde uit. Om dit te onderzoeken en daarover een uitspraak te doen, wordt de zaak verzonden naar het Hof van Beroep te Brussel. Het Hof van Cassatie heeft dus niet beslist tot vernietiging van de uitspraak over de vordering tot schadevergoeding door Proximus. Dit zou tot gevolg hebben dat het verzoek om schadevergoeding van Proximus definitief zou zijn afgewezen.
Op 16 juni 2021 heeft Proximus Telenet en de kabelmaatschappijen gedagvaard in beroep na cassatie. Proximus vordert via deze procedure de nietigheid van de overeenkomsten tussen Telenet en de kabelmaatschappijen. Daarnaast vordert Proximus opnieuw een schadevergoeding (vooralsnog begroot op 1 euro provisioneel) voor het foutief sluiten en in stand houden van de overeenkomsten. Verder vordert Proximus de staking van de uitvoering van de overeenkomsten en wil zij een prejudiciële vraag laten stellen ingeval er zou worden overwogen dat geen rechtsherstel/schadeherstel voor Proximus mogelijk zou zijn. In de eerste beroepsconclusie die Proximus neergelegd heeft na de dagvaarding in beroep na cassatie werd haar provisionele schadeclaim nog niet begroot. Ook in de laatste conclusie van Proximus die neergelegd werd in december 2022 is de door haar geclaimde schade nog steeds niet begroot en blijft haar vordering beperkt tot 1 euro provisioneel. Proximus vraagt het debat over de precieze omvang van de schade pas in een tweede fase, na een tussenarrest door het Hof over de aansprakelijkheid van Telenet en/of de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, te laten behandelen. In ondergeschikte orde vraagt Proximus de aanstelling van een gerechtsdeskundige met de opdracht advies te geven over de schade. De Fluvius-DNB's moeten hun laatste conclusie neerleggen tegen uiterlijk 27 februari 2023. De pleitdatum is nog niet bekend.
Gasexplosie in Wilrijk
Op 3 september 2019 deed zich een gasexplosie voor te Wilrijk (Antwerpen) met één dodelijk slachtoffer, drie zwaargewonden en aanzienlijke materiële schade tot gevolg. De raadkamer in Antwerpen had de vennootschap Fluvius System Operator en twee van diens managers (met name de CEO en de directeur Netuitbating) doorverwezen naar de correctionele rechtbank voor hun mogelijke betrokkenheid in gebeurtenissen die tot de explosie zouden geleid hebben. De Antwerpse correctionele rechtbank heeft op 27 april 2021 de strafrechtelijke vrijspraak voor beide managers van Fluvius uitgesproken, omdat de rechtbank hen niet persoonlijk verantwoordelijk achtte voor de gebeurtenissen. De rechtbank sprak voor de vennootschap Fluvius System Operator de opschorting van straf uit en Fluvius werd voor alle burgerlijke claims veroordeeld. Fluvius is en blijft van oordeel
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 23 / 171
dat het bedrijf, zijn verantwoordelijken en medewerkers geen enkele schuld treft in de tragische gebeurtenissen en dat er onvoldoende rekening werd gehouden met de bewijsmiddelen en argumenten die Fluvius tijdens de procedure heeft aangebracht en die moeten aantonen dat Fluvius geen enkele schuld treft. Vanuit die overwegingen heeft de onderneming beroep aangetekend tegen deze uitspraak van de Antwerpse correctionele rechtbank. In de beroepsprocedure heeft een eerste zitting plaatsgehad op 18 mei 2022. Naar aanleiding van deze zitting heeft het Hof van Beroep op 1 juni 2022 beslist om een deskundige uit de burgerrechtelijke procedure in kort geding ook aan te duiden voor het strafrechtelijke luik. Hij moet zijn verslag indienen tegen 31 januari 2023. De pleitzitting in beroep is voorzien voor 29 maart 2023.
Belangrijkste evoluties bij de ondernemingen waarin Fluvius System Operator participeert
De Stroomlijn
De Stroomlijn is het klantencommunicatiecentrum voor Fluvius, TMVW/Farys en De Watergroep. De aandeelhouders van De Stroomlijn zijn Fluvius System Operator (62,17%), TMVW/Farys (32,03%), SYNDUCTIS (2,90%) en De Watergroep (2,90%).
De rekeningen van De Stroomlijn worden integraal geconsolideerd met deze van Fluvius System Operator.
Eind 2022 telde De Stroomlijn 332 medewerkers of 300,4 voltijds equivalenten. Zij zijn tewerkgesteld in vier vestigingen: Mechelen, Ieper, Ledeberg-Gent en Hasselt.
De Stroomlijn realiseerde over 2022 een totaalomzet van EUR 23,0 miljoen (2021: EUR 19,9 miljoen). Het balanstotaal per 31 december 2022 bedroeg EUR 5,4 miljoen (eind 2021: EUR 2,7 miljoen). Het eigen vermogen van de onderneming per eind 2022 bedroeg EUR 265.400 (idem per eind 2021).
A trias - Centraal dataplatform van start
Atrias staat in voor de creatie en de uitbating van een gemeenschappelijk data-uitwisselingsplatform voor gegevensuitwisseling tussen alle actoren op de Belgische energiemarkt. Atrias verenigt alle energieleveranciers, de transmissienetbeheerder Elia, de gasvervoeronderneming Fluxys en de distributienetbeheerders in België. Atrias gaat over meer dan 10 miljoen aansluitingspunten en 300 miljoen meterstandgegevens. Atrias is in het leven geroepen ter vervanging van de aparte datasystemen bij de Belgische distributienetbeheerders en centraliseert de dataverwerking voor de Belgische energiemarkt in één enkel, federaal systeem.
Het Atrias-platform (Central Market System - CMS) met de bijhorende communicatieregels (MIG-6) ging van start op 1 november 2021. Vanaf dan stuurt het CMS de onderlinge uitwisseling van marktgegevens (zoals meterstanden en facturatiegegevens) en marktprocessen (zoals verhuizingen en leverancierswissels) aan door middel van MIG 6.
Alle Belgische distributienetoperatoren voor elektriciteit en gas zijn aandeelhouder bij Atrias: Fluvius System Operator (50%), Ores Assets (16,67%), Sibelga (16,67%), Resa (15,05%), AIEG (0,54%), AIESH (0,54%) en Réseau d’Energie de Wavre (0,54%).
Eind 2022 telde Atrias 29 werknemers (of 27,8 voltijds equivalenten). Zij realiseerden voor Atrias in 2022 een totaalomzet van EUR 53,2 miljoen (2021: EUR 40,8 miljoen). Het balanstotaal per 31 december 2022 bedroeg EUR 86,1 miljoen (eind 2021: EUR 87,9 miljoen) met een eigen vermogen van EUR 18.600 (onveranderd gebleven tijdens 2022).
Voor consolidatiedoeleinden wordt Atrias als een geassocieerde deelneming beschouwd. Atrias wordt geconsolideerd met Fluvius System Operator op basis van vermogensmutatie.
SYNDUCTIS
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 24 / 171
SYNDUCTIS bevordert de synergie bij werken op het openbaar domein en geeft gestalte aan een actief minderhinderbeleid.
Na de toetreding op 28 januari 2022 van het Autonoom Gemeentelijk Stadsontwikkelingsbedrijf (AGSO) Knokke-Heist bedraagt de participatie van Fluvius System Operator in SYNDUCTIS 746 aandelen op een totaal van 2.170, ofwel 34,38%. De overige aandeelhouders van SYNDUCTIS zijn: De Watergroep, IWVA/Aquaduin, Aquafin, Pidpa, Proximus en TMVW/Farys. Daarnaast werkt SYNDUCTIS op basis van onderlinge samenwerkingsovereenkomsten nauw samen met de Vlaamse Administratie Wegen & Verkeer (AWV) en de Vlaamse openbare vervoermaatschappij De Lijn.
Het businessplan voor SYNDUCTIS vertrekt vanuit de idee van kwalitatieve dienstverlening aan de klant (lokaal bestuur, inwoners, handelaars, bedrijven). De uitbouw van een performant ICT-platform moet daartoe bijdragen.
SYNDUCTIS heeft geen eigen personeel. De deelnemende nutsbedrijven stellen hun eigen medewerkers ter beschikking van SYNDUCTIS in functie van de noodzaak en de projecten die zich aandienen.
SYNDUCTIS boekte in het boekjaar 2022 een omzet van EUR 2,0 miljoen (boekjaar 2020: EUR 1,9 miljoen). Het balanstotaal per einde december 2022 kwam uit op EUR 1,6 miljoen (2021: EUR 1,6 miljoen). Het eigen vermogen van SYNDUCTIS bleef over 2022 onveranderd op EUR 21.700.
Fluvius consolideert SYNDUCTIS als onderneming met een deelnemingsverhouding met de methode van de vermogensmutatie.
Controle door de commissaris en diens remuneratie
Het revisorenkantoor Ernst & Young Bedrijfsrevisoren BV (EY) treedt op als commissaris van de vennootschap. De heer Marnix Van Dooren, bedrijfsrevisor, is de vaste vertegenwoordiger van EY.
Het huidig driejarig mandaat van EY loopt nog tot na de jaarvergadering van 2023. Dit mandaat voor EY geldt ook voor de IFRS-rapportering.
Gedurende 2022 werd voor de uitoefening van het mandaat van commissaris voor de moederonderneming Fluvius System Operator een bedrag van EUR 81.000 uitbetaald, aangevuld met bijkomende (wettelijke) opdrachten in het verlengde van het mandaat als commissaris ten belope van EUR 476.000, evenals met andere opdrachten uitgevoerd door verbonden personen voor EUR 566.000. De additionele diensten werden goedgekeurd door het Auditcomité.
De commissaris is ook belast met de controle op de jaarlijkse allocatie- en impactrapporten met betrekking tot de groene obligatie die Fluvius eind 2020 heeft uitgegeven.
De commissaris heeft over het boekjaar 2022 zowel een controle uitgevoerd op de financiële verslaggeving (zie het Financieel Verslag) als een zogenaamde compliance check op de niet-financiële en diversiteitsinformatie die Fluvius krachtens de wet van 3 september 2017 verplicht moet opnemen in de jaarverslaggeving.
EY Bedrijfsrevisoren verklaarde op 23 maart 2022 formeel aan het Auditcomité dat zij onafhankelijk zijn in de uitvoering van hun commissarismandaat. Eenzelfde verklaring van onafhankelijkheid werd afgelegd ten aanzien van de Algemene Aandeelhoudersvergadering op 8 juni 2022.
Fluvius System Operator heeft het revisorenkantoor EY tevens belast met de attestering van het cashmanagement, de waardering van de Regulatory Asset Base (RAB) en de slopingen. Ook dit mandaat verstrijkt na de jaarvergadering van 2023.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 25 / 171
Korte bespreking van de financiële resultaten
De beknopte bespreking van de balans en resultatenrekening hierna is gebaseerd op de geconsolideerde IFRS-jaarcijfers voor de Fluvius-groep, dit is Fluvius System Operator cv als consoliderende entiteit samen met zijn geconsolideerde entiteiten Atrias, De Stroomlijn en SYNDUCTIS.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 26 / 171
Jaarrekening boekjaar 2022 – Fluvius System Operator CV (geconsolideerd, IFRS)
1. Winst- en verliesrekening
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 27 / 171
2. Balans
(in 1.000 EUR)
2020
2021
2022
Evolutie 2021- 2022
(%)
Vaste activa
4.228.021
5.031.755
5.324.371
+5,8%
Vlottende activa
1.61.182
1.466.053
1.565.396
+6,8%
Totaal activa
5.839.203
6.497.808
6.889.767
+6,0%
Eigen vermogen
1.617
1.617
1.617
+0,0%
Verplichtingen LT
4.238.997
5.036.071
5.277.248
+4,8%
Verplichtingen KT
1.598.589
1.460.120
1.610.902
+10,3%
Totaal passiva
5.839.203
6.497.808
6.889.767
+6,0%
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 28 / 171
Investeringen in 2022
De bruto investeringen die Fluvius in 2022 heeft gerealiseerd, bedroegen EUR 1.198,2 miljoen (2021: EUR 1.109,9 miljoen). Op jaarbasis is dit dus een toename met EUR 88,3 miljoen, of + 8,0%.
Het investeringsbedrag 2022 in detail:
• EUR 738,1 miljoen voor elektriciteit (inclusief investeringen in 70/36 kV-netten),
• EUR 242,9 miljoen voor gas,
• EUR 52,7 miljoen voor openbare verlichting,
• EUR 113,5 miljoen voor riolering,
• EUR 37,3 miljoen voor kabel- en datacommunicatie-infrastructuur,
• en EUR 13,6 miljoen voor warmteprojecten.
Investeringsplan 2023-2032 Energie- en Klimaattransitie
Vlaanderen staat voor de grote uitdaging van de klimaat- en energietransitie. De Vlaamse regering heeft een Vlaams Energie- en Klimaatplan opgesteld dat als richtlijn zal dienen om het klimaatbeleid de komende jaren vorm te geven. Het is duidelijk zijn dat Fluvius, als operator voor de distributienetten van elektriciteit en aardgas, een cruciale rol moet spelen in de implementatie van dit Vlaams klimaatplan. Mede daarom bepaalt het Vlaams energiedecreet dat de distributienetbeheerders jaarlijks een gedetailleerd investeringsplan voor elektriciteit en gas moeten opstellen. Midden 2022 heeft Fluvius de eerste versie van zo’n lange termijn investeringsplan bekendgemaakt. Het plan gaat uit van de maatschappelijke context, het geldend beleidskader en een aantal basisassumpties. Op basis daarvan werkte Fluvius een plan voor de periode 2023-2032 uit. Dit plan zal elk jaar geactualiseerd en bijgestuurd worden, met input van nieuwe inzichten, gewijzigde omgevingsfactoren, en de recentste status van de gedane en voorziene investeringen. In de zomer van 2022 liep de publieke consultatie over dit plan, waarbij iedereen de kans kreeg opmerkingen te formuleren en alternatieve voorstellen te doen. Fluvius heeft na afloop van de consultatieperiode alle opmerkingen verzameld, beantwoord en het volledige plan met de resultaten van de consultatie overgemaakt aan de VREG. Het is nu aan de regulator om een finale beslissing te nemen over het investeringsplan.
Elektriciteit
Het plan 2023-2032 gaat uit van een doorgedreven elektrificatie met vooral een verdere groei in elektrische mobiliteit en verwarmingstoepassingen. Fluvius stelt daarom een ‘no regret’- investeringsplan voor, d.w.z. een plan dat maximaal anticipeert op hogere piekverbruiken. Over een periode van tien jaar wordt de investeringsbehoefte geraamd op circa EUR 4 miljard, waarvan ruwweg drie kwart in laagspanningsnetten en een kwart voor de versterking van het hoogspanningsnet. Noodzakelijke randvoorwaarden zijn evenwel de beschikbaarheid van voldoende financiële middelen, gekwalificeerd personeel (eigen personeel en/of personeel bij aannemers), en materialen.
Gas
Mede met het oog op de verwachte geleidelijke uitfasering van aardgas voorziet het investeringsplan geen extra middelen voor een verdere netuitbouw in gas. Enkel investeringen in verband met de wettelijke verplichtingen inzake bevoorradingszekerheid van de netgebruikers en veilige toegang tot
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 29 / 171
het net zijn nog opgenomen. Het deel gas wordt daarom getypeerd als een ‘keep-it-running’-plan. Verwacht wordt dat richting 2032 de gasinvesteringen zullen halveren tot een jaarlijks bedrag van ongeveer EUR 88 miljoen.
Met betrekking tot ‘groene moleculen’ wenst Fluvius alle mogelijkheden open te houden voor het toekomstig gebruik van het bestaand gasdistributienet in afwachting van verder onderzoek en het resultaat van allerlei testprojecten met groene gassen.
Riolering krijgt de focus die nodig is
Alle belanghebbenden zijn het erover eens dat Vlaanderen nood heeft aan een globale aanpak van de diverse aspecten van de waterproblematiek. Als grootste rioolbeheerder in Vlaanderen wenst Fluvius actief bij te dragen aan deze doelstelling. Riolering kan en zal een belangrijke rol spelen in de klimaatadaptatie, in de mate dat het geïntegreerd wordt in een algemeen waterbeleid en zo een antwoord biedt op de nood aan waterbuffering en waterzuivering.
In 2022 heeft Fluvius zijn visie op de rioleringsactiviteit geactualiseerd. We schuiven vier algemene doelstellingen naar voren waarbij dan zeven actiedomeinen geïdentificeerd worden:
1. bijdragen aan een daling van het drinkwaterverbruik: synergie bij installatie van digitale watermeters; hergebruik van regenwater stimuleren;
2. inzetten op maximaal circulair gebruik van water en herstellen van de natuurlijke cyclus van regenwater: vuilvracht verzamelen, waterlopen verschonen, bufferen en infiltreren van regenwater; recuperatie van water
3. future-proof rioleringsnetten: digitaliseren en automatiseren van rioleringsnetwerken;
4. data over het rioleringssysteem ter beschikking stellen: alternatieve oplossingen voor overbelasting van rioolstelsel.
De implementatie van deze doelstellingen moet steeds sociaal en ecologisch verantwoord zijn, financieel en technisch haalbaar zijn, en het comfort van de eindklant vrijwaren.
Fluvius werkt intussen verder aan hemelwater- en droogteplannen ten behoeve van de lokale besturen.
Daarnaast zet Fluvius in de provincie Limburg een proefproject op om bemalingswater, dit is water dat op bouwwerven en bij grote grondwerken wordt opgepompt en doorgaans in de riolering wordt geloosd, zoveel mogelijk bij te houden en lokaal te hergebruiken.
Fluvius schrijft zich ten volle in, in het Vlaamse actieplan ‘Gemeentelijk rioolbeheer’. Dit plan, met deelneming van de Vlaamse overheid, de gemeentebesturen, Aquafin en de rioolbeheerders, is toegespitst op drie prioriteiten:
• de aanleg van nieuwe, gescheiden riolering;
• een risicogebaseerd beheer van de netinfrastructuur voor herstellingen en vernieuwingen, waarin plaats is voor zowel centrale als decentrale afval- en regenwatersystemen;
• en het creëren van oplossingen voor hevige neerslag en droogte.
Dit actieplan moet gepaard gaan met de passende instrumenten voor financiering.
We brengen alles in gereedheid om de komende jaren het volledige rioolnet in de 86 gemeenten waar we rioolnetbeheerder zijn, aan een grondige scan te onderwerpen. Als eerste stap daartoe hebben we, samen met de andere rioolbeheerders in Vlaanderen, de inventarisatie van de rioolnetwerken in één centraal systeem ingebracht. De scan zal zich in een eerste fase concentreren op risicovolle onderdelen van het net, volgens ouderdom en ligging. Daar zetten we mobiele robotcamera’s in die als het ware door de rioolbuizen rijden. Voor minder risicovolle netonderdelen worden foto’s vanuit de put gebruikt. Een pilootproject is inmiddels van start gegaan in de gemeenten Merchtem en Ingelmunster. Naar verwachting zal een kwart van het rioolnet geïnspecteerd zijn tegen eind 2023, de overige delen moeten gecontroleerd zijn tegen eind 2025.
Financiering van Fluvius System Operator
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 30 / 171
Fluvius System Operator doet een beroep op het publieke spaarwezen. De relevante wet- en regelgeving is dan ook van toepassing. Derhalve werkt Fluvius conform de regels inzake marktmisbruik.
De opdrachthoudende verenigingen/aandeelhouders staan borg voor de obligaties en aanverwante schuldinstrumenten die hun werkmaatschappij Fluvius System Operator (en in het verleden diens voorgangers Eandis System Operator en Infrax) heeft uitgegeven. Deze schuldinstrumenten zijn genoteerd op de volgende beurzen:
• Beurs van Luxemburg – gereglementeerde markt
• Euronext Brussel – gereglementeerde markt
• Euronext Growth Brussel – niet-gereglementeerde markt
• Open Market Frankfurt (‘ Freiverkehr ‘) – niet-gereglementeerde markt
In 2020 had Fluvius een Euro Medium Term Note-programma (EMTN) voor de uitgifte van internationaal geplaatste obligaties tot stand gebracht. De bevoegde financiële regulator FSMA heeft het oorspronkelijk basisprospectus voor dit EMTN-programma goedgekeurd op 17 november 2020. De FSMA keurde de recentste versie van het EMTN-basisprospectus goed op 7 juni 2022.
Onder dit EMTN-programma heeft Fluvius in 2022 de volgende financieringstransacties gerealiseerd:
• op 6 juli 2022 een obligatielening voor een bedrag van EUR 500 miljoen met een looptijd van 10 jaar en een jaarlijkse vaste coupon van 4,000%;
• op 20 september 2022 een private plaatsing voor een bedrag van EUR 50 miljoen met een looptijd van 12 jaar en een jaarlijkse vaste rente van 4,278%;
• op 28 oktober 2022 een private plaatsing voor een bedrag van EUR 50 miljoen met een looptijd van 20 jaar en een jaarlijkse vaste couponrente van 4,778%;
• op 7 november 2022 een private plaatsing voor een bedrag van EUR 50 miljoen met een looptijd van 12 jaar en een jaarlijkse vaste couponrente van 4,625%;
• op 15 november 2022 een private plaatsing voor een bedrag van EUR 15 miljoen met een looptijd van 15 jaar en een vaste jaarlijkse coupon van 4,610%;
• op 15 december 2022 een private plaatsing voor een bedrag van EUR 35 miljoen met een looptijd van 20 jaar en een vaste jaarlijkse coupon van 4,254%.
In het najaar – in de context van een uitzonderlijk volatiele rente-omgeving – heeft Fluvius nadrukkelijk gemikt op een spreiding in de tijd van zijn financieringstransacties en dit over meerdere transacties met telkens beperktere bedragen. Op die manier wilde de onderneming zijn renterisico maximaal kunnen spreiden. In elk geval kenden de instrumenten van schuldfinanciering die in 2022 werden uitgegeven, aanzienlijk hogere renteniveaus dan de instrumenten uitgegeven in 2021.
Op 30 november 2022 heeft Fluvius op de contractuele vervaldag een EMTN-obligatie van ex-Eandis terugbetaald aan de obligatiehouders. Het ging om een obligatie van EUR 500 miljoen met een looptijd van 10 jaar (2012-2022) en een couponrente van 2,750%.
Fluvius heeft bij de Europese Investeringsbank (EIB) twee leningsprogramma’s lopen:
• voor digitale metering elektriciteit voor een bedrag van EUR 425 miljoen: hiervan was in 2021
reeds voor EUR 200 miljoen opgenomen, waardoor een saldo van EUR 225 miljoen rest;
• voor infrastructuur m.b.t. de energietransitie voor een totaal leningsbedrag van EUR 350
miljoen: hiervan was in 2021 reeds EUR 150 miljoen opgenomen. Bijkomend ontleende Fluvius op 15 november 2022 een schijf van EUR 200 miljoen. Hiermee is dit programma volledig uitgeput.
In 2022 heeft Fluvius System Operator geen nieuwe transacties uitgevoerd met afgeleide producten (‘ derivaten’ ).
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 31 / 171
De vennootschap vertoont in zijn jaarrekeningen, zowel enkelvoudig als geconsolideerd, geen overgedragen verliezen.
De rating van Fluvius System Operator
Fluvius System Operator heeft twee corporate ratings, namelijk bij Moody’s Investors Service (‘Moody’s) en bij Creditreform Rating AG (‘Creditreform’).
Moody’s
De corporate rating bij Moody’s bleef het ganse jaar 2022 behouden op A3 met stabiele vooruitzichten.
De zogeheten CIS-score bij Moody’s (d.i. de ‘credit impact score’ die een beoordeling weergeeft van de risico’s op het kredietprofiel vanuit milieu en klimaat, sociale aspecten en governance) bleef ongewijzigd op CIS-3 (op een schaal van 1 als hoogst positief tot 5 als hoogst negatief). Een score van 3 betekent dat er volgens het ratingagentschap een matig negatief ESG-risico is voor het algemene kredietprofiel van Fluvius. De deelscores van Fluvius zijn: E-3, S-3 en G-2 waarbij 2 staat voor ‘neutraal tot laag’ en 3 voor ‘matig negatief’.
Creditreform
Op 16 augustus 2022 heeft Creditreform de rating herzien naar ‘A’ met stabiele vooruitzichten. Het agentschap baseerde zijn beslissing hoofdzakelijk op het gecombineerde effect van een strengere tariefmethodologie 2021-2024 en een volatielere economische context met snel oplopende inflatie en stijgende rente. Hierdoor zou - volgens Creditreform – de mismatch tussen het toegelaten inkomen en de financieringskosten een negatieve invloed kunnen hebben op de resultaten op korte termijn van de onderneming.
Databeheer
Databeheer omvat het verzamelen, beheren, verwerken, beveiligen en bewaren van meetgegevens op de toegangspunten tot het distributienet voor gas en elektriciteit, het beheer van het toegangsregister, de uitwisseling van data tussen marktpartijen, het faciliteren van innovaties, enzovoorts. De Vlaamse decreetgever heeft deze opdracht toevertrouwd aan de werkmaatschappij, in het verlengde van de andere deeltaken van het distributienetbeheer. Het databeheer wordt uitgeoefend in volle onafhankelijkheid van de activiteit en de rekeningen van het databeheer ten opzichte van de andere activiteiten die aan Fluvius werden opgelegd.
Fluvius bekleedt een sleutelpositie in de energiemarkt en de energietransitie omwille van de massale hoeveelheid betrouwbare data over energieverbruik die het ter beschikking heeft. De digitale meter blijkt in die optiek een echte game changer. Data worden een hefboom in de transitie. En het belang van data zal nog toenemen. Als databeheerder wil Fluvius maximaal bijdragen aan de wijzigende verwachtingen van de klanten en de markt in het algemeen.
Vandaag al stellen we data ter beschikking van klanten om hen op weg te helpen naar een efficiënter energieverbruik. Actieve eindverbruikers kunnen op die manier ook meer controle krijgen over hun energiekost. We faciliteren bijkomende energiediensten en -advies op maat. Bovendien zijn we volop bezig met de ontwikkeling en ondersteuning van nieuwe diensten zoals energiedelen, handel in hernieuwbare energie en energiegemeenschappen.
In de nabije toekomst zullen we met ons databeheer dynamische tarieven ondersteunen, en het verschuiven van energieverbruik aanmoedigen en financieel interessant maken. Ook zal het databeheer van Fluvius allerlei toepassingen van marktflexibiliteit mogelijk maken. We zijn ervan overtuigd dat flexibiliteit op termijn hét middel wordt om vraag en aanbod aan energie zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 32 / 171
Fluvius stelt alles in het werk om het databeheer te laten verlopen met de striktst mogelijke garanties inzake privacy.
Overeenkomst met Telenet over de oprichting van een gezamenlijke entiteit voor supersnel datanetwerk van de toekomst
Midden 2020 had Fluvius beslist – na een open marktconsultatie – om exclusieve gesprekken te starten met de telecomoperator Telenet over de uitbouw van een supersnel datanetwerk in Vlaanderen. Fluvius was er al enige tijd bezorgd over dat op termijn een nieuwe digitale kloof in Vlaanderen zou ontstaan, waarbij bepaalde regio’s en klanten wel toegang hebben tot nieuwe, snellere dataverbindingen en andere regio’s en klanten daarvan verstoken blijven.
Op 28 oktober 2021 meldden Telenet en Fluvius dan in een gemeenschappelijk persbericht dat ze na intense onderlinge gesprekken een niet-bindende intentieovereenkomst ondertekend hadden voor de evolutie van hun hybride glasvezel-coax ('HFC') netwerkinfrastructuur in Vlaanderen. Op basis van deze niet-bindende overeenkomst hebben beide partijen verder onderhandeld. Uiteindelijk leidde dit tot de aankondiging op 19 juli 2022 van een bindende overeenkomst. Daarmee bevestigen Telenet Group Holding en Fluvius System Operator dat ze samen een onafhankelijke zelffinancierende infrastructuuronderneming zullen oprichten die als werknaam ‘NetCo’ meekreeg. Het is de ambitie dat NetCo snelheden van 10 Gbps zal aanbieden over heel het servicegebied. Zowel Telenet (66,8%) als Fluvius (33,2%) worden – op basis van hun beider inbreng in NetCo – via een gezamenlijke holdingvennootschap aandeelhouder van NetCo. Bestaand uit de combinatie van de vaste netwerkactiva van beide bedrijven zal NetCo investeren in de geleidelijke evolutie van de huidige hybride glasvezel-coax (“HFC”) netwerkinfrastructuur naar een Fibre-To-The-Home (“FTTH”) netwerk met als ambitie om 78% van Vlaanderen tegen 2038 te voorzien van glasvezel door een combinatie tussen eigen netwerkaanleg en/of een mogelijke samenwerking met externe partners. Telenets servicegebied in delen van Brussel en Wallonië zal ook ingebracht worden in NetCo en deel uitmaken van NetCo’s investeringen. De geschatte investering ten belope van maximaal EUR 2 miljard zal gefinancierd worden door NetCo’s kasstromen alsook bijkomende intragroep kredietfaciliteiten. Er is daardoor geen incrementele externe financiering vereist. Het merendeel van deze investeringen zal over de komende acht jaar doorgevoerd worden. NetCo zal verder ook inzetten op de verdere upgrade van het bestaande HFC-netwerk via DOCSIS-technologie daar waar geen FTTH aangelegd zal worden. Daarmee zal iedereen in Vlaanderen van de snelst mogelijke en meest betrouwbare internetverbinding kunnen blijven genieten.
Met de ondertekening van deze overeenkomst zetten beide partijen een volgende stap naar de realisatie van het 'datanetwerk van de toekomst', met inbegrip van de Fibre-To-The Home (FTTH) technologie. Dat netwerk van de toekomst zal open zijn, ultraperformant, toegankelijk voor bedrijven en gezinnen in zowel stedelijke als landelijke gebieden. En het zal met de laagst mogelijke maatschappelijke kosten worden gebouwd. NetCo wil een netwerk met volledig open toegang exploiteren. Het partnership staat open voor verdere samenwerking met strategische en/of financiële partijen om dit ambitieuze 'datanetwerk van de toekomst' te ontwikkelen.
Er is geen enkele verplichting voor personeelsleden van Fluvius (zowel Fluvius System Operator als Fluvius OV) om over te stappen naar NetCo. Wel krijgen de betrokken werknemers de kans om vrijwillig te solliciteren bij NetCo. De ongeveer 160 Fluvius-medewerkers van de huidige activiteit kabeldistributie die niet naar NetCo overstappen, krijgen bij Fluvius alle kansen op omscholing en een nieuwe job in het kader van openstaande vacatures.
De NetCo-transactie moet nog groen licht krijgen in toezichtprocedures zoals deze bij de Europese Commissie. Fluvius en Telenet verlenen in dit verband hun volledige medewerking, en dit op constructieve wijze, om dit zo spoedig mogelijk succesvol te kunnen afronden. Dit heeft wel tot gevolg dat de start van NetCo veeleer tegen de zomer van 2023 zal plaatsvinden.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 33 / 171
Noodleveranciersregeling
Het jaareinde van 2021 was turbulent op de Vlaamse energiemarkt, vooral toen bleek dat een aantal energieleveranciers in ernstige financiële problemen verzeild was geraakt door de sterke prijsstijgingen op de energiemarkten. Daardoor werd Fluvius ingeschakeld als noodleverancier voor de klanten van Vlaamse Energieleverancier (faling op 7 december 2021 - 129.000 toegangspunten voor elektriciteit en gas) en Watz (toegang tot distributienet ontzegd op 21 december 2021 – 34.000 toegangspunten elektriciteit en gas). Op 18 maart 2022 werd de noodleveranciersregeling geactiveerd voor de klanten van AECO/Energie2030.
De klanten van deze leveranciers kwamen dan onmiddellijk, zij het tijdelijk 6 , terecht bij Fluvius. Het is de bedoeling dat deze klanten zo snel mogelijk een contract afsluiten bij een andere leverancier zodat de periode waarin zij door Fluvius beleverd moeten worden zo kort mogelijk is. In elk geval is geen enkele eindklant op enig ogenblik zonder elektriciteit of aardgas gevallen. Het noodleverancierstarief is kostenreflectief en ligt daarmee hoger dan de gemiddelden op de commerciële markt, wat een stimulans moet zijn voor de betrokken eindafnemers om een nieuwe commerciële leverancier te zoeken.
De financiële risico’s en gevolgen voor Fluvius situeren zich hoofdzakelijk op het vlak van achterstallige netvergoedingen, het risico op wanbetalingen van klanten in de noodleveranciersregeling en de onverwachte aankoop van extra volumes elektriciteit en gas.
Uitrol van de digitale meter
In 2022 werden in totaal 880.505 digitale meters geplaatst. Daarvan waren er 509.626 elektriciteitsmeters (57,9%) en 370.879 gasmeters (42,1%). Het voorlopig eindtotaal voor de periode sinds juli 2019 toen de uitrol startte, komt uit op 2.152.426 digitale meters.
Ondanks deze aanzienlijke aantallen is er toch achterstand op de oorspronkelijke planning. Dit heeft te maken met verschillende factoren:
• het effect van de uitspraak van het Grondwettelijk Hof (januari 2021) over het principe van de terugdraaiende meter, waardoor veel eigenaars van zonnepanelen weigerachtig kwamen te staan tegen de installatie van een digitale meter;
• opstartproblemen bij de aannemers, waardoor er meer inspanningen moesten geleverd worden om de veiligheid en betrouwbaarheid te kunnen garanderen; gedurende een beperkte periode zag Fluvius zich daardoor genoodzaakt over te stappen op het ‘vier-ogen’- principe;
• een kleine maar hardnekkige groep eindverbruikers die elke toegang tot de woning blijft weigeren, waardoor er meer tijd en energie moet worden geïnvesteerd om alsnog de meters te kunnen installeren;
• onvoorziene technische obstakels in de woning van de eindverbruiker, waardoor de digitale meter(s) niet meteen kunnen worden geplaatst;
• soms incorrecte klant- en contactgegevens die worden aangeleverd door de energieleveranciers bij wie de klanten een contract hebben;
• dreigende stockbreuken als gevolg van problemen in de internationale toeleverketen.
We merken – vooral sinds het uitbreken van de energiecrisis met sterk stijgende prijzen voor energie – dat meer en meer klanten de voordelen van een digitale meter als hulpmiddel voor het beheren en beheersen van het eigen energieverbruik beginnen in te zien.
Verledding van de openbare verlichting wordt versneld
6 De maximum termijn waarvoor Fluvius als leverancier voor dergelijke verbruikers moet optreden, werd op 28 januari 2022 via een decreetwijziging van 60 dagen op 12 maanden gebracht, en dit retroactief tot 7 december 2021.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 34 / 171
Het grootschalige investeringsprogramma voor de ombouw van de gemeentelijke openbare verlichting in Vlaanderen naar led zit volledig op schema. Hiermee levert Fluvius een belangrijke bijdrage aan de klimaatproblematiek, want de energie-efficiënte ledverlichting levert aanzienlijke besparingen op inzake elektriciteitsverbruik en dus CO 2 -uitstoot. Bovendien biedt deze technologie meer mogelijkheden aan de lokale besturen om de openbare verlichting actief aan te sturen met dimming, het aan- en uitschakelen op basis van bewegingsdetectie enzovoorts.
In 2022 kwamen er 88.028 led-lichtpunten bij, wat het totaal op 418.979 brengt. Dit betekent dat inmiddels 35,5% van de gemeentelijke openbare verlichting in Vlaanderen op led werkt. Dit is iets meer dan in de oorspronkelijke planning voorzien.
In de context van stijgende energieprijzen zijn ook onze gemeentelijke aandeelhouders op zoek gegaan naar manieren om de kost van hun energieverbruik te drukken. Ook de openbare verlichting kwam in het vizier. Mede daarom heeft Fluvius beslist de uitrol van de led-installaties voor openbare verlichting te versnellen. De einddatum voor het hele ombouwprogramma werd van 2030 naar voren gebracht tot eind 2028. De gemeentebesturen zullen dus sneller kunnen genieten van de aanzienlijke energie-efficiëntiewinsten en bijhorende kostenbesparingen die led in openbare verlichting biedt.
Macro-economische context
Het jaar 2022 werd op macro-economisch vlak gekenmerkt door een snel en sterk stijgende inflatie en oplopende rentes. Voor Fluvius betekende dit onder meer:
• dat schuldfinanciering (zowel herfinanciering als financiering van nieuwe projecten) aan een hogere rentevergoeding moest geschieden dan in de voorgaande jaren waarin het rentepeil, onder meer door het beleid van de centrale banken, aanhoudend op uiterst lage niveaus stond;
• dat de kostprijs voor de aankoop van diensten en goederen en de inzet van aannemerij negatief beïnvloed werd door de evolutie van de inflatie;
• dat de loonkost, mede ingevolge het mechanisme van automatische loonindexering zoals dat in België en in de sector van de elektriciteits- en gasbedrijven wordt toegepast, een stijgende trend vertoont.
Voorts werd het jaar 2022 gekenmerkt door aanzienlijke prijsstijgingen voor gas en elektriciteit, in België maar ook in de buurlanden. Deze stijgingen werden veroorzaakt door een combinatie van elkaar versterkende factoren, zoals een verminderde gastoevoer vanuit Rusland, toenemende onzekerheid over de bevoorradingszekerheid van energie en oplopende inflatie.
Ter illustratie hierna een grafiek die de prijsevolutie voor elektriciteit en gas tijdens 2022 in Vlaanderen weergeeft (bron: VREG). Het betreft voor elektriciteit het gemiddeld verbruik van een gezin van 3.500 kWh/jaar met een dubbeltariefmeter met 1.600 kWh dag- en 1.900 kWh nachtverbruik. Voor gas geeft de lijn de evolutie weer van de prijs voor een gezin met een jaarverbruik van 23.260 kWh, d.w.z. woningverwarming en koken op gas.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 35 / 171
Zeer waarschijnlijk heeft de geschetste prijsevolutie ook zijn directe weerslag gehad op het verbruiksgedrag van de eindconsument. Voor 2022 registreerde Fluvius volgende volumes aan getransporteerde energie (met procentuele vergelijking tov. 2021):
• elektriciteit: 30.631.938 MWh (-3.6%)
• gas: 55.902.053 MWh (-14,8%)
Ook de Fluvius-aandeelhouders, de 300 Vlaamse steden en gemeenten, zochten naar mogelijkheden om te besparen op energiekosten. In die context stelde Fluvius voor de openbare verlichting aan de lokale besturen een drietal mogelijkheden voor: (1) energieloze nachten met uitschakeling van het OV-net in een geografisch gebied, (2) standaard dieper dimmen/doven van de openbare verlichting of (3) een per gemeente individueel programma voor het doven van de verlichting. Dit alles steeds binnen de grenzen van wat technisch realistisch is. Deze operatie vergde een grondige voorbereiding, omdat – in afwachting van de volledige ombouw naar interactieve openbare verlichting tegen 2028 – de aansturing momenteel nog grotendeels via communicatiesignalen (Centrale Afstandsbediening of CAB) over het distributienet verloopt. De sturingssystemen moesten individueel worden aangepast om doven en dimmen mogelijk te maken volgens de wensen van de lokale besturen.
De grote meerderheid van de Vlaamse gemeentebesturen is ingegaan op het voorstel om via de openbare verlichting energiebesparingen te realiseren.
Covid: opnieuw een normale toestand
De situatie met betrekking tot covid-19 zoals die zich in de loop van 2022 manifesteerde in Vlaanderen, liet het management toe om terug te schakelen naar een normale situatie. Er werden dan ook geen wezenlijke beperkingen op de operationele activiteiten van onze teams meer vastgesteld. Wel blijft een aantal maatregelen inzake de flexibele combinatie thuiswerk/werk op kantoor behouden voor administratieve medewerkers.
Fluvius heeft voor het volledige boekjaar 2022 geen materiële negatieve financiële impact meer ondervonden van de covid-pandemie.
Beperkte impact van de oorlog in Oekraïne
De Russische inval in Oekraïne (februari 2022) en het daaropvolgend gewapend conflict heeft voor Fluvius geen wezenlijke directe materiële of financiële impact gehad. Fluvius System Operator en de entiteiten van de Fluvius Economische Groep zijn niet actief in Oekraïne of Rusland. Ook de sancties die werden afgekondigd tegen Rusland hebben geen wezenlijke impact gehad op Fluvius.
In de mate dat de situatie in Oekraïne heeft bijgedragen aan de verstoring van de wereldwijde toeleveringsketen, zag ook Fluvius zich geconfronteerd met de vertraagde levering van bepaalde materialen en daardoor een toegenomen risico op stockbreuken. Fluvius heeft daarop geanticipeerd
0
1 000
2 000
3 000
4 000
5 000
6 000
7 000
jan
feb
mrt
apr
mei
jun
jul
aug
sep
okt
nov
dec
. . .
Prijsevolutie E/G 2022
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 36 / 171
door het aanleggen van een grotere voorraad aan bepaalde kritische materialen om zo de zekerheid van zijn bevoorrading en operationele werking te kunnen garanderen.
Activiteit ‘warmte’
Fluvius is actief in diverse warmteprojecten in Vlaanderen. Een overzicht 7 van de projecten waarvoor Fluvius in 2022 optrad als netbeheerder en/of warmteleverancier:
Plaats
Projectnaam
Aantal huishoudelijke warmteafnemers
Aantal niet- huishoudelijke warmteafnemers
Antwerpen
Blue Gate
0
3
Antwerpen
Nieuw Zuid
1.180
65
Dessel
De Ark
22
0
Diksmuide
Hof ter Bloemmolens
130
0
Gistel
Brouwerijdomein
92
0
Hoogstraten
De Kluis
0
2
Kuurne- Harelbeke
Kuurne-Harelbeke
304
9
Mol
Guido Gezellestraat
64
0
Mol
Rodekruislaan
0
2
Roeselare
Roobaertpark
3
0
Roeselare
Sint-Idesbald
0
7
Turnhout
Niefhout
100
1
Veurne
Suikerpark (fase 1)
37
0
TOTAAL
1.932
89
Eind 2022 gingen de eerste buizen in de grond voor het grootscheeps project ‘Warmtenetwerk Antwerpen Noord’. Deze werken zullen duren tot eind 2023. De warmte voor dit project is industriële restwarmte van Indaver (thermische verwerking van industrieel afval). De warmte zal aangewend worden door Boortmalt voor de productie van mout. In een latere fase zullen 3.200 sociale woningen in de wijken Luchtbal en Rozemaai met dit warmteproject kunnen worden verwarmd. Het project levert een besparing van 80.000 ton CO 2 per jaar op. Het project past in het stedelijk klimaatbeleid van de Stad Antwerpen en wordt het eerste ‘open access’ warmtenet in België.
Omschakeling van het distributienet naar hoogcalorisch gas
De invoer van laagcalorisch aardgas vanuit Nederland vermindert geleidelijk om uiteindelijk volledig uit te doven, zo hebben de Nederlandse autoriteiten beslist. De Belgische gasnetbeheerders, ook Fluvius, werken daarom al sinds 2018 aan een omschakeling van de gasnetten naar hoogcalorisch gas. Ongeveer 1,6 miljoen eindklanten (particulieren en bedrijven) zijn betrokken. Bij Fluvius situeren deze eindverbruikers zich vooral in de provincies Antwerpen, Vlaams-Brabant en Limburg. Oorspronkelijk zou deze omschakeling duren tot 2029. Maar mede dankzij optimaliseringen in de planning en de gelijktijdige aanpak van deze omschakeling met de uitrol van de digitale meter, kon de einddatum voor het omschakelingsprogramma bij Fluvius vervroegd worden naar eind 2024. Vanaf dan zullen alle Belgische eindklanten hoogcalorisch gas geleverd krijgen.
Naar toepassingen van groen gas
7 Bron: VREG, RAPP-2022-18 (Warmtenetrapport 2021-2022)
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 37 / 171
Fluvius volgt zeer actief de ontwikkelingen rond de zgn. ‘groene gassen’ op. Zoals het geval is voor vele andere projecten waaraan Fluvius zijn medewerking verleent, doen we dit bij voorkeur in samenwerking met andere geïnteresseerde partijen.
Het Europees project ‘Ready4H2’ is een mooi voorbeeld van zo’n multidisciplinair project. Het project wil kennis en ervaring bij de Europese distributienetbeheerders rond waterstof bijeenbrengen. Op basis daarvan wil men komen tot een gemeenschappelijke visie over de injectie van waterstof in de distributienetten en over hoe netgebruikers toegang te verschaffen tot waterstof. Fluvius ondersteunt voor dit project ten volle de Belgische sectorfederatie Synergrid.
Bathybuild is een studie waarin op Vlaams niveau onderzocht wordt of en hoe waterstof zou kunnen helpen om op een kostenefficiënte wijze de warmte- en stroombehoeften klimaatneutraal te maken. De studie analyseert diverse manieren om waterstof te produceren en te verdelen, en vergelijkt waterstof met andere opties zoals warmtepompen en warmtenetten. We pogen op korte termijn enkele veelbelovende test cases in ons werkingsgebied te kunnen identificeren.
Participaties in Publi-T en Publigas
Negen opdrachthoudende verenigingen uit de Fluvius-groep 8 hebben een participatie in de Publi-T. Vijf van deze opdrachthoudende verenigingen 9 hebben daarnaast ook een participatie in Publigas. Publi-T is met 44,82% referentieaandeelhouder in de transmissienetbeheerder voor elektriciteit Elia. Publigas is met 77,71% de meerderheidsaandeelhouder van de gasvervoeronderneming Fluxys.
Het dagelijks beheer van deze participaties in Publi-T en Publigas is toevertrouwd aan de financiële diensten van Fluvius System Operator, als onderdeel van de algemene exploitatieopdracht die Fluvius uitoefent voor rekening van zijn opdrachthoudende verenigingen/aandeelhouders. Het strategisch belang van deze participaties is aanzienlijk, niet alleen voor de bevoorradingszekerheid van ons land maar ook voor het realiseren van de energietransitie.
Voor de opdrachthoudende verenigingen die deelnemen in Publi-T en/of Publigas, zijn de financiële aspecten van deze participaties belangrijk. Publigas heeft in 2022 een stabiel dividend uitgekeerd; het dividend van Publi-T werd met 2% opgetrokken. Concreet gaat het voor de vijf opdrachthoudende verenigingen in Publigas om een dividend van EUR 31,61 miljoen; aan de negen opdrachthoudende verenigingen in Publi-T werd in totaal EUR 22,5 miljoen aan dividend uitgekeerd. Een wezenlijk deel van het dividend dat deze opdrachthoudende verenigingen aan hun deelnemende gemeenten kunnen uitkeren is afkomstig van deze participaties.
Klantentevredenheid
Fluvius wil de vinger aan de pols houden bij zijn eindklanten. Daarom organiseren we elk jaar (nu al 15 jaar op rij) een enquête om de tevredenheid van onze klanten in kaart te kunnen brengen. Een onafhankelijk bureau bevraagt in onze opdracht klanten die recent met onze dienstverlening in aanraking zijn gekomen.
Voor 2022 scoorde de algemene tevredenheid 81,3%, dit is 1,7 procentpunt beter dan de score voor 2021. Zoals kan verwacht worden variëren de scores per onderzocht bedrijfsproces. Bijna steeds scoren de processen ‘storingsbeheer’ en ‘metering’ prima, maar ‘budgetmeter’ en ‘lokale productie’ scoren daarentegen beduidend lager qua tevredenheid. Bij ‘lokale productie’ speelt het effect van de commotie rond het afschaffen van de terugdraaiende meter een grote rol. Ook geven de resultaten
7 Dit zijn: Fluvius Antwerpen, Fluvius Limburg, Fluvius West, Gaselwest, Imewo, Intergem, Iveka, Iverlek en PBE.
9 Dit zijn: Fluvius Antwerpen, Gaselwest, Imewo, Intergem en Iverlek.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 38 / 171
van deze enquête aan dat er inzake communicatie nog verbeteringen mogelijk zijn. De klanten geven een positieve evaluatie aan de vriendelijkheid en bereidwilligheid van onze medewerkers, de netheid van de werken en de inspanningen om overlast te beperken.
Ook ons klachtenbeheer geeft een indicatie over hoe klantgericht we onze opdrachten vervullen.
In 2022 registreerden we 26.896 eerstelijnsklachten; dit is een stijging met 1.635 klachten tegenover 2021, of +6%. De tweedelijnsklachten, dit zijn klachten waarvan de klager vindt dat ze niet bevredigend zijn opgelost in eerste lijn, stegen van 1.918 in 2021 naar 2.552 klachten in 2022. Dit is een toename met 33%. De meeste klachten in 2022 noteerden we in marktoperaties (1.347, +94% op jaarbasis), de leveranciersrol van Fluvius (456, +268%) en aansluitingen (380, -37%).
Mede gelet op de resultaten van zowel de tevredenheidsenquête als het klachtenbeheer heeft Fluvius beslist om in 2023 zijn aandacht in het bijzonder te richten op (1) klantvriendelijke digitalisering met aandacht voor het gebruiksgemak van de klant, (2) doorlooptijden en de communicatie erover, en (3) de vereenvoudiging van klantprocessen.
Great Place to Work
Fluvius wil een organisatie zijn én blijven met een cultuur die uitblinkt in vertrouwen tussen collega’s onderling en tussen bedrijfsleiding en medewerkers, in trots met medewerkers die fier zijn op hun job, hun team en hun bedrijf, en in plezier en kameraadschap onder collega’s op de werkplek.
Daarom kiezen we er binnen Fluvius bewust voor om een ‘Great Place to Work’ te willen zijn voor al onze medewerkers. Dit past in onze strategie Focus 2025: we willen onze klanten en medewerkers centraal stellen. Door middel van de jaarlijkse Great Place to Work-bevraging willen we van onze medewerkers vernemen hoe zij het wérkelijk ervaren om bij Fluvius te werken. De bevragingsresultaten vertellen ons op een objectieve manier waar we tevreden, zelfs heel tevreden over zijn. Maar omgekeerd leren we meteen ook waar het schoentje knelt: waarover zijn we minder tot weinig tevreden? Dat levert ons nuttige inzichten op: waar moeten we zéker blijven op inzetten? Wat willen we bestendigd zien, en uiteraard ook: wat moet er écht anders?
Begin 2021 werd Fluvius onderscheiden met het certificaat ‘Great Place to Work’ (GPTW). Dit certificaat wordt toegekend aan ondernemingen waar de medewerkers in een officiële bevraging aangeven dat ze graag voor het bedrijf werken, vertrouwen hebben in elkaar en trots zijn op hun job. Het onderzoek met een audit van de bedrijfscultuur werd uitgevoerd door het Great Place to Work Institute Belgium in samenwerking met de Vlerick Business School. De belangrijkste troeven van Fluvius zijn: de zorgzaamheid van het bedrijf met een goede balans tussen werk en privé, de kameraadschap en de maatschappelijke relevantie van het bedrijf.
Bij de tweede bevraging eind 2021 kwam de totaalscore lager uit dan bij de eerste bevraging eind 2020: 65% tegenover 70,3%. De recentste bevraging – in 2022 – leverde met 66% een stijging met 1%
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 39 / 171
in vergelijking met 2021. Het management heeft beslist verder in te zetten op de vier thema’s in het traject met als doel verder te blijven groeien naar een GPTW-certificaat.
Zoals steeds werden de detailresultaten van de Great Place to Work-enquête in alle transparantie besproken in alle teams, mede aan de hand van de scores per bedrijfsonderdeel.
Beleid inzake onderzoek & ontwikkeling
De focus van Fluvius ligt vandaag en morgen ondubbelzinnig op de klimaat- en energietransitie. Vanuit onze faciliterende rol in de energiemarkt waarin tal van spelers actief zijn, wil Fluvius ook vooruitkijken en innoveren waar dit een toegevoegde maatschappelijke waarde heeft. We doen dit bij voorkeur niet op eigen houtje, maar in samenwerking met anderen. We proberen innovatieve marktspelers bij te staan in innovatietrajecten voor de ontwikkeling van nieuwe diensten en producten in het energiesysteem.
Fluvius neemt deel aan diverse Europese netwerken (EDSO, CEDEC, …). We zijn in eigen land vertegenwoordigd in werkgroepen van Synergrid en we zetten in op academische leerstoelen (bijvoorbeeld bij Vlerick Business School).
Fluvius is één van de stichtende leden van Internet of Energy (‘IO.Energy’). Dit project brengt – onder impuls van de Belgische energienetbeheerders – bedrijven, overheidsinstanties en de academische wereld samen.
Daarnaast nemen we ook deel aan allerlei onderzoeksprojecten over relevante strategische uitdagingen. Deze uitdagingen situeren zich op het vlak van “flex” (met inbegrip van producten ten behoeve van het distributienet, tarieven, flexmarkt e.a.), databehoeften van de energiemarkt, transactionele marktwerking, evoluties van de energiemarkt en -technologie achter de meter, evoluties inzake water, riolering en warmtenetten. Maar er zijn ook de uitdagingen rond de toekomst van de gasdistributie (onder andere H 2 , groene moleculen e.a.), grid monitoring en forecasting.
Een aantal voorbeelden van lopende onderzoeksprojecten:
• Adrian, onderzoekt evoluties op het laagspanningsnet die in de toekomst een belangrijke uitdaging kunnen worden;
• COPPER, onderzoekt hoe het netwerk over verschillende energievormen kan worden klaargemaakt voor de toekomst door de creatie en sturing van samenwerkingsverbanden;
• EV-CABiNET, onderzoekt de impact van de integratie van elektrische voertuigen op de capaciteit, beveiliging en netkwaliteit van elektrische installaties.
Het is als volgende stap ook belangrijk de verworven inzichten en nieuwe producten in de praktijk te testen en waar nodig bij te sturen met het oog op de implementatie ervan in de markt. Met dit doel zijn we partner van Living Labs (Mechelen, Green Energy Park, Thor Park) en zijn er initiatieven lopende of in opstartfase over ‘vehicle-to-grid’, distributienet voor duurzame gassen (H 2 , biomethaan en andere).
Andere innovatieve projecten
Fluvius is bezig met een aantal initiatieven gebaseerd op big data en data analytics. Al deze projecten kaderen in de zoektocht naar een toekomstgerichte en efficiënt werkende energiemarkt in Vlaanderen.
We werken mee aan een project rond het voorspellen van de opbrengst van zonnepanelen, getiteld ‘Digital Energy’. Dit project loopt in samenwerking met VLAIO (Vlaams Agentschap voor Innoveren & Ondernemen) en Tetra, een programma voor praktijkgericht onderzoek door hogescholen en geïntegreerde opleidingen in de universiteiten voor ondernemingen en non-profitorganisaties.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 40 / 171
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 41 / 171
REMUNERATIEVERSLAG
In toepassing van artikel 3:6, §3 van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen wordt hierna de informatie opgenomen met betrekking tot de remuneratie van de leden van de Raad van Bestuur van de vennootschap. We presenteren ook de informatie over de remuneratie voor de leden van het Managementcomité.
Raad van Bestuur
In 2022 kwam de Raad van Bestuur van Fluvius System Operator 11 keer samen.
De remuneratie van de bestuurders van de vennootschap is gebaseerd op de hoogste vergoeding die aan een gemeenteraadslid in Vlaanderen kan worden uitgekeerd. Eind 2022 bedroeg dit presentiegeld (‘zitpenning’) EUR 235,52 per effectief bijgewoonde zitting, ongeacht of het om een fysieke dan wel online vergadering gaat.
De reisvergoeding die de bestuurders ontvangen voor hun verplaatsingen naar en van de plaats van de fysieke vergaderingen van de Raad van Bestuur (en andere bestuursorganen), bedroeg in 2022 40 eurocent per km.
De tabel hierna vermeldt voor elke bestuurder welke bedragen voor het kalenderjaar 2022 aan hen zijn uitgekeerd als presentiegelden en verplaatsingsvergoedingen. Ter vergelijking worden ook de overeenstemmende bedragen voor 2021 vermeld.
2021
2022
ZITP
REISV
TOT
ZITP
REISV
TOT
Bonte Hans
0,00
10,36
10,36
2.586,11
76,44
2.662,55
Buyse Piet
5.706,31
77,70
5.784,01
3.414,59
209,60
3.624,19
Cluckers Geert
2.559,84
153,18
2.713,02
2.545,14
404,32
2.949,46
Cobbaert Lieven
3.413,12
170,94
3.584,06
2.993,31
502,44
3.495,75
Coppens David
3.626,44
0,00
3.626,44
3.224,89
82,66
3.307,55
Dalemans Jan
2.133,20
133,20
2.266,40
1.852,32
368,66
2.220,98
De Backer Charlotte
2.346,52
176,12
2.522,64
2.083,23
443,96
2.527,19
Dejaegher Christof
2.346,52
198,32
2.544,84
2.309,62
595,40
2.905,02
Desmeth Jan
3.199,80
9,62
3.209,42
3.473,48
80,86
3.554,34
Dries Wim
5.119,68
0,00
5.119,68
4.611,20
0,00
4.611,20
Franssen Ine
2.559,84
266,40
2.826,24
2.083,23
582,52
2.665,75
Geypen Greet
3.839,76
62,16
3.901,92
3.235,72
162,86
3.398,58
Kennis Koen
4.977,46
69,56
5.047,02
2.699,49
258,98
2.958,47
Kersemans Tom
1.706,56
0,00
1.706,56
1.145,76
64,38
1.210,14
Laridon Lies
4.906,36
193,88
5.100,24
3.930,78
687,82
4.618,60
Martens Nicky
2.559,84
111,00
2.670,84
2.545,14
313,92
2.859,06
Peeters Christophe
4.693,31
41,44
4.734,75
3.575,87
402,36
3.978,23
Van De Perre Guy
2.559,84
138,38
2.698,22
2.545,14
509,24
3.054,38
Van Gerven Adinda
3.626,44
148,74
3.775,18
3.926,26
358,70
4.284,96
Vingerhoets Kristien
2.559,84
0,00
2.559,84
0,00
0,00
0,00
TOTAAL
64.440,68
1.961,00
66.401,68
54.781,28
6.105,12
60.886,40
Voor een correcte interpretatie van deze tabel, gelieve rekening te houden met volgende opmerkingen:
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 42 / 171
- de totalen per mandataris betreffen bruto belastbare bedragen;
- de bedragen voor 2021 voor Piet Buyse, Greet Geypen, Koen Kennis, Christophe Peeters en Kristien Vingerhoets bevatten een correctie met betrekking tot het jaar 2020;
- de opgegeven bedragen zijn de totale bedragen die aan een bestuurder werden uitgekeerd, inclusief de bedragen waarop zij desgevallend recht hebben vanuit hun bijkomende mandaten (zoals in het Auditcomité, het HR-Comité, het begeleidingscomité voor de onderhandelingen met Telenet en/of het Strategisch Comité).
Buiten de hierboven vermelde bedragen werden er tijdens en met betrekking tot het boekjaar 2022 geen bijkomende voordelen toegekend of uitbetaald aan de bestuurders, noch in speciën, noch in natura.
Managementcomité
Omwille van de privacy van de betrokkenen communiceert de vennootschap niet over de prestaties van de individuele leden van het Managementcomité en bijgevolg over hun deels daaraan gekoppelde verloning.
De gezamenlijke bruto loonkost over 2022 voor de leden van het Managementcomité bedroeg EUR 4.106.831,47. De vergelijkbare bruto loonkost over 2021 bedroeg EUR 4.198.119,89. Deze brutoloonkost bestaat uit drie componenten: (a) de basisjaarwedde, zijnde het bruto loon inclusief vakantiegeld en de eindejaarspremie maar zonder afhouding van bedrijfsvoorheffing en RSZ- bijdragen, (b) het prestatieafhankelijk, variabel deel van de verloning en (c) de patronale pensioenlast die over 2022 EUR 211.539,58 bedroeg (2021: EUR 205.203,55).
Voor de basiswedde gebruikt de onderneming de internationaal erkende Hay-methodiek. Deze is marktconform in de Belgische context. De verloning van de leden van het Managementcomité wordt gevalideerd door de aandeelhouders in de bevoegde bestuursorganen. Het variabel loon voor de leden van het Managementcomité is gekoppeld aan de score die de onderneming behaalt op een aantal nauwkeurig gekozen bedrijfsindicatoren. De evaluatie van de leden van het Managementcomité wordt jaarlijks gevalideerd binnen de bevoegde bestuursorganen . De onderneming wil op die manier het langetermijnperspectief in het beleid versterken en de continuïteit bevorderen.
Voor 2023 worden 36 lange termijn indicatoren gebruikt. Sommige van deze bedrijfsindicatoren die een rol spelen in de variabele verloning van de leden van het Managementcomité, zijn rechtstreeks gekoppeld aan duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen:
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 43 / 171
• de realisatie van het investeringsplan energie- en klimaattransitie
• de beheersing van de ESG-risico’s, zoals gemeten aan de hand van een onafhankelijke externe benchmark
• de versnelde uitrol van de digitale meter
• de verledding van de openbare verlichting
• de externe klantentevredenheid
• het investeringsritme voor riolering
• Great Place To Work als maatstaf voor het welbevinden van de medewerkers
• ongevallenstatistieken (frequentie- en ernstgraad, aantal fluïdumongevallen)
• het verzuimpercentage van het personeel.
Ook de groep van de kaderleden kon een resultaatgebonden premie (cao 90) behalen bij het bereiken van vooraf vastgelegde globale resultaten. Klantentevredenheid, het aantal afgelegde kilometers voor dienstverplaatsingen en het aantal gereden kilometers met leasevoertuigen pasten in dit rijtje.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 44 / 171
RAPPORT DUURZAAMHEID EN MAATSCHAPPELIJK VERANTWOORD ONDERNEMEN
Voor een bedrijf als Fluvius, met uitsluitend publieke aandeelhouders, is Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) een onmisbaar instrument om zijn missie concreet gestalte te geven. Als energie- en nutsbedrijf is duurzaamheid in de brede zin van het woord onlosmakelijk verbonden met onze strategie en kernactiviteiten, met een duidelijke focus op energie-efficiëntie, flexibiliteit in het energiegebruik, de ondersteuning van een verschuiving naar een niet-fossiele energievoorziening en de rol van riolering in klimaatadaptatie.
We wijzen er nadrukkelijk op dat alle beleidslijnen, procedures en maatregelen die hierna beschreven worden, alle bedrijfsactiviteiten, het voltallige personeel (zowel bij Fluvius System Operator als bij Fluvius OV) en het volledige werkingsgebied van Fluvius System Operator dekken.
Strategische insteek
Eind 2018 heeft Fluvius een materialiteitsanalyse met stakeholderbevraging afgewerkt. De bevraging bij de eigen medewerkers werd herhaald in de zomer van 2020. De globale resultaten van deze analyses zijn in de volgende materialiteitsmatrix grafisch weergegeven:
In het kader van de nakende rapporteringsverplichtingen van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) zal Fluvius in de loop van 2023 opnieuw een materialiteitsanalyse uitvoeren, waarin het principe van de dubbele materialiteit centraal zal staan.
De concrete engagementen die Fluvius opneemt voor MVO en duurzaamheid hebben we neergeschreven in een Charter. De Raad van Bestuur van Fluvius heeft dit Charter Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen goedgekeurd op 4 december 2019. U kan dit document raadplegen op
https://over.fluvius.be/sites/fluvius/files/2019-12/9010106-mvo-charter-2019.pdf
Ook in het Activiteitenverslag over 2021 vindt u tal van concrete voorbeelden van hoe Fluvius MVO en duurzaamheid in de praktijk omzet.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 45 / 171
De prestaties van Fluvius op het vlak van duurzaam en maatschappelijk ondernemen werden onderscheiden met het ‘SDG Pioneer’-certificaat (oktober 2020) uitgereikt door Unitar (het United Nations Institute for Training & Research), Cifal Flanders (de Vlaamse tak van Unitar) en ondernemersorganisatie VOKA. Dit certificaat beloont ondernemingen die gedurende minstens drie jaar tien acties succesvol hebben geïmplementeerd met betrekking tot elk van de 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (SDG’s) en op minstens vier van de vijf pijlers van de Agenda 2030 10 .
Strategisch engagement inzake duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen
In het licht van de grote maatschappelijke uitdagingen van vandaag heeft de bedrijfsleiding van Fluvius volgende vier focusdomeinen gedefinieerd voor zijn beleid inzake duurzaamheid en MVO.
1. energie- en klimaattransitie
2. klimaatadaptatie: riolering
3. digitalisering
4. duurzaam werken
Voor de punten 1 tot en met 3 heeft Fluvius visiedocumenten opgesteld.
De energie- en klimaattransitie in Vlaanderen zal voor een aanzienlijk deel moeten worden gerealiseerd in de distributie van energie. Denken we maar aan de versterking van het lokale elektriciteitsnet om de groeiende elektrificatie als gevolg van de verschuiving naar elektriciteit in mobiliteit en verwarming het hoofd te kunnen bieden.
Voor riolering hanteren we een holistische blik, dit wil zeggen dat we riolering kaderen binnen een breder waterbeleid. Zo komen ook aspecten als buffering en infiltratie aan bod in ons investeringsbeleid voor riolering.
Verklaring inzake deugdelijk bestuur
Fluvius System Operator streeft ernaar de principes van deugdelijk bestuur in de praktijk te brengen. De Belgische Corporate Governance-codes voor beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde ondernemingen 11 zijn de maatstaf voor de kwaliteit van het deugdelijk bestuur. Deze beide teksten hebben als inspiratiebron gediend voor het eigen Corporate Governance Charter van Fluvius System Operator dat de Raad van Bestuur heeft goedgekeurd op 17 juni 2021. Net zoals beide genoemde codes gaat ook het Fluvius Charter uit van een evenwicht tussen ondernemerschap en controle, en tussen prestaties en conformiteit.
De Raad van Bestuur van Fluvius System Operator is verantwoordelijk voor de juistheid en volledigheid van het Charter. Het is ook de Raad van Bestuur die het Charter actualiseert in functie van de ontwikkeling van het beleid inzake corporate governance en in functie van de wijzigende bepalingen en richtlijnen.
10 Deze 5 pijlers zijn: (1) People – armoede en honger in al zijn vormen uitroeien en waardigheid en gelijkheid garanderen (2) Prosperity – een welvarend en zinvol bestaan garanderen in harmonie met de natuur (3) Peace – vredevolle, rechtvaardige en inclusieve gemeenschappen bevorderen (4) Partnership – de agenda in de praktijk brengen via een stevig globaal partnerschap (5) Planet – de natuurlijke hulpbronnen van de planeet en het klimaat beschermen voor toekomstige generaties.
11 Het gaat om de Belgische Corporate Governance Code voor beursgenoteerde ondernemingen (‘Code 2020’) en deze voor niet-beursgenoteerde ondernemingen (‘Code Buysse’).
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 46 / 171
Het Corporate Governance Charter is ook opgesteld met het oog op de bepalingen die de wet- en decreetgevers aan Fluvius en de distributienetbeheerders opleggen om een correcte werking van de energiemarkt te garanderen. Die bepalingen spitsen zich in eerste instantie toe op de verhouding tussen de netwerkbeheerders en -gebruikers. Die regels moeten garanderen dat alle netwerkgebruikers een niet-discriminerende toegang hebben tot het distributienetwerk van gas en elektriciteit. Op een aantal punten moet het Corporate Governance Charter van Fluvius daarom afwijken van de algemene Belgische charters. Dit is hoofdzakelijk een gevolg van de specifieke wet- en regelgeving die geldt voor Fluvius als werkmaatschappij voor beheerders van distributienetwerken voor gas, elektriciteit en andere nutsvoorzieningen.
Dergelijke afwijkingen worden ook verklaard door de aandeelhoudersstructuur van de vennootschap, met name de elf opdrachthoudende verenigingen die op hun beurt allemaal enkel openbare lokale besturen als aandeelhouder hebben. Op zijn beurt brengt dit feit met zich dat specifieke wetgeving (bijvoorbeeld inzake de intergemeentelijke samenwerking) van toepassing is.
De Raad van Bestuur, het Auditcomité, het HR-Comité en het Managementcomité hebben aandacht voor mogelijke toepassingsproblemen met betrekking tot het Charter. Indien nodig nemen ze maatregelen om die problemen te corrigeren. De concrete invulling van het Charter en de naleving ervan zijn een opdracht voor zowel de bestuurders, het management als het personeel van Fluvius.
Het Ethisch Charter van Fluvius, ons ethisch kompas
Het Ethisch Charter voor Fluvius legt vast wat integer en ethisch verantwoord handelen bij de uitvoering van onze opdrachten inhoudt. Het beschrijft in detail hoe ethisch moet worden gehandeld binnen de professionele context van Fluvius en zijn aandeelhouders. Het reikt als het ware aan onze medewerkers een ethisch kompas aan om morele kwesties te benaderen, complexe situaties correct in te schatten, de juiste beslissingen te nemen en passend te handelen. Zo vormt het een houvast om onze basiswaarden in de praktijk om te zetten en ethisch correcte beslissingen te nemen.
Het Ethisch Charter formuleert duidelijke richtlijnen inzake anti-corruptie en het voorkomen van omkoping door de eigen medewerkers. Al onze medewerkers kunnen zich ook tot hun leidinggevenden richten voor advies over ethische kwesties.
In de jaarlijkse bevraging ‘Great Place To Work’ wordt ook gepeild naar de integriteit van het bedrijf en de bedrijfsleiding. Medewerkers kunnen vrijelijk hun mening geven over eerlijke behandeling, respectvol gedrag binnen de onderneming en de geloofwaardigheid van het management.
Er is een systeem geïnstalleerd van continue rapportering aan het management en Auditcomité en periodieke toetsing. Dit moet toelaten dat er een steeds groeiend bewustzijn leeft in de onderneming en dat de middelen en procedures verbeterd worden.
Het Ethisch Charter van Fluvius legt ook een onafhankelijke en vlot toegankelijke procedure vast voor meldingen over mogelijk onethisch gedrag. Zulke meldingen kunnen via diverse kanalen gebeuren: bij de leidinggevende, of via de website of post. Een strikt onafhankelijke en multidisciplinaire deontologische cel behandelt alle interne en externe meldingen. Dit document kan vrijelijk geconsulteerd worden op:
https://over.fluvius.be/nl/thema/onze-missie-visie-waarden-charters
Advies en meldingen in verband met ethiek
Fluvius heeft een duidelijke procedure voor meldingen van onethisch gedrag. Iedere medewerker kan mogelijke of vermoedelijke inbreuken op het Ethisch Charter of externe regels melden bij de Deontologische Cel. Deze instantie staat borg voor de strikt vertrouwelijke behandeling van elke melding of klacht. De Deontologische Cel is samengesteld uit specialisten van verschillende geledingen van ons bedrijf en wordt voorgezeten door het afdelingshoofd Juridisch Beheer. Bij een concrete melding start de Deontologische Cel een grondig onderzoek naar de feiten. Als de melding
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 47 / 171
terecht blijkt, dan wordt het dossier met een concreet advies overgemaakt aan de directie Personeelsbeheer, voor het gepaste gevolg (waarschuwing, sanctie, …).
Ook het brede publiek kan bij Fluvius mogelijke inbreuken melden. Daarvoor is een klokkenluidersprocedure uitgewerkt, volledig conform de Europese regels 12 en Belgische wetgeving 13 in dat verband en met de nodige garanties op confidentialiteit. Tijdens 2022 ontving Fluvius in totaal 124 meldingen van mogelijke inbreuken op de ethische regels. Het merendeel ervan (104 meldingen) bereikte ons via de mailbox 14 die daarvoor ter beschikking staat; de overige meldingen (20) werden via de website ingediend.
Na een initieel onderzoek werden negen dossiers overgemaakt aan de Deontologische Cel voor verder onderzoek en behandeling. Van deze negen dossiers werd er één als niet-ontvankelijk geklasseerd. De overige acht kenden een afhandeling volgens de beschreven procedure. De meeste meldingen hadden betrekking op onbetamelijk gedrag van een eigen medewerker of een medewerker van een onderaannemer die werkt in dienst van Fluvius. In alle acht gevallen werd de betrokkene gewezen op de geldende regels en voorschriften. In geen enkel geval moest worden overgegaan tot disciplinaire maatregelen.
Fraudebeleid
Fluvius heeft zijn anti-fraudebeleid uitgebouwd op drie vlakken: preventie, detectie en respons. Op die manier poogt de onderneming een doeltreffend afschrikkingsmiddel tegen fraude te hebben, fraude makkelijker te kunnen opsporen en de schade veroorzaakt door fraude aanzienlijk te verminderen. We kijken uiteraard zowel naar interne als externe risico’s. De klemtoon in onze acties ligt evenwel bij het luik ‘preventie’. Fluvius hanteert de methodiek van frauderisico-beoordelingen. Zo gaan we op zoek naar fraudegevoelige kwetsbaarheden in de organisatie. Bij deze beoordelingen gaan we op een identieke manier te werk als bij andere risicodomeinen volgens de processtappen die beschreven zijn in de ISO-31000 norm.
Bij de preventie van fraude pogen we te begrijpen welke redenen ten grondslag liggen aan fraude: motief, rationalisatie en opportuniteit. Op elk van deze drie factoren binnen de fraudedriehoek wordt gewerkt door middel van procedures en controles om effectieve fraudegevallen te voorkomen.
Beleid inzake duurzaamheid
In 2021 heeft Fluvius concrete stappen gezet in een verdere versterking en verdieping van zijn beleid inzake duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Voor de komende jaren heeft Fluvius zijn prioriteiten in het duurzaamheidsbeleid vastgelegd. Speerpunten daarbij zijn (1) de vermindering van de ecologische voetafdruk (CO 2 ) van de eigen activiteiten en (2) de verduurzaming van de aanvoerketen (‘supply chain’). Deze kaderen in de SDG’s 13 (klimaatactie) en 12 (duurzame productie & consumptie).
Fluvius heeft inmiddels ook principieel beslist het investeringsbeleid voor de Fluvius Economische Groep volledig af te stemmen op het Vlaams Energie- & Klimaatplan 2021-2030 15 . Alle investeringsbeslissingen zullen in de toekomst moeten bijdragen aan de algemene klimaatdoelstellingen die Vlaanderen in dit plan heeft vastgelegd. Momenteel wordt deze principiële
12 EU Richtlijn inzake bescherming voor klokkenluiders (EU/2019/1937) van 23 oktober 2019, ook wel de Klokkenluidersrichtlijn geheten
13 Wet van 28 november 2022 betreffende de bescherming van melders van inbreuken op het Unie- of nationale recht vastgesteld binnen een juridische entiteit in de private sector
14 Fluvius-deontologischecel@fluvius.be
15 Goedgekeurd door de Vlaamse Regering op 9 december 2019. Dit plan streeft o.m. naar een reductie van de broeikasgassenuitstoot met 35 % in 2030 ten opzichte van 2005, een energiebesparing van 84.062 TWh en een aandeel van hernieuwbare energie van 28.512 GWh in 2030. Voor het integrale document zie bijvoorbeeld:
https://emis.vito.be/sites/emis/files/articles/3331/2019/2019-12-09_VEKP.pdf
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 48 / 171
beleidsbeslissing concreet becijferd naar budgettaire impact en financieringsbehoeften. En ook concrete investeringsprojecten worden nu verder afgelijnd.
De bedrijfsactiviteiten in het licht van de EU Taxonomie
Fluvius System Operator (en bij uitbreiding de Fluvius Economische Groep) valt onder het toepassingsgebied van de Europese Richtlijn over niet-financiële informatie 16 . Van zodra van toepassing valt Fluvius ook onder het toepassingsgebied van de nieuwe Europese Richtlijn over duurzaamheidsrapportering door bedrijven 17 .
De Europese Unie heeft een taxonomie voor duurzame bedrijfsactiviteiten 18 uitgewerkt en uitgevaardigd.
Om tegemoet te komen aan deze rapporteringsvereisten heeft Fluvius – in samenwerking met een externe consultant – een grondige analyse uitgevoerd van al zijn bedrijfsactiviteiten. In toepassing van de transparantieregel opgenomen in artikel 8 van de desbetreffende Verordening wordt hierna gerapporteerd over de mate waarin deze economische activiteiten qua omzet, kapitaaluitgaven en operationele uitgaven als ecologisch duurzaam kunnen worden aangemerkt.
Gelet op de specifieke opdrachten van Fluvius System Operator als werkmaatschappij en de structuur van de Fluvius Economische Groep moet bij de interpretatie van de resultaten van de analyse rekening gehouden worden met volgende opmerkingen:
A. Fluvius geconsolideerde groep
Fluvius System Operator, en bij uitbreiding de Fluvius geconsolideerde groep, treedt op als de werkmaatschappij voor zijn elf aandeelhouders/opdrachthoudende verenigingen. De omzet die de werkmaatschappij boekt, bestaat uit de integrale doorrekening zonder winstmarge aan de opdrachthoudende verenigingen van alle investerings- en operationele uitgaven in opdracht en voor rekening van deze entiteiten. Er zijn (quasi) geen eigen investeringen voor de Fluvius geconsolideerde groep en alle operationele uitgaven worden opgenomen in de omzet.
De relevante cijfers voor omzet, kapitaaluitgaven en operationele uitgaven die bij deze analyse gebruikt werden, zijn de IFRS-cijfers voor het boekjaar 2022.
16 Richtlijn 2014/95/EU van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 tot wijziging van Richtlijn 2013/34/EU met betrekking tot de bekendmaking van niet-financiële informatie en informatie inzake diversiteit door bepaalde grote ondernemingen en groepen
17 Richtlijn (EU) 2022/2464 van het Europees Parlement en de Raad van 14 december 2022 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 537/2014, Richtlijn 2004/109/EG, Richtlijn 2006/43/EG en Richtlijn 2013/34/EU, met betrekking tot duurzaamheidsrapportering door ondernemingen
18 Verordening (EU) 2020/852 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juni 2020 betreffende de totstandbrenging van een kader ter bevordering van duurzame beleggingen en tot wijziging van Verordening (EU) 2019/2088
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 49 / 171
B. Fluvius Economische Groep
Wat betreft de Fluvius Economische Groep wil de onderneming vrijwillig rapporteren over de mate waarin zijn bedrijfsactiviteiten in aanmerking komen voor de taxonomie (‘eligibility’) en afgestemd zijn op de taxonomie (‘alignment’). Ook bij deze rapportering worden de IFRS-cijfers voor het boekjaar 2022 gehanteerd.
De mate van duurzaamheid (gemeten naar het aandeel in de totale omzet, investeringsuitgaven en operationele uitgaven) wordt hierna zowel voor Fluvius geconsolideerde groep als voor Fluvius economische groep in tabelvorm voorgesteld. De keuze voor deze dubbele rapportering is gemaakt omwille van (1) de specifieke groepsstructuur met een werkmaatschappij (geconsolideerd met drie dochterondernemingen) en elf aandeelhouders/opdrachtgevers die tegelijkertijd veruit het merendeel van de groepsactiva in eigendom hebben, en (2) het feit dat op die manier de duurzaamheidsrapportering parallel verloopt aan de financiële rapportering.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 50 / 171
Aanpak van de duurzaamheidsanalyse
In een eerste stap werd voor elke aparte economische activiteit uit de portefeuille van Fluvius nagegaan of die is opgenomen in de lijst van voor de taxonomie in aanmerking komende economische activiteiten.
Vervolgens werd voor de effectief in aanmerking komende activiteiten bekeken in welke mate ze als duurzaam kunnen worden gekwalificeerd of, in de bewoordingen van de taxonomie, of ze afgestemd zijn op de taxonomie. Met andere woorden, bieden deze bedrijfsactiviteiten (of onderdelen ervan) een substantiële bijdrage aan klimaatmitigatie (dit is het milderen van de effecten van de klimaatverandering) of klimaatadaptatie (dit is het nemen van maatregelen om beter om te gaan met de negatieve effecten van de klimaatverandering).
Daarna ging Fluvius na of de in aanmerking komende activiteiten bijkomend (1) geen ernstige afbreuk doen aan de vooropgestelde milieudoelstellingen (het zogenaamde principe van ‘do no significant harm’) en (2) of ze minimumgaranties (de zogenaamde ‘minimum social safeguards’) in acht nemen. Fluvius heeft deze oefening uitgevoerd aan de hand van de voorhanden zijnde technische screeningcriteria 19 . Dit onderdeel van de oefening werd uitgevoerd door de externe consultant op basis van gesprekken met Fluvius-managers uit diverse geledingen van de organisatie en de analyse van voorgelegde publieke en interne documenten.
De derde stap was de berekening – voor elke relevante economische activiteit – van het duurzame aandeel in de totale omzet 20 , investeringsuitgaven en operationele uitgaven voor deze activiteit.
Fluvius wenst te onderlijnen dat de oefening zoals die hier toegelicht wordt, gebaseerd is op de tot op heden uitgevaardigde regels ter zake en de gepubliceerde antwoorden op vaak gestelde vragen (‘FAQs’). Het volledige kader is op dit ogenblik nog onafgewerkt en sterk onderhevig aan snel opeenvolgende wijzigingen. Zo zijn op de rapporteringsdatum bijvoorbeeld enkel de milieudoelstellingen ‘klimaatmitigatie’ en ‘klimaatadaptatie’ uitgewerkt 21 .
In vele gevallen berust het hierna gepresenteerde resultaat van de analyse dan ook op een aantal interpretaties en veronderstellingen door het management. Deze waren nodig om de inhoud van de verplichtingen te laten aansluiten bij de specifieke aard van de onderneming/groep en zijn bedrijfsactiviteiten. Dit maakte de ganse oefening om te komen tot een gedegen aanpak van deze rapportering zeer uitdagend. Naarmate het kader van de EU Taxonomie verder zal worden uitgewerkt door de bevoegde instanties van de Europese Unie zal Fluvius in de komende jaren deze analyse verder kunnen verfijnen.
Daarnaast wenst Fluvius te onderstrepen dat het EU Taxonomieraamwerk pas zeer recent, en dan nog maar gedeeltelijk, is tot stand gekomen. Het management heeft zich voorgenomen terdege rekening te houden met enkele vereisten uit de EU Taxonomie. In 2023 zullen de nodige stappen worden gezet om het duurzaam karakter van de kernactiviteiten van Fluvius (Economische Groep) te versterken en verdiepen. Vooral inzake het risicobeheer is de aanzet gegeven tot een verdere verbreding van de systemen voor identificatie en beheer van risico’s, zoals onder meer inzake mensenrechten in de toeleverketen.
Aflijnen van de in aanmerking komende economische activiteiten (‘eligible economic activities’)
Voor de geconsolideerde groep Fluvius werden volgende activiteiten als ‘in aanmerking komend’ geïdentificeerd:
Fluvius geconsolideerde groep
Economische activiteit
19 Zie Verordening (EU) 2020/852
20 De algemene term ‘omzet’ staat hier gelijk aan ‘opbrengsten uit contracten met klanten’ in IFRS- terminologie.
21 Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2139 van de Commissie van 4 juni 2021
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 51 / 171
Omzet
4.9
CapEx
6.5
OpEx
6.4 / 6.5
Voor de economische groep Fluvius:
Fluvius economische groep
Economische activiteit
Omzet
4.9 / 4.15 / 5.1 / 5.3 / 7.3 / 9.3
CapEx
4.9 / 4.15 / 5.1 / 5.3 / 6.5 / 7.3
OpEx
4.9 / 4.15 / 5.1 / 5.3 / 6.4 / 6.5 / 7.3
• de transmissie en distributie van elektriciteit [activiteit 4.9] : de werkmaatschappij Fluvius System Operator staat in voor de distributie van elektriciteit via midden- en laagspanningsnetten (die eigendom zijn van de erkende distributienetbeheerders voor elektriciteit) en vormt zo de schakel tussen het transmissieniveau en de eindverbruiker. De taak van de werkmaatschappij bestaat in de exploitatie van de netten (bijna 3,8 miljoen aansluitingen en ruim 135.000 km leidingen), het onderhoud en de uitbreiding ervan. Deze activiteit past 100% in het criterium van klimaatmitigatie, aangezien elektrificatie algemeen beschouwd wordt als een sleutelelement in de decarbonisatie van de economie en samenleving.
• de distributie van stadsverwarming en -koeling [activiteit 4.15]: Fluvius neemt actief deel aan allerlei projecten voor stadsverwarming (‘district heating’) in Vlaanderen. Zie ook elders in dit jaarverslag voor een toelichting bij dit onderwerp. Onze rol in projecten voor stadsverwarming spitst zich hoofdzakelijk toe op de aanleg en het onderhoud van het netgedeelte, maar om dergelijke projecten te faciliteren, kan Fluvius desgewenst ook (tijdelijk) optreden als leverancier van warmte.
• de bouw, uitbreiding en exploitatie van systemen voor winning, behandeling en distributie van water [activiteit 5.1]: in het kader van een globale visie op het waterbeleid in Vlaanderen neemt Fluvius – in opdracht van de gemeentebesturen – actie voor de gescheiden behandeling van afval- en hemelwater, voor installaties van buffering en infiltratie van water om op die manier de natuurlijke cyclus voor regenwater te herstellen.
• de bouw, uitbreiding en exploitatie van systemen voor opvang en behandeling van afvalwater [activiteit 5.3]: Fluvius – in opdracht van de aangesloten gemeentebesturen – staat in voor de
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 52 / 171
aanleg en de exploitatie van rioleringsnetten, waarmee het afval- en regenwater gecollecteerd en afgevoerd wordt naar de zuiveringsinstallaties van Aquafin 22 .
• de exploitatie van persoonlijke vervoersmiddelen, fietslogistiek [activiteit 6.4]: Fluvius zet in op de verdere elektrificatie van zijn eigen vloot van bedrijfsvoertuigen en geleasde personenwagens.
• het vervoer met motorfietsen, personenwagens en bedrijfsvoertuigen [activiteit 6.5]: cfr. bovenstaande activiteit 6.4.
• de installatie, onderhoud en reparatie van energie-efficiënte uitrusting [activiteit 7.3]: Fluvius levert diensten inzake energie-efficiëntie ten behoeve van zijn eindklanten, en vooral de aangesloten gemeentebesturen.
• professionele diensten in verband met de energie-prestaties van gebouwen [activiteit 9.3]: Fluvius levert diensten inzake energie-efficiëntie in gebouwen die eigendom zijn van de aangesloten gemeentebesturen.
Ook de economische activiteiten 4.14 (transmissie- en distributienetwerken voor hernieuwbare en koolstofarme gassen) en 5.2 (vernieuwing van systemen voor winning, behandeling en distributie van water) zijn voor Fluvius relevant, maar daarvoor werden geen noemenswaardige omzet, CapEx en OpEx geboekt in 2022.
Berekeningswijze van de KPI’s betreffende omzet, CapEx en OpEx
Voor zowel de geconsolideerde groep Fluvius als de economische groep Fluvius wordt het aandeel van ‘in aanmerking komende’ en ‘afgestemde’ economische activiteiten ten opzichte van het totaal berekend. Concreet gebeurde dit als volgt:
• Fluvius geconsolideerde groep
a) Omzet: teller = aandeel van de activiteit ‘transmissie en distributie elektriciteit’ uit de noemer/ noemer = opbrengsten uit contracten met klanten cfr. toelichting 2.7 uit de desbetreffende IFRS-rekeningen.
b) CapEx: teller = toevoegingen in 2022 voor bedrijfsvoertuigen en leasingwagens (materiële vaste activa en leaseverplichtingen m.b.t. rollend materieel) / noemer = som van de rubriek
22 Aquafin is in Vlaanderen verantwoordelijk voor de financiering, de bouw, de optimalisatie en het beheer van de bovengemeentelijke infrastructuur voor rioolwaterzuivering.
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 53 / 171
‘aanschaffingen’ in immateriële, materiële vaste activa en leaseverplichtingen tijdens het boekjaar 2022.
c) OpEx 23 : teller = kost voor huur van wagens en fietsen / noemer = som van de huur en huurlasten.
• Fluvius economische groep
a) Omzet: teller = deel van de klantopbrengsten van de afgestemde activiteiten (zie tabel hierboven) uit de noemer / noemer = opbrengsten uit contracten met klanten cfr. toelichting 4 uit de desbetreffende IFRS-rekeningen.
b) CapEx: teller = de netto investeringen in netgebonden elektriciteitsdistributie, warmtenetten, het immaterieel vast actief voor het project ‘New Foundations’ (= het nieuwe ERP-systeem), investeringen in openbare verlichting, riolering en wagens / noemer = som van de rubriek ‘aanschaffingen’ in immateriële, materiële vaste activa en leaseverplichtingen tijdens het boekjaar 2022.
c) OpEx : teller = alle operationele uitgaven voor de in de EU Taxonomie in aanmerking komende activiteiten waarvoor CapEx werd opgenomen, met uitzondering van afschrijvingen, minderwaarden en recuperaties, plus de huur van personenwagens en fietsen / noemer = alle operationele uitgaven voor activiteiten waarvoor CapEx werd opgenomen, met uitzondering van afschrijvingen, minderwaarden en recuperaties, plus de huur van personenwagen en fietsen.
De vermelde cijfers werden aangeleverd door het departement Accounting (directie Financieel Beheer) van Fluvius. Deze data werden door hen samengesteld op basis van de beschikbare data in de boekhoudsystemen van de onderneming (IFRS-boekhouding voor zowel Fluvius System Operator geconsolideerd als voor de Fluvius Economische Groep). Intercompany bedragen werden daarbij geëlimineerd. De mate van ‘in aanmerking komend voor de EU Taxonomie‘ en ‘afgestemd op de EU Taxonomie’ werd bepaald in onderling overleg tussen dit Fluvius-departement en de ingeschakelde consultant, met gebruikmaking van de geldende criteria (periode februari/maart 2023). Waar nodig voor een correcte interpretatie van de situatie werden specialisten in de onderneming geraadpleegd voor extra duiding.
23 Leasebetalingen op korte termijn en de leasing van activa met een lage waarde worden in de IFRS- rekeningen van Fluvius opgenomen als huurkost tijdens de leaseperiode, en niet geactiveerd.
Fluvius System Operator Groep - Jaarverslag- 2022 54 / 171
Tabellen EU Taxonomie
Hierna volgen de officiële tabellen zoals vooropgesteld door de desbetreffende Verordeningen 24 van de Europese Commissie.
Samengevat:
FLUVIUS Geconsolideerde Groep
TOTAAL
niet in aanmerking komend
in aanmerking komend / niet afgestemd
afgestemd
in 1000 EUR
%
%
%
Omzet
1.943.672
38,2
0,0
61,8
CapEx
9.076
30,4
69,6
0,0
OpEx
3.961
90,8
9,2
0,0
FLUVIUS Economische Groep
TOTAAL
niet in aanmerking komend
in aanmerking komend / niet afgestemd
afgestemd
in 1000 EUR
%
%
%
Omzet
2.400.414
22,9
3,0
74,1
CapEx
1.059.180
28,0
0,6
71,4
OpEx
216.901
22,9
0,2
76,9
24 Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2139 van de Commissie van 4 juni 2021 en Gedelegeerde Verordening (EU) 2021/2178 van de Commissie van 6 juli 2021
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 55 / 171
In detail (alle vermelde bedragen in 1.000 EUR):
1. Fluvius geconsolideerde groep
1.A Omzet
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 56 / 171
1.B Investeringsuitgaven ('CapEx')
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 57 / 171
1.C Operationele uitgaven ('OpEx')
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 58 / 171
2. Fluvius economische groep
2.A Omzet
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 59 / 171
2.B Investeringsuitgaven (“CapEx”)
Fluvius System Operator Groep – Jaarverslag – 2022 60 / 171
2.C Operationele uitgaven (“OpEx”)
Beleid inzake niet-discriminatie
Fluvius hanteert een ondubbelzinnig beleid van niet-discriminatie. Dit is één van de uitgangspunten van het Ethisch Charter dat voor de hele onderneming van toepassing is. Niet-discriminatie speelt bij de aanwerving van nieuwe medewerkers, bij promotiekansen e.d.m. Ook het Ethisch Charter van Fluvius vermeldt uitdrukkelijk dat geen enkele vorm van discriminerend gedrag wordt toegelaten binnen de onderneming.
Genderdiversiteit in de bestuurs- en managementorganen (situatie op 31 december 2022)
Totaal
Man
Vrouw
Raad van Bestuur
19
13
6
Auditcomité
4
2
2
HR-Comité
4
1
3
Strategisch Comité
6
6
0
Managementcomité
10
9
1
Bij het senior management van Fluvius System Operator zijn er 51 mannen en 9 vrouwen.
Het lage percentage vrouwen in het managementcomité en de senior managementfuncties van de onderneming is nog grotendeels het gevolg van een historisch gegeven waar (voornamelijk) technische functies vooral door mannen werden uitgeoefend.
Ter informatie: van het totale personeelsbestand van Fluvius System Operator zijn er 70,2% mannen en 29,8% vrouwen.
De huidige samenstelling van de Raad van Bestuur voldoet aan de opgelegde regel dat “minstens één derde van de leden van het andere geslacht dan de overige leden moet zijn”.
Beleid inzake arbeidsrelaties
Fluvius volgt nauwgezet de uitgebreide Belgische arbeidswetgeving in al zijn aspecten: veiligheid en gezondheid op de werkplaats, vrije vereniging van de werknemers, gestructureerd overleg en informatie- uitwisseling tussen werkgever en werknemers in de Ondernemingsraad en de Comités voor Preventie en Bescherming op het Werk, vrije sociale verkiezingen, enz.
In de mate dat de Belgische arbeidswetgeving voldoet aan internationale verdragen en conventies ter zake (onder meer de conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie ILO), is ook Fluvius indirect volledig in regel met deze internationale standaarden.
Fluvius System Operator valt onder het toepassingsgebied van het Paritair Comité 326 (gas- en elektriciteitssector). In dit paritair comité sluiten werkgevers en werknemers collectieve arbeidsovereenkomsten af die gelden voor alle werknemers in deze sector in België. Dergelijke cao’s 25 krijgen een algemene bindende waarde van zodra ze bij de federale overheid zijn neergelegd. Zie
https://werk.belgie.be/nl/themas/paritaire-comites-en-collectieve-arbeidsovereenkomsten-caos/collectieve-4
Bij elke mogelijke inbreuk op de arbeidswetgeving- of regelgeving kunnen individuele werknemers of hun syndicale afgevaardigden een onderzoek laten instellen door de onafhankelijke externe sociale inspectie.
Daarnaast zijn er bij Fluvius sociaal assistenten in dienst. Elke werknemer kan, wanneer hij/zij met problemen van sociale aard kampt, terecht bij deze sociale assistenten. Zij zullen in alle discretie naar een oplossing zoeken. Het team ‘Welzijn’ bestaat uit vijf personen.
25 sinds januari 1999
62
Beleid inzake diversiteit
De verloning binnen de onderneming is volledig en uitsluitend afhankelijk van de functie die de medewerkers uitoefenen. Hun gender speelt daarin geen enkele rol. In het tweejaarlijks loonkloofrapport van Fluvius wordt zeer gedetailleerd nagegaan welke bezoldigingsstructuur de onderneming hanteert. Dit rapport wordt opgesteld in toepassing van de wet van 22 april 2012 ter bestrijding van de loonkloof tussen mannen en vrouwen en moet door de Ondernemingsraad besproken worden. De Ondernemingsraad oordeelt dan op basis van de resultaten in het loonkloofrapport of er acties moeten worden ondernomen voor genderneutrale verloning.
Het recentste rapport 2019-2020 komt tot de conclusie dat het performantieproces (dit is de verloning op basis van geleverde prestaties) genderneutraal is, dat er slechts zeer minieme verschillen zijn in de procentuele verdeling tussen mannen en vrouwen en dat er geen structureel nadeel ten opzichte van de vrouwelijke medewerkers bestaat. Voorts wordt geconcludeerd dat het selectie- en promotieproces genderneutraal is: elke medewerker kan en mag intern solliciteren op basis van een vastgelegd selectieproces en het vooropgestelde profiel voor de vacante functie. Dat er bij Fluvius meer mannen werkzaam zijn in hogere technische functies en er veel operationele technische functies door mannen worden uitgeoefend is een direct gevolg van het feit dat (1) er meer mannen dan vrouwen afstuderen in technische studierichtingen, (2) dat er daardoor ook minder vrouwen instromen naar functies met een technisch profiel, en (3) dat dit soort instapfuncties een noodzakelijke basis is voor het doorgroeien naar leidinggevende technische functies.
De Ondernemingsraad van Fluvius System Operator heeft na een uitvoerige bespreking van het loonkloofrapport 2019-2020 geoordeeld dat er geen bijkomende acties nodig waren.
Bij aanwervingen door Fluvius speelt de leeftijd van de kandidaat geen enkele rol. Onze aanwervingen tijdens 2022 waren effectief verspreid over diverse leeftijdscategorieën:
%
<20
5,8
20-29
24,4
30-39
35,6
40-49
18,6
50-59
12,7
60+
2,9
100,0%
Arbeidsveiligheid
Belangrijke parameters bij de arbeidsveiligheid zijn de frequentie- en ernstgraad van ongevallen. Deze cijfers geven respectievelijk het aantal arbeidsongevallen van eigen personeelsleden met werkverlet en het aantal dagen werkverlet weer in verhouding tot het aantal gepresteerde werkuren per jaar.
In 2022 bedroeg de frequentiegraad 6,33, waardoor de doelstelling van een maximale frequentie van 4,50 niet behaald werd. We telden 50 ongevallen met werkverlet als gevolg. De ernstgraad kwam voor 2022 uit op 0,16, maar het streefcijfer is een maximale ernstgraad van 0,09. De geregistreerde ongevallen leidden in totaal tot 1.297 dagen werkonbekwaamheid.
We noteerden drie ongevallen van het type ‘fluïdum’, d.w.z. een ongeval met onze basisproducten elektriciteit of gas. Voor dit type ongevallen hanteren we nul fluïdumongevallen als norm. Fluïdumongevallen leidden in 2022 tot vijf slachtoffers met werkverlet.
Er waren in 2022 geen arbeidsongevallen met dodelijke afloop.
De meest voorkomende oorzaken voor ongevallen en incidenten van het eigen personeel in 2022 waren stoten en pletten, aanraking met energiebronnen, vuur/explosie, agressie van mens of dier en het verkeer. De meeste dagen werkverlet werden veroorzaakt door vuur/explosie, stoten en pletten, aanraking met energiebronnen, overmatige inspanning of belasting en vallen.
63
In een perspectief van vijf jaar (2018-2022) zien we volgende resultaten:
vijfjaarsgemiddelde
2022
frequentie
6,13
6,33
slechter
ernst
0,14
0,16
slechter
ongevallen met werkverlet
48
50
slechter
dagen werkonbekwaamheid
1.063
1.297
slechter
Op alle vlakken kwamen de scores voor het werkjaar 2022 dus slechter uit dan het vijfjaarsgemiddelde.
Het management heeft deze scores aangegrepen om het voltallig personeel nogmaals en uitdrukkelijk te wijzen op de risico’s die inherent verbonden zijn aan onze bedrijfsactiviteiten, en de basisvoorzorgsmaatregelen zoals het altijd en overal dragen van persoonlijke beschermingsmiddelen. Daarvoor liep de veiligheidscampagne “Stop. Denk. Doe. Simpel toch!” . Bij de technische ploegen vinden er aanvullend veiligheidsdagen en/of veiligheidsuurtjes plaats waar collega’s ervaringen en tips rond veiligheid en preventie kunnen uitwisselen.
Beleid inzake opleiding
Fluvius zet in op de opleiding van zijn werknemers, zowel qua vaktechnische kennis als voor algemene vaardigheden en attitudes. Een opleidingsplan wordt halfjaarlijks voorgelegd aan en besproken in de Ondernemingsraad. Fluvius volgt de sectorale cao’s inzake vorming en opleiding en de wetgeving ter zake.
Voor 2022 werd 18,82 uren/VTE/jaar aan formele en 24,52 uren/VTE/jaar aan informele opleiding geregistreerd. De totale opleiding komt zo uit op 43,34 uren/VTE/jaar of 5,42 dagen. Dit ligt boven de geldende norm van 5 dagen (40 uur) per VTE per jaar.
Zie ook de sociale balans voor meer cijfergegevens over onze opleidingsinspanningen in 2022.
0
2
4
6
8
10
2018
2019
2020
2021
2022
Frequentie
0,00
0,10
0,20
0,30
2018
2019
2020
2021
2022
Ernst
64
Beleid inzake gemeenschappen en mensenrechten
Een actief gemeenschappenbeleid wordt voor Fluvius als minder materieel ingeschat, gelet op het feit dat het eigen werkingsgebied beperkt is tot het Vlaams Gewest. Bovendien wordt het merendeel van de activiteiten uitgeoefend binnen een strikt wetgevend en gereguleerd kader. Ook het feit dat alle Vlaamse gemeentebesturen onrechtstreeks – via hun aandeelhouderschap in één of meer van de aandeelhouders van de werkmaatschappij Fluvius System Operator – alle aandelen van de werkmaatschappij aanhouden, vormt een waarborg voor de goede verstandhouding en samenwerking tussen de onderneming en de lokale besturen in Vlaanderen. De bestuurders van zowel de aandeelhoudende intergemeentelijke samenwerkingsverbanden als van Fluvius System Operator zijn zelf allemaal democratisch verkozen lokale mandatarissen.
Als belangrijke afnemer van materialen en technische producten schenkt Fluvius wel de nodige aandacht aan het respect voor de mensenrechten, met name in zijn toeleveringsketen. Fluvius is er zich van bewust dat er risico’s verbonden zijn aan een toeleveringsketen die voor sommige materialen op wereldschaal is georganiseerd. Wat betreft de mensenrechtenaspecten voor de aangewende materialen en de gehele toeleveringsketen voorzien de aankoopprocedures en lastenboeken van Fluvius in een aantal maatregelen die misbruiken, zoals bijvoorbeeld bij de productie in lageloonlanden, moeten voorkomen. Zo moeten kandidaat-leveranciers een verklaring op erewoord indienen. De Aankoopdienst is vanaf 2021 – als één van de speerpunten in het MVO- en duurzaamheidsbeleid van Fluvius – gestart met een breed project voor de verduurzaming van de eigen toeleveringsketen.
De aansluiting bij het duurzaamheidsplatform Ecovadis is daarbij een belangrijk hulpmiddel, omdat dit ons toelaat leveranciers te screenen op hun duurzaamheidsprofiel. Ook Fluvius zelf wordt gescreend door Ecovadis.
Wat betreft de controle op zijn toeleveranciers voert Fluvius zelf geen actieve controles uit in buitenlandse productievestigingen. Naar aanleiding van de uitbreiding van een leveringscontract heeft Fluvius in april/mei 2021 wel voor het eerst een audit, meer bepaald over de arbeidsomstandigheden bij een Chinese productievestiging, laten uitvoeren door een onafhankelijk onderzoeksbureau. Dergelijke audits zullen in de toekomst periodiek worden georganiseerd.
In het kader van de EU Taxonomie en de daarin geformuleerde minimum sociale waarborgen heeft Fluvius een helder engagement genomen om geldende internationale standaarden en normen te respecteren en daarvoor de nodige structuren op te zetten binnen de eigen organisatie. Het feit dat we de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (SDG’s) uitdrukkelijk onderschreven hebben, is hiervan een eerste bewijs. Dit engagement is vertaald in een actie- en prioriteitenplan 2023. Voortbouwend op het bestaande risicobeheer, het Charter Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en de geldende procedures en methodieken voor risico- opvolging binnen de afdeling Aankoop, zal Fluvius in 2023 de klemtoon leggen op de specifieke risico’s inzake mensenrechten bij toeleveranciers (identificatie, uitwerken van passende mitigerende maatregelen, analyse aan de hand van een beoordelingsmatrix). Dit moet ons toelaten in de tweede jaarhelft van 2023 een aanvang te nemen met de implementatie van controles en acties, en de rapportering hierover.
Beleid inzake concurrentiebelemmering
Fluvius System Operator is als werkmaatschappij voor zijn aandeelhouders volledig gebonden door de wet- en regelgeving die aan de basis liggen van de ontplooide activiteiten, in hoofdzaak de energiedistributie (elektriciteit en gas), riolering, warmtenetten en het daaraan gekoppelde databeheer. Binnen zijn werkingsgebied voor elektriciteit en gas (d.i. het Vlaams Gewest) bekleedt Fluvius System Operator een unieke positie zonder concurrenten. Deze situatie is door de wetgever gecreëerd om op die manier de meest efficiënte organisatie voor het beheer van diverse nutsactiviteiten in Vlaanderen te kunnen garanderen. Als keerzijde daarvan geldt dat Fluvius en zijn aandeelhouders onderworpen zijn aan de strikte eisen van de wet- en regelgeving op het vlak van technische voorschriften, openbaredienstverplichtingen van sociale en ecologische aard, en financieel beheer (o.a. het systeem van toegelaten inkomen voor elektriciteit en gas waarbij de regulator vastlegt welke tarieven gelden voor de geleverde prestaties en dus meteen ook de inkomsten zijn bepaald).
In deze optiek is er géén risico op concurrentiebeperkende praktijken bij Fluvius.
65
Beleid inzake lobbying en publieke besluitvorming
Fluvius werkt in een context waarin een zeer groot deel van zijn takenpakket gereguleerd is. De taken van Fluvius komen enerzijds voort uit opdrachten van algemeen belang die zijn aandeelhouders – de lokale besturen – hebben overgedragen en anderzijds uit opdrachten die werden vastgelegd in Vlaamse, federale en Europese wetgeving. Het Vlaams Energiedecreet, de federale Elektriciteits- en Gaswet en de Europese richtlijnen m.b.t. de interne energiemarkt bepalen het wetgevend kader waarin Fluvius opereert.
Het wetgevend kader bepaalt niet enkel welke taken Fluvius moet uitvoeren, maar ook in hoge mate de manier waarop. Zo legt het Vlaams Energiedecreet een niet-discriminatieverplichting, een vertrouwelijkheidsverplichting en een beroepsgeheim op aan de personeelsleden en bestuurders van Fluvius. Voor de bestuurders en de personeelsleden van Fluvius worden ook onverenigbaarheden vastgelegd om belangenvermenging te vermijden. Voor contracten met aannemers en leveranciers is de wetgeving overheidsopdrachten van toepassing.
Ale wettelijke verplichtingen worden vertaald in de processen en werkinstructies van Fluvius.
Maar Fluvius gaat verder dan wat wettelijk verplicht is. Fluvius heeft een Ethisch Charter uitgewerkt (zie aparte rubriek elders in dit verslag). Het Ethisch Charter vormt een belangrijk onderdeel van het Integriteitsbeleid van Fluvius. Door hierover transparant te communiceren, intern en extern, geeft Fluvius invulling aan haar missie, visie en waarden naar alle stakeholders. De richtlijnen van het Ethisch Charter worden nauwgezet toegepast door de personeelsleden van Fluvius die rechtstreeks of onrechtstreeks actief zijn op het vlak van public policy making en lobbying.
Op geen enkele manier is Fluvius betrokken bij schenkingen van welke aard ook aan politieke partijen.
Klimaatbeleid en aanpak van de beperking van CO 2 -uitstoot
Fluvius plaatst zijn aanpak van de beperking van broeikasgassenuitstoot in de bredere context van het maatschappelijk verantwoord ondernemen, geformuleerd in het Fluvius Charter Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Daarin stellen we dat duurzaamheid in alle activiteiten van de onderneming moet worden gerespecteerd. Onze klimaatambitie vertrekt vanuit de objectieven die in de klimaatakkoorden van Parijs vervat zijn. Daarom meten we in een tweejaarlijkse oefening onze CO 2 -uitstoot volgens de internationale standaarden van het GHG Protocol. Zo kunnen we ons ambitiepeil voortdurend valideren.
We delen de resultaten op in twee groepen: (1) de uitstoot waarover Fluvius directe controle heeft (scope 1 en 2), zoals de uitstoot van onze eigen activiteiten, de uitstoot ingevolge eigen transport en voor verwarmingsdoeleinden en (2) de uitstoot met indirecte controle (scope 1 en 2), zoals netverliezen van elektriciteits- en gasdistributie. Vanaf 2023 starten we metingen van onze scope 3-uitstoot.
De recentste beschikbare uitstootresultaten zijn deze voor het jaar 2020; voor de cyclus 2021-2022 wordt de uitstoot nog berekend, maar de resultaten daarvan waren nog niet beschikbaar bij de redactie van dit jaarverslag.
Het jaar 2020 zal ook als refertejaar worden gebruikt voor de toekomstige evolutie:
2020
in ton CO 2 eq
Scope 1 (exclusief netverliezen)
20.083
Scope 1 netverliezen gasdistributie
217.320
Scope 2 (exclusief netverliezen)
1.423
Scope 2 netverliezen elektriciteitsdistributie
153.891
Totale emissies met directe controle
21.507
Totale emissies met indirecte controle
371.211
Totale emissies Fluvius
392.717
66
Toekomstgericht heeft Fluvius volgende ambities geformuleerd:
• in de activiteiten onder onze directe controle zetten we een SBTi-geïnspireerd 26 doel voorop, d.w.z. een minimumreductie van uitstoot met 30% in 2030 (in vergelijking met het refertejaar 2020);
• in 2023 berekenen we voor het eerst de scope 3-uitstoot van Fluvius;
• in 2050 zijn we een net-zero organisatie wat betreft de uitstoot van alle activiteiten.
Netverliezen 2022
De netverliezen voor elektriciteit zijn – zoals blijkt uit de tabel hierboven – een belangrijke bron van CO 2 - uitstoot (scope 2). De elektriciteitsdistributienetten van de DNB’s die Fluvius beheert, hebben in 2022 een globaal percentage aan netverliezen laten optekenen van 3,68% (of een netto rendement van 96,32%). In absolute cijfers is er een netverlies van 1.168,7 GWh op een totale infeed op de betrokken distributienetten van 31.800,1 GWh.
Het beleid van de onderneming is erop gericht om deze netverliezen zo beperkt mogelijk te houden om de ecologische en financiële impact ervan ingevolge de CO 2 -uitstoot en de aankopen van de volumes aan elektriciteit te minimaliseren. Binnen het huidige regelgevend kader catalogeert de regulator VREG de kosten voor de aankopen van elektriciteit voor het dekken van de netverliezen volledig als endogene kosten.
Beleid inzake biodiversiteit
Biodiversiteit scoort als een minder materieel topic in de materialiteitsanalyses voor Fluvius. Wel houdt Fluvius bij de netaanleg of het netonderhoud in de onmiddellijke buurt van natuurgebieden of gebieden met waardevolle fauna of flora rekening met de bescherming van planten en dieren. Zo wordt dan bijvoorbeeld bekeken welk type van openbare verlichting de minste hinder veroorzaakt of op welke manier een distributienet kan worden aangelegd met de minste hinder voor de omgeving.
Maatschappelijk Verantwoord Inkopen
Onze aankoopprocedures worden grotendeels bepaald door de Belgische wetgeving op de overheidsopdrachten. Het merendeel van onze aankopen valt onder het toepassingsgebied van deze wetgeving. De correcte toepassing hiervan geldt als het absolute minimum. Maar Fluvius wil verder gaan. Daarom hanteren we ons Charter Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). Dit helpt ons om de aankooppolitiek verder gestalte te geven met de meest positieve ecologische, sociale en economische impact, en dit over de volledige levenscyclus. Tevens ligt MVI volledig in lijn met ons Charter Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Fluvius levert door te handelen volgens de MVI-principes een bijdrage aan SDG 12 (duurzame productie en consumptie) en SDG 13 (actie tegen klimaatverandering en haar impact).
Concreet behelst MVI bij Fluvius:
(1) passende screening en beoordeling van (kandidaat-)leveranciers op aspecten van milieu, ethiek en sociale elementen. Deze elementen worden opgenomen in uitsluitings-, selectie- en gunningscriteria voor aankoopdossiers. Het Ecovadis-platform, waaraan Fluvius actief deelneemt, helpt ons daarbij.
(2) rekening houden met circulaire aankoop, positieve ecologische voetafdruk, lokale groei, respect voor arbeidsvoorwaarden in binnen- en buitenland en sociale economie.
Via Ecovadis screenen we onze belangrijkste leveranciers op hun ESG-profiel en -prestaties. Het aantal leveranciers dat we willen beoordelen inzake ESG zal de komende jaren nog toenemen. We worden uiteraard ook zelf gescreend.
26 SBTi: Science Based Targets Initiative, een internationaal samenwerkingsverband dat bedrijven wil helpen hun uitstoot te beperken in lijn met de internationale klimaatakkoorden
67
Aandacht voor de beveiliging van bedrijfsinformatie
Een specifieke dienst Informatiebeveiliging coördineert de werkzaamheden om de IT-systemen te beveiligen en de risico’s op verstoring van de bedrijfsdata zo beperkt mogelijk te houden. De onderneming voorziet ook in interne opleidingen over dit thema.
Fluvius heeft in de organisatie een Data Protection Officer (DPO) aangesteld. De rol van deze DPO is (i) informeren en adviseren over de GDPR 27 -verplichtingen, (ii) toezien op de naleving van GDPR en andere privacywetgeving, (iii) bewustmaken en opleiden van personeel hierover en (iv) fungeren als aanspreekpunt voor de Belgische Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA).
Daarnaast hanteert Fluvius een interne privacyverklaring die regelt welke persoonsgegevens van medewerkers via toestemming kunnen worden gebruikt en op welke manier. Deze privacyverklaring werd in 2022 geactualiseerd.
Het reglement ‘Informatiebeveiliging’ uit 2019 bevat duidelijke en bindende richtlijnen voor de medewerkers over hoe ze correct moeten omgaan met bedrijfsgegevens. Dit reglement is ook inhoudelijk gekoppeld aan het Arbeidsreglement.
Interne Audit
De interne audit bij Fluvius System Operator werkt volgens de internationaal gangbare IIA-standaarden. IIA staat voor ‘Institute of Internal Auditors’. Deze werkwijze en certificering garanderen een hoge mate van professionele aanpak van de interne auditwerkzaamheden.
In 2021 werd de dienst Interne Audit extern geauditeerd, zoals voorzien in de IIA-standaarden. Fluvius System Operator werd volledig compliant bevonden.
Noodprocedures
Fluvius beschikt voorts over formele procedures die zullen gelden in geval van een noodsituatie of ramp. Ze beschrijven de taken, verantwoordelijkheden en procedures wanneer een reactie op een noodsituatie vereist is. Ook het herstel van de normale werking van de onderneming wordt in deze plannen beschreven.
Bij noodsituaties komt een kernteam op managementniveau samen om de nodige werkzaamheden te coördineren. Het globale noodplan bestaat uit vier complementaire basisdocumenten: (1) een Crisis Management Plan, met daarin ook een communicatieplan, (2) noodplannen, (3) een Disaster Recovery Plan en (4) bedrijfscontinuïteitsplannen.
Deze procedures werden een eerste keer geactiveerd bij de start van de coronacrisis in 2020 en ze hebben toen hun degelijkheid bewezen.
Duurzaamheid in de pensioenfondsen
Voor de tweede pijler van de pensioenen van zijn medewerkers laat Fluvius aanzienlijke bedragen beheren door gespecialiseerde fondsbeheerders. Fluvius is met deze partners het gesprek aangegaan om meer ESG- aspecten 28 ingang te doen vinden bij het beheer van de Fluvius-pensioenfondsen. De fondsbeheerders hebben toegezegd op regelmatige basis aan Fluvius te rapporteren over hoe ze dit in de praktijk brengen en welke resultaten ze hiermee geboekt hebben.
27 GDPR: General Data Protection Regulation, of Algemene Verordening Gegevensbescherming
28 ESG: environment, social en governance
68
RISICOBELEID
Beleid inzake risico’s en risicobeheersing
Fluvius heeft een interne richtlijn uitgetekend voor het risicobeheer. Want elk bedrijf, ook Fluvius, wordt geconfronteerd met onzekerheden en risico’s. Fluvius pakt de potentiële risico’s op een gestructureerde manier aan voor alle beleidsaspecten en dit via de methodiek van het ‘integraal risicobeheer’. Permanente opvolging en diverse procedures moeten helpen om de onzekerheden en risico’s maximaal te beheersen.
Ook voor de beoordeling van de geïdentificeerde operationele risico’s wordt dezelfde methodiek gehanteerd. Strategische risico’s worden gevalideerd door de Raad van Bestuur, bedrijfsrisico’s door het Managementcomité en operationele risico’s door de bevoegde bedrijfsproceseigenaar. De interne auditdiensten auditeren stelselmatig en op regelmatige basis alle bedrijfsprocessen – waaronder de financiële processen – op mogelijke risico’s. Elke aanbeveling krijgt een score mee die de prioriteit voor remediëring bepaalt.
Deze cyclus wordt vervolgens herhaald om op die manier naar een hoger maturiteitsniveau te kunnen evolueren.
We schalen de risico’s in in vijf categorieën: (1) strategische risico’s, (2) bedrijfsrisico’s, (3) generieke bedrijfsrisico’s, (4) operationele risico’s en (5) generieke operationele risico’s. We behouden enkel de risico’s die relevant zijn voor één of meer bedrijfsprocessen. Voor de bedrijfsactiviteit elektriciteitsdistributie als voorbeeld hebben we risico’s geïdentificeerd als: performantie van de netten, voortbestaan en expansie van de activiteit, procesbeheersing, veiligheid, milieu, wetgeving & regulering, cultuur en/of ethiek, imago, tevredenheid van de (externe) klant, financiën.
Alle geïdentificeerde risico’s komen terecht in een risicomatrix. Daarin wordt voor elk risico de waarschijnlijkheid en de impact aangegeven. De waarschijnlijkheid gaat van ‘denkbaar’ tot ‘permanent’; de impact gaat van ‘verwaarloosbaar’ tot ‘catastrofaal’. Op basis van ‘waarschijnlijkheid x impact’ wordt elk risico gekwantificeerd. De rangschikking van de risico’s die zo bekomen wordt, is de vertrekbasis voor het uitwerken van maatregelen.
Voor de beoordeling of scoring van de strategische risico’s hanteert Fluvius een eenvoudige kleurenschaal:
• groen : er is geen gevaar voor de strategische doelstellingen – geen actie nodig
• geel : het gaat om een risico dat de realisatie van de strategie kan afremmen – vergt aandacht en
acties op onderliggende risico’s
• oranje : dit zijn hinderende risico’s – actie op korte termijn is noodzakelijk
• rood : men beoordeelt het risico als bedreigend voor de realisatie van de strategische doelstellingen –
er is onmiddellijk nood aan een gecoördineerde actie.
69
Minstens één keer per jaar wordt een risico-oefening gehouden door de risico-eigenaars en - verantwoordelijken. De lijst met risico’s wordt jaarlijks geactualiseerd. Aanpassingen aan risico’s of hun inschaling kunnen op elk ogenblik worden doorgevoerd indien daarvoor aanwijzingen zijn. De rapportering over de risico’s aan het Managementcomité en het Auditcomité gebeurt op kwartaalbasis; indien nodig volgt er een ad hoc rapportering.
Financiële risico’s
De Raad van Bestuur heeft de volgende financiële risico’s geïdentificeerd:
• Prijsrisico
Fluvius System Operator rekent als werkmaatschappij al zijn kosten m.b.t. de operationele activiteiten in zijn werkingsgebied – integraal en zonder enige winstmarge – door aan zijn aandeelhouders/opdrachtgevers, met name de elf opdrachthoudende verenigingen. Deze laatste zijn zelf voor hun inkomsten onderworpen aan een reguleringssysteem of aan wettelijk of contractueel vastgelegde regelingen:
− Voor elektriciteit en gas bepaalt de Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt (VREG) de tariefinkomsten van de DNB’s. Er is dus geen wezenlijk prijsrisico voor deze entiteiten uit de Fluvius Economische Groep, behoudens het eventuele risico verbonden aan het verwerpen van bepaalde kosten.
− De inkomsten van de opdrachthoudende verenigingen die rioleringstaken uitoefenen, spruiten voort uit de toepasselijke wetgeving, met name het Vlaams Drinkwaterdecreet van 18 juli 2003 (gecoördineerd op 15 juni 2018). Investeringen in deze activiteit worden gedragen door de Vlaamse Milieumaatschappij en de gemeentebesturen.
− Voor de kabelactiviteit, ten slotte, gelden diverse contractuele afspraken met de firma Telenet, die commerciële diensten aanbiedt via het kabelnet dat eigendom is van de desbetreffende opdrachthoudende verenigingen.
Ook de geconsolideerde en niet-geconsolideerde ondernemingen waarin Fluvius System Operator een kapitaalparticipatie heeft (dit zijn De Stroomlijn, Atrias, SYNDUCTIS), werken op dezelfde manier. Zij rekenen elk het relevante deel van hun kosten door aan Fluvius, die deze kosten vervolgens integreert in de eigen totale werkingskosten voor doorrekening aan de opdrachthoudende verenigingen.
• Liquiditeitsrisico
De financiële diensten van Fluvius System Operator volgen de liquiditeitspositie van de Fluvius Economische Groep dagelijks op. De cashpooling tussen Fluvius System Operator, de verschillende opdrachthoudende verenigingen, De Stroomlijn en SYNDUCTIS is daarbij een belangrijk instrument.
De vennootschap beschikt over een aantal financieringsinstrumenten op korte termijn. Het gaat meer bepaald om een cashfaciliteit (‘ straight loan facilities’) , een wentelkrediet en een programma voor de uitgifte van
70
thesauriebewijzen (‘ commercial paper ’). De eerste twee instrumenten zijn gecommitteerde faciliteiten, het thesauriebewijzenprogramma is op niet-gecommitteerde basis.
Fluvius is ervan overtuigd dat deze financieringsmiddelen op korte termijn toereikend zijn om het aanwezige liquiditeitsrisico adequaat op te vangen.
• Kredietrisico
Het kredietrisico omvat het risico dat de ene partij bij een financieel instrument haar verplichtingen niet zal nakomen, waardoor bij de andere partij een financieel verlies kan ontstaan. Het maximale kredietrisico is de balanswaarde van elk financieel actief.
Fluvius System Operator – en voorheen Eandis en Infrax – is in het kader van zijn exploitatieopdracht ten bate van de opdrachthoudende verenigingen sinds enkele jaren actief als emittent van diverse schuldinstrumenten. In het verleden hebben zowel Eandis System Operator als Infrax obligatieleningen uitgeschreven. Dit paste volledig in een politiek van diversificatie wat betreft de aard van de instrumenten, de tegenpartijen, instrumenten met of zonder kapitaalaflossingen enzovoorts.
Ook bankleningen vormen een wezenlijk deel van de financiering van de Fluvius Economische Groep. Deze leningen worden evenwel rechtstreeks opgenomen door de opdrachthoudende verenigingen en vormen dus voor Fluvius System Operator (en bij uitbreiding de Fluvius geconsolideerde groep) geen financieel risico.
Fluvius beheert het maturiteitsprofiel op actieve wijze om de nodige herfinancieringen maximaal in de tijd te kunnen spreiden. Voor meer details over de voor het kredietrisico relevante bedragen, zie de financiële rekeningen.
• Incassorisico
Het incassorisico is bij de werkmaatschappij Fluvius System Operator eerder beperkt, aangezien de vennootschap quasi al zijn inkomsten genereert uit de doorrekening van de kostprijs van zijn operationele activiteiten aan zijn opdrachtgevers, met name de elf opdrachthoudende verenigingen, die ook de
71
aandeelhouders van de onderneming zijn. Deze halen in de energiedistributie hun inkomsten uit de aanrekening van de netvergoeding aan de commerciële leveranciers die op de Vlaamse markt actief zijn.
Wel is er voor de DNB’s een zeker incassorisico verbonden aan de decretaal opgelegde activiteit van noodleverancier, omdat daar de betrokken eindgebruikers hun verbruiksrekeningen rechtstreeks aan Fluvius moeten betalen.
• Valutarisico
Alle gereguleerde en niet-gereguleerde inkomsten van Fluvius System Operator en van de ondernemingen in de consolidatiekring, zijn uitgedrukt in euro. Ook alle uitstaande schuldinstrumenten, van welke aard ook, zijn in euro. Hierdoor is de Fluvius-groep niet blootgesteld aan wezenlijke valutarisico’s.
72
BELANGRIJKE GEBEURTENISSEN NA AFSLUITING VAN HET BOEKJAAR 2022
Na de afsluiting van het boekjaar 2022 op 31 december 2022 hebben zich volgende belangrijke feiten en evoluties voorgedaan.
Wijzigingen in het management
Met ingang van 1 januari 2023 werden enkele wijzigingen doorgevoerd in het Managementcomité:
• de heer Nick Vandevelde, die directeur Secretariaat-Generaal, secretaris van de bestuursorganen van Fluvius System Operator en lid van het managementcomité was, is per 1 januari 2023 op rust gegaan. Hij wordt als lid van het Managementcomité niet vervangen. De heer Bruce Almey is vanaf diezelfde datum secretaris van de Raad van Bestuur en de andere bestuursorganen van Fluvius System Operator.
• De heer David Termont, die reeds directeur Financieel Beheer en ICT was, heeft vanaf 1 januari 2023 ook de verantwoordelijkheden die ressorteerden onder de directie geleid door de heer Nick Vandevelde overgenomen.
• De heer Raf Bellers, die reeds directeur Supply Chain was, draagt vanaf 1 januari 2023 de titel directeur Netbeheer met verantwoordelijkheden voor Netbeheer en Supply Chain.
Start capaciteitstarief
Op 1 januari 2023 is het capaciteitstarief voor elektriciteit ingevoerd. Met dit capaciteitstarief wordt voor de tarifering van het distributienetgebruik afgestapt van het zuivere principe van verbruikshoeveelheden (uitgedrukt in kWh). Voor de distributienetbeheerders is dit een financieel neutrale operatie aangezien het door de regulator vastgelegd toegelaten inkomen gelijk blijft, maar de verdelingswijze van dit toegelaten inkomen over de verschillende eindklanten wijzigt.
Concreet: voortaan meet de digitale meter het elektriciteitsverbruik van een eindklant per kwartier in kWh. Het gemiddelde verbruik gedurende vijftien minuten is het kwartiervermogen (uitgedrukt in kW). De maandpiek is gelijk aan het hoogste kwartiervermogen in één maand. Voor het capaciteitstarief berekent de netbeheerder elke maand opnieuw het gemiddelde van de twaalf laatste maandpieken. Voor eindverbruikers die nog over een analoge elektriciteitsmeter beschikken in afwachting van de installatie van een digitaal exemplaar wordt de capaciteitsberekening uitgevoerd op basis van een forfaitaire maandpiek van 2,5 kW.
De Vlaamse minister van Energie heeft bij het Brusselse Hof van Beroep een geding aangespannen tegen de beslissing van de energieregulator VREG om het capaciteitstarief in te voeren vanaf 1 januari 2023. Op 25 januari 2023 werd in deze zaak gepleit voor het Hof met tussenkomsten namens de minister, VREG, Fluvius en de federatie van energiebedrijven Febeg. Fluvius pleitte voor een beslissing in het belang van de rechtszekerheid en de continuïteit van de openbare dienst.
Op 1 maart 2023 heeft het Hof van Beroep het vernietigingsberoep namens de Vlaamse regering als ontvankelijk maar ongegrond verworpen. Daarmee is de beslissing van de VREG om het capaciteitstarief ingang te doen vinden vanaf 1 januari 2023 bevestigd en zijn er geen verdere gevolgen voor de toepassing van dit tarief.
73
Uitfasering energiediensten
Op 3 februari 2023 heeft de Vlaamse regering zijn principiële goedkeuring gegeven aan een voorontwerp van Decreet tot wijziging van het Energiedecreet, wat betreft netbeheer, energie-efficiëntie en milieuvriendelijke energieproductie. Dit decreet, eens aangenomen, voorziet een uitfasering van de mogelijkheid voor de distributienetbeheerders om energiediensten (ESCO/EDLB) aan te bieden aan hun aandeelhouders/vennoten, al dan niet in samenwerking met het Vlaams Energiebedrijf. De bedoelde energiediensten kunnen worden aangeboden tot uiterlijk 31 december 2024. De uitvoering van projecten vóór deze datum kan worden voortgezet tot uiterlijk 31 december 2027.
de Raad van Bestuur,
Brussel, 29 maart 2023
74
ACTIVITEITENVERSLAG FLUVIUS SYSTEM OPERATOR
2022 in vogelvlucht
In dit Fluvius-jaarverslag zetten we de opvallendste projecten, cijfers en resultaten uit 2022 in de kijker. Rode draad door al deze activiteiten zijn de:
• focus op onze medewerkers
• focus op onze klanten
• focus op verbinding: met collega’s, klanten én de samenleving.
1. Focus op medewerkers
We werken aan een bedrijf waar het voor iedereen fijn werken is, vandaag én morgen. Vertrouwen tussen medewerker en management staat centraal. Ook belangrijk: fier zijn op de eigen en collectieve realisaties en plezier en kameraadschap op de werkvloer.
In 2022 werkten we verder aan de vier thema’s die voor ons cruciaal zijn om van Fluvius een nóg betere werkgever te maken:
• Great Place to Work: investeren in een kwaliteitsvolle werkomgeving
• Vertrouwen en gedeeld leiderschap: een cultuur van vertrouwen, gedeeld leiderschap en continu verbeteren
• Veiligheid voorop: veilig werken is een permanent aandachtspunt
• Blijven werken aan welzijn: voortdurend werken aan ieders welzijn.
• Great Place to Work
Bij Fluvius willen we een Great Place to Work (GPTW) zijn voor al onze medewerkers. Op een werkplek met het GPTW-kwaliteitslabel draagt iedereen professionele fierheid, kameraadschap, collegialiteit en vertrouwen hoog in het vaandel. In de praktijk doen wij dit door met onze medewerkers te (blijven) praten. Wat bevalt hen en wat kan beter? Op basis van deze feedback zetten we acties op, met gedeeld leiderschap als rode draad.
− GPTW-bevraging 2022: gestage, hoopvolle vooruitgang
Jaarlijks vragen we alle medewerkers in hoeverre ze Fluvius als een geweldige werkplek ervaren. Daarbij oordelen ze over 60 verschillende aspecten. Dit jaar haalden we opnieuw een erg hoge responsratio van maar liefst 83%, wat de resultaten bijzonder representatief maakt.
Voor 2022 haalden we een algemene eindbeoordeling van 66% (65% in 2021). Dit is nipt onvoldoende voor de GPTW-certificering. Anderzijds is het hoopvol dat de tevredenheid stijgt in een woelig jaar voor Fluvius en de ganse energiesector. We leren veel over de (on)tevredenheid bij de medewerkers. Doordat ze hun scores ook konden toelichten, weten we bovendien wat hen (minder) enthousiast maakt en wat ze als verbeter- of pijnpunten ervaren.
75
Quote: “Een eindbeoordeling van 66% volstaat net niet voor een nieuwe GPTW-certificering, maar we hebben opnieuw veel geleerd over de (on)tevredenheid bij de medewerkers.”
Markant cijfer: 83% als responsratio: dat maakt de resultaten van de GPTW-bevraging bijzonder representatief.
− Werken aan collectief vertrouwen
De bevraging Great Place to Work (GPTW) peilt naar vijf dimensies:
▪ geloofwaardigheid
▪ respect
▪ eerlijkheid
▪ trots
▪ kameraadschap.
In 2022 wonnen we terrein op alle vlakken. De pijler Kameraadschap haalt opnieuw de GPTW-norm van 70% of meer (75%). Respect en trots flirten met de cruciale grens van 70% (respectievelijk 68% en 69%). Aan eerlijkheid en vooral geloofwaardigheid heeft Fluvius nog het meeste werk (respectievelijk 64% en 60%).
Leidinggevenden zijn de meest tevreden medewerkers, met een score van meer dan 70% op alle pijlers. Tussen het management enerzijds en de teamleiders en bedienden anderzijds bleek een afstand te zijn ontstaan. We speelden hierop in o.m. door verschillende brainstormsessies te organiseren met een 300-tal Fluvius-deelnemers. Ook hieruit leerden we veel over de bedrijfsbeleving en medewerkerstevredenheid, waarmee we in 2023 verder aan de slag gaan om de medewerkerstevredenheid te verhogen.
• Vertrouwen en gedeeld leiderschap
Bij Fluvius streven we naar een cultuur van vertrouwen, gedeeld leiderschap en continu verbeteren. Om dit te bereiken, blijven we inzetten op twee strategische keuzes:
o leidinggevenden en teams begeleiden naar gedeeld leiderschap
o inzetten op het Nieuwe Werken
− Leidinggevenden en teams begeleiden naar gedeeld leiderschap
Het team moet meer zelf initiatief kunnen nemen in hun dagelijkse opdrachten. Daarvoor hebben ze vertrouwen van het management nodig, zodat ze niet alles nog eens moeten aftoetsen.
Dat zorgt voor een win-winsituatie.
o Medewerkers krijgen vertrouwen, inspraak en autonomie. Dit ownership zorgt voor een groter engagement en meer werkplezier.
o Klanten worden nog sneller geholpen doordat medewerkers zelf mogen beslissen.
o Managers hebben meer tijd voor strategische zaken.
De keuze voor zelforganiserende teams vergt een fundamentele mentaliteitsverandering, zowel bij leidinggevenden als bij medewerkers. Een intensief opleidingstraject laat iedereen kennismaken met de nieuwe manier van werken.
76
Met interne coaches zoeken de teams welke waarden en overtuigingen cruciaal zijn voor meer
gedeeld leiderschap
. Ook bieden we concrete technieken aan om beter (samen) te
werken.
Voor 2022 en 2023 focussen we op 4 thema’s, nl. vertrouwen en psychologische veiligheid verhogen, constructief conflicten leren aangaan, de cultuur en gedeeld leiderschap scherp stellen en de verwijdende kloof overbruggen.
− Inzetten op het Nieuwe Werken
Bij het Nieuwe Werken zetten we in op plaatsonafhankelijk werken. Dit betekent dat je je werk kunt doen vanop elke locatie, zowel thuis als op kantoor. Digitale tools en middelen (zoals MS Teams en Sharepoint) helpen ons hierbij. Daarnaast moeten we kunnen werken vanuit vertrouwen en autonomie, volledig in lijn met onze keuze voor gedeeld leiderschap.
Als we met zijn allen meer plaatsonafhankelijk werken, dan moet onze kantooromgeving daaraan aangepast worden. We gaan vooral nog naar kantoor om samen te werken en te overleggen met onze collega's. Wie dat wil, kan individuele taken meer van thuis doen. Daarom stappen we op kantoor overvan vaste individuele werkplekken naar flex- werkplekken en samenwerkingsruimtes.
− Inzetbaar zijn en blijven in een flexibele organisatie
In een snel veranderende, professionele omgeving willen we voortdurend mee-evolueren en onszelf bijscholen. Daarom zetten we volop in op de ontwikkeling van de juiste competenties van onze medewerkers. Een flexibel inzetbare medewerker heeft drie zaken nodig:
o fitheid (kunnen werken)
o motivatie (willen werken)
o de juiste competenties om inzetbaar te zijn en te blijven
In 2022 kon onze eigen Fluvius Academy, het geheel van interne opleidingscentra, de volgende indrukwekkende cijfers voorleggen:
77
o Gevolgde opleidingsdagen 22.000, waarvan 27% aannemerspersoneel
o Opleidingen: 672, waarvan:
✓ 421 in klassikaal verband
✓ 73 online
✓ 250 e-learnings
✓ 1 via virtuele VR-bril
o Lerarencorps
✓ 40 lesgevers
✓ 10 experten
✓ < 100 ervaringsdeskundigen
o Locaties
✓ 4 eigen sites: Melle, Mechelen, Torhout en Hasselt
✓ externe centra
✓ 22 praktijklokalen, 18 theorielokalen, 4 hybride klaslokalen
• Veiligheid voorop
Veilig werken blijft bij Fluvius bovenaan op de prioriteitenlijst staan. Zeker in onze sector is het een permanent punt van aandacht, opleiding en motivering, zowel voor onze eigen medewerkers als voor onze aannemers.
− Veiligheid = topprioriteit
Iedereen neemt verantwoordelijkheid op voor zijn eigen veiligheid én voor die van collega’s en derden.
Veilig werken begint met de strikte naleving van onze veiligheidsvoorschriften. Maar het gaat verder dan dat: elke Fluvius-medewerker denkt mee, neemt extra veiligheidsmaatregelen of beslist een opdracht niet uit te voeren als het niet veilig kan. Deze werkwijze heet het STOP- principe.
Bij Fluvius streven we naar NUL ongevallen: we willen dat iedereen die ’s morgens naar het werk vertrekt, ’s avonds weer gezond en wel naar huis gaat. In het najaar van 2022 ging onze nieuwe veiligheidscampagne, ‘Blijf alert met de werkplekcheck: Stop-Denk-Doe’, van start. Daarmee bieden we een duidelijk stappenplan voor veilig werken dat iedereen kent en altijd bij de hand heeft.
Cruciaal hierbij is dat collega’s het vertrouwen hebben om niet alleen elkaar, maar ook derden aan te spreken op onveilig gedrag. Via e-learnings en opleidingen raken de medewerkers hiermee vertrouwd. Een app toont onze techniekers een handige checklist van de veiligheidsmaatregelen bij elk type werfbezoek.
Tot slot trekken we ook de preventieadviseurs van onze aannemers en partners mee in ons ‘veiligheidsbad’.
78
− Arbeidsongevallen
Belangrijke parameters bij arbeidsongevallen zijn de frequentiegraad en de ernstgraad. Deze cijfers geven respectievelijk het aantal arbeidsongevallen met werkverlet en het aantal dagen werkverlet weer, in verhouding tot het aantal gepresteerde werkuren per jaar.
In 2022 behaalden we een frequentiegraad van 6,33. Dit resultaat bleef helaas onder onze doelstelling van 4,50. Het gros van de ongevallen zijn te wijten aan vallen, struikelen en uitglijden. Onze techniekers en meteropnemers komen vaak op onbekend terrein, bij klanten thuis of op werven waar wij niet de hoofdaannemer zijn.
Met de ernstgraad klokten we in 2022 af op 0,16, terwijl we ernaar streefden onder de 0,09 te blijven.
Op het vlak van fluïdumongevallen (met één van onze basisproducten elektriciteit en aardgas) hanteren we een beleid van nultolerantie. Spijtig genoeg noteerden we 3 fluïdumongevallen met in totaal 5 slachtoffers.
Quote: “Binnen een cultuur van gedeeld leiderschap neemt iedereen verantwoordelijkheid op voor zijn eigen veiligheid, én voor die van collega’s.”
• Blijven werken aan welzijn
Fluvius mikt op tevreden medewerkers die zich goed in hun vel voelen. We hebben veel aandacht voor ieders welzijn en energiebalans, en blijven daar voortdurend aan werken.
− Menselijke energie in balans
De menselijke energie is verdeeld over vier ‘batterijen’. In onze initiatieven hebben we steeds oog voor één of meerdere van deze vier.
− Preventie voor alles
Medewerkers met stress, gezondheidsproblemen of conflicten op het werk kunnen bij onze sociaal assistenten terecht. Onze teamcoördinator en sociaal assistenten zijn ondertussen ook allemaal opgeleid tot stress- en burn-outcoach.
Maar bovenal geloven we sterk in preventie. Concreet werken we via structurele acties aan de gezondheid en het werkgeluk van elke Fluvius-medewerker.
Quote: “Onze teamcoördinator en sociaal assistenten zijn ondertussen ook allemaal opgeleid tot stress- en burn-outcoach.”
− Welzijnswebinars
De interne welzijnswebinars zijn steeds een groot succes. De oorspronkelijke thema’s werden voortgezet en uitgebreid met een webinar over stress.
79
− Welzijnsopleidingen
De introductie van de herwerkte welzijnsopleidingen verliep digitaal, mét succes. Leidinggevenden en medewerkers leerden vaardigheden om reactief en proactief aan de slag te gaan met welzijn. Voorbeelden van deze opleidingen zijn onder meer ‘Boost je energie’, ‘Stress’ en ‘Verzuimbeleid – positief spreken over aanwezigheid’.
− Digitale welzijnsondersteuning via Mindlab
We werken sinds 2021 samen met Mindlab, een digitaal platform dat deelnemers info en tips geeft over een aantal welzijnsthema’s. Collega’s kunnen met deze thema’s aan de slag wanneer en waar dat hen het best past. Omdat meer dan 200 werknemers hun weg al vonden naar het platform en daar ook tevreden over waren, hebben we de samenwerking met Mindlab in 2022 verdergezet.
− Conditietesten en gezondheidsscans
We bieden onze medewerkers gratis conditietesten en gezondheidsscans aan. Wie dat wil, kan zich een aantal maanden lang laten begeleiden door een health coach rond de thema’s voeding, beweging en slaap. Samen met partner Energy Lab zetten we zoveel mogelijk medewerkers in beweging met sportieve challenges en lanceerden we specifieke campagnes over gezonder eten en omgaan met stress.
− Grensoverschrijdend gedrag
Uit de resultaten van de welzijnsbevraging van eind 2020 bleek een aantal medewerkers slachtoffer te zijn geweest van grensoverschrijdend gedrag. Ook in 2022 gingen we met
80
collega’s uit verschillende regio’s in gesprek om duidelijkheid te krijgen over wat deze term precies betekent, te kijken waar ieders grens ligt en afspraken te maken voor de toekomst.
2. Focus op klanten
Al wie een beroep doet op Fluvius, bieden we de best mogelijke service aan. Daaronder verstaan we: een dienstverlening die vlot inspeelt op de behoeften en verwachtingen van de klant. Dit betekent onder meer een snel en duidelijk antwoord, een vlugge uitvoering met minimale wachttijd en hinder, en een heldere communicatie.
Daar streven we naar voor de ongeveer 6,5 miljoen inwoners van Vlaanderen die op ons vertrouwen en ook voor onze aandeelhouders, alle 300 Vlaamse steden en gemeenten.
We bouwden verder aan een optimale klantentevredenheid met projecten binnen zes klantgerichte beleidsthema’s:
• Dicht bij de klant
Bij Fluvius vertrekken we altijd van de verwachtingen van onze klanten. Doel: de klantbeleving of Customer Experience (CX) zo consistent en positief mogelijk maken bij elk klantcontact, ongeacht het proces, het kanaal of de medewerker.
− Wat wil de klant?
De klantverwachtingen op het gebied van nieuwe applicaties en processen evolueren snel onder invloed van commerciële actoren op de energiemarkt. Om hierop in te spelen, richtten we eerder al binnen de klantendienst het CX-team op. Dit team van 5 experten verzamelt klantinzichten, gaat met klanten in dialoog, detecteert opportuniteiten en blijft samen met collega’s uit het hele bedrijf schaven aan de dagelijkse werking om de ideale klantbeleving te realiseren.
Om nog beter tegemoet te komen aan de noden van onze klanten, zetten we in op vier servicebeloftes voor onze klanten. We willen dat elke medewerker deze beloftes kent en ze dagelijks toepast.
− Peiling bij klanten: hoge cijfers voor ‘aansluitingen’ en ‘meteropname’
Via onze klantentevredenheidsbevraging leerden we dat onze klanten in 2022 het meest tevreden waren over de processen ‘meteropname’ (94%) en ‘aansluitingen’ (89%). Vooral de vlotheid van het proces en de vriendelijkheid en hulpvaardigheid van onze medewerkers worden enorm geapprecieerd. Ook voor ‘premies’ zien we een hoge tevredenheidsscore (86%). Een actiepunt hiervoor is dat we moeten blijven werken aan de doorlooptijd voor de premieverwerking.
Iets minder tevreden zijn onze klanten over de aanmelding van hun ‘lokale productie’. In 2022 werden heel veel lokale productie-installaties aangemeld. Bovendien namen we een nieuwe aanmeldingstool in gebruik, wat leidde tot vrij lange doorlooptijden.
81
Een ander proces waarover onze klanten dit jaar minder tevreden zijn, is ‘storingen’. Dit ligt deels aan het feit dat dit jaar meer klanten met spanningsproblemen (uitvallende omvormers van zonnepanelen) op de enquête geantwoord hebben: ongeveer 20% van de respondenten had te maken met dit type storing. Om dit soort problemen op te lossen, zijn vaak aanpassingen aan het net nodig. Dit leidt tot langere doorlooptijden. Daarnaast heeft de uitval van lokale zonneproductie ook een negatieve financiële impact voor de klant, wat leidt tot een grotere ontevredenheid.
Net zoals voorgaande jaren zien we ook nu een lagere tevredenheidsscore voor het ‘prepayment’-proces (66%). Nieuw in 2022 is dat we nu ook de tevredenheid van klanten meten die al 4 maanden actief Prepaid gebruiken. Hieruit leren we dat klanten een positieve impact op hun financiële situatie vaststellen, naarmate ze het systeem leren kennen. Na 4 maanden stijgt de tevredenheid dan ook naar 89%.
Voor het proces ‘studies en aanleg’ hebben we dit jaar, omwille van de privacywetgeving GDPR, de bevragingsmethodiek moeten wijzigen. Deze aangepaste methodiek leverde nog geen rapporteerbare cijfers m.b.t. 2022 op. Daarom werd beslist om voor dit topic uitzonderlijk het resultaat m.b.t. 2021 te behouden voor de berekening van de algemene tevredenheidsscore.
Markant cijfer: 94% ‘Meteropname’ scoorde 94% tevreden klanten
Algemene klantentevredenheid: jaarresultaat
Soort dienstverlening
2021
2022
Meteropname
86%
94%
Studie & aanleg
92%
92%
Aansluitingen
78%
89%
Premie-aanvragen
86%
86%
Storingsbeheer
84%
76%
Lokale productie
64%
67%
Prepayment
67%
66%
Totaal
80%
81%
− Omgaan met klachten
Klanten richten zich via diverse kanalen tot ons om een klacht te melden. Dit noemen we ‘eerstelijnsklachten’. Wanneer een klant laat weten niet tevreden te zijn over de afhandeling van zijn oorspronkelijke klachten, noemen we dat een ‘tweedelijnsklacht’.
In 2022 ontvingen we in totaal 26 896 effectieve eerstelijnsklachten en 2 552 tweedelijnsklachten. Dit is een stijging van respectievelijk 6% (1 635 klachten) en 33% (634) ten opzichte van 2021. Het aantal ontvangen eerstelijnsklachten is het hoogst van de afgelopen vijf jaar. Deze stijging wordt veroorzaakt door een toename van klachten binnen de activiteiten ‘Marktoperaties’, ‘Leveranciersrol Fluvius’ en ‘Lokale Productie’.
82
Door de hoge energieprijzen zijn klanten bewuster bezig met hun verbruik en verbruiksgedrag. Daarnaast blijven de doorlooptijden (premies & groenestroom) en proactieve communicatie aandachtspunten. Binnen de activiteiten ‘Aansluitingen’, ‘Storingen/Defecten’, ‘Tarieven’ en ‘Kwaliteit’ tekenden we een klachtendaling op.
− Klantgerichte communicatie
In 2022 zetten we verder stappen naar een nog klantgerichtere communicatie. Daarbij werkten we aan pro-activiteit, relevantie en toegankelijkheid.
Selfservice en digitaal
Met een ‘omnikanalenbeleid’ communiceren we onze informatie en dienstverlening naar een brede doelgroep van klanten. Selfservice en digitalisering staan daarbij centraal: zo kan een groot deel van onze klanten 24/7 een beroep op ons doen.
Daarnaast blijven we ook niet-digitale klanten optimaal ondersteunen. We zetten in op de klantkanalenstrategie ‘Avoid-Click-Call-Face’. Daarbij is een live klantcontact bij voorkeur niet nodig, bijvoorbeeld omdat het voor de klant duidelijk is, de klant online wordt geholpen of ons callcenter contacteert. Op die manier willen we de beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk inzetten.
Klantkanalen
• De
website van Fluvius
kreeg 8 426 564 bezoekers over de vloer in 2022, de
mini-site voor
prepaid
163 515.
Bezoekerscijfers website
83
• Klanten hebben ons het voorbije jaar ruim 2 556 000 keer telefonisch gecontacteerd. Dit is een stijging van ongeveer 30 000 oproepen ten opzichte van 2022.
• We behandelden 236 000 contactformulieren van de website.
• Via onze ‘direct messaging’ kanalen (WhatsApp, Facebook Messenger, Webchat, Twitter) registreerden we in totaal 32 000 klantconversaties.
• Fluvius doet aan ‘social listening’: wanneer klanten publiek vragen stellen over Fluvius op sociale media , formuleert een team van klantadviseurs hierop een antwoord.
• Steeds meer klanten vinden de weg naar
Mijn Fluvius
. Via deze online toepassing kunnen
klanten zelf hun verbruik opvolgen, de datapoorten van hun digitale meter openen en sluiten, en
premies aanvragen
. Het totaal aantal klanten dat een nieuw account
registreerde, steeg in 2022 naar 1 967 750 (ten opzichte van 279 898 in 2021). Bovendien raadplegen deze klanten regelmatig Mijn Fluvius: in totaal telden we 5 834 296 sessies (ten opzichte van 2 048 508 in 2021). Daarbij klikken ze de tegel ‘Verbruik’ het vaakst aan (3,5 miljoen keer).
• We telden 47 600 klantbezoeken in de 14 klantenkantoren . Onze klantenkantoren hebben ruime openingsuren en klanten kunnen er zonder afspraak terecht.
Mijn Fluvius: welke applicaties openen klanten het meest?
• Zorgen voor netwerken
Fluvius is een netbedrijf. We leggen publieke netten aan voor elektriciteit, aardgas, openbare verlichting, riolering, kabeltelevisie, telecom en warmte. Vervolgens geven we onze klanten toegang tot die publieke netten. En ten slotte verzorgen we dag en nacht de dienstverlening rond deze nutsvoorzieningen. De focus ligt daarbij op betrouwbaarheid en betaalbaarheid.
84
− Twee ambities: betrouwbaar en betaalbaar
o Betrouwbaar Door onderbrekingen op laag- en op middenspanning kreeg een Fluvius- laagspanningsklant in 2022 gemiddeld slechts 22 minuten en 29 seconden lang geen elektriciteit geleverd. Daarmee behoort Vlaanderen bij de absolute top in Europa. Zo leveren we een bijdrage aan het comfort van onze klanten.
o Daling distributienettarieven Deze tarieven bepalen hoeveel inkomsten de Vlaamse netbeheerders ontvangen. De Vlaamse regulator VREG legt deze tarieven vast volgens een bepaalde tariefmethodologie. Dat zogenaamde ‘toegelaten inkomen’ daalde in 2022 voor elektriciteit met 20% ten opzichte van het voorgaande jaar, en voor aardgas met 6%. Dat is mede dankzij enkele beslissingen van de overheid rond * de verkoop van groenestroomcertificaten * de manier waarop de openbaredienstverplichtingen worden aangerekend * de omvorming van enkele federale toeslagen naar een bijzondere accijns
Voor gezinnen met een gemiddeld verbruik daalden de distributienettarieven in 2022 voor elektriciteit met 87 euro (incl. transmissie) en voor aardgas met 18 euro. Voor bedrijven tekent zich een gelijkaardige evolutie af. Zoals steeds is de concrete situatie per distributienetbeheerder verschillend.
− Extra inspanningen voor energie- en klimaattransitie
De
energie- en klimaattransitie
dendert onverbiddelijk voort en Fluvius engageert zich om die
maximaal te ondersteunen. Op 8 juni legden we een
gedetailleerd investeringsplan
voor met
maatregelen die we moeten nemen tussen 2023 en 2032. Op 13 juni riep Fluvius ook een
nieuwe directie Energie- en Klimaattransitie
in het leven. Een toegewijd team coördineert de
impact van de energietransitie en de klimaatadaptatie op ons bedrijf, zodat we de publieke nutsvoorzieningen sneller kunnen voorbereiden op de maatschappelijke verwachtingen van morgen.
− Slim netwerkbeheer
We blijven investeren in technisch geavanceerde manieren om onze netten in ‘real time’ op te volgen en zo flexibel mogelijk aan te sturen. Dankzij zo’n systeem kunnen we veel meer groene energie toelaten op onze bestaande netten, onze netbetrouwbaarheid hoog houden en een aantal zware netinvesteringen vermijden. Die digitalisering is cruciaal voor de
energietransitie
.
Eind 2021 voltooiden we al de uitrol van het Distribution Management System (DMS), ons centrale slimme netwerkbeheersysteem voor heel Vlaanderen. Van daaruit kunnen we vandaag al ons volledige middenspanningnet opvolgen en aansturen. Maar we willen goed kunnen inspelen op de energietransitie, en het daaraan gekoppelde stijgende elektriciteitsverbruik en de toenemende injectie. Daarom maken we ook alle nieuwe distributie- en klantencabines standaard uitleesbaar en aanstuurbaar via ons DMS. Eind 2022 plaatsten we ons 500ste ‘digital substation’ in Viane, een deelgemeente van Geraardsbergen.
− Lokale productie in stijgende lijn
Hoewel Fluvius niet verantwoordelijk is voor de productie van elektriciteit, spelen we toch een cruciale rol in de transitie naar meer duurzame, koolstofarme energie. We zorgen namelijk voor de aansluiting van decentrale (= lokale), vaak hernieuwbare energiebronnen. Bovendien distribueren we de opgewekte elektriciteit via onze netten.
Het lokaal geïnstalleerde vermogen op onze netten neemt stelselmatig toe. In 2022 kwamen er
55 windmolens bij op het land
en eind 2022 namen we de kaap van
700.000 PV-installaties
in
Vlaanderen.
85
Geïnstalleerd decentraal vermogen 2021 - 2022
% 2021
kVA 2021
% 2022
kVA 2022
Zonnepanelen ≤ 10 kVA
38,4
2 668 016
39,9
3 155 303
Zonnepanelen > 10 kVA
21,7
1 504 499
20,0
1 580 097
Windturbines
18,6
1 291 327
18,7
1.476 472
Warmtekrachtkoppeling (WKK)
14,3
991 146
14,2
1 124 725
Bio-WKK
3,6
252 994
3,3
259 832
Biomassa
1,5
105 687
1,4
114 397
Andere
1,8
126 554
2,6
202 319
TOTAAL
100
6 940 222
100
7 913 145
− Opvallende netwerkprojecten van Fluvius in 2022
o Fluvius registreert meer dan 4 000 incidenten na doortocht stormen Eunice en Franklin
Over heel Vlaanderen registreerde Fluvius 3 600 plaatsen met lokale stroomuitval en nog
eens bijna 500 gevallen met een breuk in de kabeldistributie
. Fluvius zette dat hele
weekend de klok rond meer dan 500 technici, dispatchers en aannemers in.
o Spoedaansluiting voor nooddorpen in Mechelen en Antwerpen
De eerste stap in de totstandkoming van nooddorpen voor Oekraïense vluchtelingen is de aanleg van nutsvoorzieningen.
Fluvius zette alles op alles om de elektriciteitsaansluiting van
de dorpen snel te realiseren
.
o Fluvius maakt Hageland klaar voor de energietransitie
Een nieuwe schakelpost in Bekkevoort versterkte het lokale elektriciteitsnet, met het oog op
meer ontvangstcapaciteit voor duurzame energie op het stroomnet
.
o Fluvius sluit drie nieuwe Wervikse windturbines aan op het net
De aansluiting was een belangrijke stap in de realisatie van de 108-meter hoge turbines.
Ze
voorzien sinds het najaar 2022 ruim 5 000 gezinnen van groene stroom
.
o Fluvius voltooit installatie voor injectie groen gas bij Verko
Een nieuwe installatie van afvalverwerkingsbedrijf Verko vergist groente-, fruit- en tuinafval (GFT).
Sinds de zomer van 2022 injecteert Verko groen gas (biomethaan), opgewekt uit
GFT-afval, in het gasnet van Fluvius
en gebruiken ze dat gas als brandstof voor
vuilniswagens.
o Fluvius combineert bedrijfsaansluitingen met grote netversterking voor Aalst en omgeving
In combinatie met werken voor enkele grote bedrijfsaansluitingen,
vernieuwde en
versterkte Fluvius tegelijk het bestaande elektriciteitsnet voor de bewoners van Aalst en
omgeving
. Deze win-winoperatie ter voorbereiding van de energietransitie leverde
tegelijkertijd minder hinder op door de gebundelde aanpak.
o Elektriciteitsnet Fluvius duikt onder: grootste inhaalbeweging voor Diksmuide
De voorbije jaren bracht ondergronds Fluvius 35 km middenspanningsleidingen aan, waarvan bijna 20 kilometer in Diksmuide. Dat is
een flinke stap vooruit in een langlopend
project om bovengrondse elektriciteitsnetten minder kwetsbaar te maken en de
betrouwbaarheid in de regio te garanderen
.
− Warmtenetten: in de lift
Steeds meer lokale besturen gebruiken warmte als energiebron. Zo telden we eind 2022 in 15 Vlaamse gemeenten meer dan 67,9 km
warmtenet
, waarop 2 123 klanten zijn aangesloten.
86
Ook het aantal warmteprojecten steeg. Aangezien ook warmte onderdeel is van onze multi- utility-visie, zorgen wij voor de aanleg en de exploitatie van de warmtenetten.
− Rol Fluvius: warmtenetten op publiek domein
We zetten voluit in op de maximale realisatie van het beschikbare potentieel aan warmtenetten in Vlaanderen. We stellen voor om de aanleg en het beheer van warmtenetten op het Vlaamse openbaar domein te reguleren, onder toezicht van een Vlaamse regulator. Het netwerk is in dat geval eigendom van de gemeente (of van een groep van gemeenten). Deze aanpak lost een aantal risico’s en maatschappelijke vragen op.
Waar het kan, willen we de vrije markt maximaal laten spelen, zoals bij warmteproductie en - levering en ook bij de aanleg van warmtenetten op privéterrein.
− Onze meest opvallende warmteprojecten in 2022
o Warmtenet Antwerpen Noord: de haven
Op 20 december 2022 werd symbolisch de
eerste buis van het Warmtenetwerk
Antwerpen Noord aangelegd
, dat wordt aangesloten op restwarmte van de
draaitrommelovens van Indaver. Vanaf 2024 wordt de eerste industriële warmteafnemer erop aangesloten. Daarna legt Fluvius, vanuit dit netwerk, een residentieel netwerk aan dat vanaf dat moment zo’n 3 200 sociale woningen van Woonhaven in de wijken Luchtbal en Rozemaai van warmte voorziet.
o Warmtenet Aalst: restwarmte Tereos
De nieuwe appartementen en wooncomplexen die verrijzen aan de kaaien in Aalst, zullen verwarmd worden met de restwarmte van glucose- en zetmeelfabrikant Tereos.
Fluvius
en Tereos hebben hiervoor, in samenwerking met de Stad Aalst, een 30-jarige
overeenkomst gesloten
. Ook met projectontwikkelaars Odebrecht en Groep Huyzentruyt
sloot Fluvius een samenwerkingsovereenkomst af voor de levering van de bij Tereos afgenomen warmte. De aanleg van het warmtenet start wellicht in het najaar van 2023 om operationeel te zijn in 2024.
o Warmtenet Suikerpark in Veurne: chipsfabrikant PepsiCo
De werken voor het eerste warmtenet in de Westhoek schieten goed op. In september ging een
nieuwe, belangrijke fase
in: de West-Vlaamse Intercommuniale (WVI), Fluvius en
Noven maken de koppeling tussen de restwarmte van de chipsoven van PepsiCo en de nieuwe woonwijk Suikerpark. Vanaf 2023 verwarmen alle bewoners van Suikerpark hun woning met deze restwarmte.
o Zowel
in Antwerpen
als in Turnhout hebben we een roadmap uitgetekend voor een
stadsbreed warmtenet.
o Naast de vele nieuwe warmteprojecten blijven we uiteraard ook de exploitatie van de al
operationele warmtenetten
ter harte nemen.
− Datanetwerken van de toekomst: glasvezel
Om alle Vlamingen aan te sluiten op ‘snel’ en budgetvriendelijk internet, ging Fluvius op zoek naar partners om samen het ‘datanetwerk van de toekomst’ in Vlaanderen uit te bouwen. Op 19 juli 2022 sloten Telenet Group Holding NV en Fluvius daarvoor een bindend akkoord. De ambitie is om op termijn snelheden van 10 Gbps aan te bieden.
Zoals eerder aangekondigd richten beide bedrijven samen een nieuw, onafhankelijk en zelfvoorzienend infrastructuurbedrijf op (werknaam ‘NetCo’). Daarin heeft Telenet een aandeel van 66,8% en Fluvius van 33,2%. NetCo maakt daarbij de keuze: investeren
87
o in de geleidelijke evolutie van de huidige hybride glasvezel-coax (HFC)- netwerkinfrastructuur naar een Fiber-to-the-Home (FttH)-netwerk
of
o in de upgrade van het bestaande HFC-netwerk. Ambitie daarbij is om 78% van Vlaanderen tegen 2038 van glasvezel te voorzien, mogelijk in samenwerking met externe partners. Zo kan iedereen in Vlaanderen van de snelst mogelijke en meest betrouwbare internetverbinding blijven genieten.
De investering van naar schatting maximaal 2,0 miljard euro wordt voornamelijk gefinancierd door NetCo’s kasstromen en vereist daardoor geen toenemende externe financiering. Wellicht kan de nieuwe vennootschap van startgaan in de zomer van 2023. Het plan is dat Telenet zijn servicegebied in delen van Brussel en Wallonië in NetCo inbrengt. Zo maken die ook deel uit van NetCo’s investeringen.
− Waterbeheer: grootste rioolnetbeheerder van Vlaanderen
We willen een strategische rol spelen binnen het Vlaamse waterbeheer. Door de krachten te bundelen met de gemeenten,
kan afvalwater nog beter worden gezuiverd
.
− Investering in het rioleringsnet We willen het komende decennium ons budget voor riolering met meer dan de helft opkrikken. Het huidige gemiddelde budget van 80 miljoen euro verhogen we vanaf 2024 naar 130 miljoen euro, en dat zeker tot 2033. Dat moet ons de nodige slagkracht geven om onze ambitieuze doelstellingen waar te maken. Die centen koppelen we aan een duidelijke roadmap die de belangrijkste stappen oplijst. Daarnaast richtte Fluvius een nieuwe afdeling op binnen de directie Netuitbating, om alle noodzakelijke investeringen en operationele taken te realiseren.
− Blue Deal
We kampen in Vlaanderen afwisselend met watertekorten en -overlast. Het is tegelijk té nat en té droog. Onze natuur is sterk versnipperd, wat de ecosystemen ook onder druk zet.
Om die problemen structureel aan te pakken, lanceerde de Vlaamse regering in 2020 de Blue Deal. Dat is de verzamelnaam voor
een groot aantal projecten en initiatieven
d ie Fluvius
ondersteunt, en die onder andere focussen op ontharding, vernatting, circulair watergebruik, verkoeling en vergroening.
88
• Alle licht led
Vandaag is iets meer dan 1 op 3 straatlantaarns (35%) in Vlaanderen al een ledlamp. Samen met onze aandeelhouders, de lokale besturen, zetten we volop in op de modernisering van de openbare verlichting (OV).
− Systematisch vervangen door led
Tegen 2028 vervangen we systematisch alle analoge OV-lampen door interactieve
ledverlichtingstoestellen
, zoals in het Vlaamse regeerakkoord staat. We ondertekenden
daarvoor samen met de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) en technologiefederatie Agoria een intentieverklaring.
− Licht-als-een-dienst: versneld investeren in verledding
Sinds 2019 kunnen lokale besturen intekenen op onze formule
‘licht-als-een-dienst
’ , waarbij
we de verledding van de gemeente in handen nemen. In 2022 kozen 5 lokale besturen voor dit pakket ‘OV 2.0’.
Daarmee besliste reeds 90,33% van alle Vlaamse steden en gemeenten in te gaan op dit aanbod, dat tegemoet komt aan hun vraag naar financiële en technische ondersteuning bij de omschakeling naar led.
Ook spelen we zo in op de nood van lokale overheden aan interactieve en flexibel aanstuurbare verlichting en aan energiebesparing en CO 2 -reductie.
Quote: “Vandaag is meer dan 1 op 3 straatlantaarns in Vlaanderen al een ledlamp”
• Databeheer
Als onafhankelijke databeheerder stellen we heel wat data ter beschikking aan verschillende partijen in het energielandschap. Op die manier bouwen we voort aan een open, actieve en betrouwbare relatie met al onze klanten, leveranciers en derden, lokale besturen en andere overheden, en onze regulatoren. Daarbij respecteren we steeds de privacywetgeving en besteden we veel aandacht aan datakwaliteit.
We bieden op
onze website
heel wat datasets als open data aan en breiden dit aanbod
stelselmatig uit.
− MIG6 bestaat één jaar
Alle processen binnen de markt - zoals nieuwe aansluitingen, leverancierswissels en meetregimes - staan beschreven in de ‘MIG’ (Message Implementation Guide). Dat zijn de spelregels, die alle marktspelers en hun IT-systemen nauwgezet volgen. Vandaag werken we, om aan de veranderende verwachtingen van de energietransitie te voldoen, met de nieuwste versie MIG-6.
Voor de energiemarkt zorgt MIG6, in combinatie met nieuwe processen, voor een grote stap richting de marktwerking van de toekomst. Maar ook voor onze klanten zijn er nieuwe mogelijkheden.
89
o Klanten kunnen kiezen voor een maandfacturatie voor elektriciteit en gas. Zo zijn er al 20 957 contracten met maandfacturatie voor elektriciteit en 10 129 voor gas.
o Klanten kunnen bij de energieleveranciers een ‘meetregime 3’ aanvragen, waarbij kwartierwaarden worden uitgewisseld en dynamische leveringscontracten mogelijk zijn. Vandaag genieten 11 555 klanten van dit meetregime.
o Klanten kunnen energie delen of verkopen aan andere aansluitpunten (EAN’s). Eind 2022 telden we meer dan 600 klanten die aan een vorm van energiedelen deden. Dit cijfer stijgt gestaag.
− Koppeling met Woningpas en V-test
De Woningpas, de online toepassing van de Vlaamse overheid met allerlei relevante informatie over elke woning en elk perceel in Vlaanderen, wordt steeds gebruiksvriendelijker. Door een nauwe samenwerking met Fluvius vinden gebruikers er sinds begin 2022 ook informatie over hun aangemelde zonnepanelen, energiemeter(s) en jaarlijks verbruik voor gas en elektriciteit. Wie deze gegevens in de Woningpas wil zien, moet een aanvraag doen om de energiegegevens te delen op ons klantenportaal
mijn.fluvius.be
.
Ook
de online tool V-test van energieregulator VREG maakt gebruik van deze data-uitwisseling.
Met V-test kunnen klanten alle aangeboden gas- en elektriciteitscontracten in Vlaanderen met
elkaar vergelijken
. Zo beschikt de VREG sinds juni 2022 over de meest recente en accurate
informatie die nodig is voor een realistische vergelijking tussen de energiecontracten.
− Versnelde uitrol digitale meter
Op 10 november 2022 klokten we af op
2 miljoen geplaatste digitale meters in Vlaanderen
, een
toename van bijna 1 miljoen meters op jaarbasis. Ook op het vlak van marktaandeel was dit een belangrijke mijlpaal, want sindsdien staan ze opgesteld bij minstens 1 op 3 gezinnen in Vlaanderen.
In 2022 won de digitale meter duidelijk aan populariteit en draagvlak. Door de hoge energieprijzen gingen steeds meer Vlamingen op zoek naar detailinformatie over hun energieverbruik. Daarnaast kregen gezinnen met digitale meters er in 2022 ook heel wat nieuwe mogelijkheden bij, zoals de verkoop van zonnestroom, maar ook maandfacturatie en energiedelen.
Een ander belangrijk project dat opstartte in 2022: de digitale watermeters. Op 18 februari 2022 werd de
eerste digitale watermeter
geïnstalleerd in een pilootproject van 3 Vlaamse
waterbedrijven (De Watergroep, FARYS en Pidpa) en netbedrijf Fluvius. Dat project bereidt de grootschalige uitrol van de digitale watermeter voor.
Dankzij een intensieve samenwerking tussen de nutsbedrijven gebeurt de installatie van de digitale meter voor elektriciteit, gas en water gelijktijdig, via dezelfde aannemer. Daarnaast wordt de bestaande communicatietechnologie maximaal hergebruikt: de digitale watermeters worden - net als de gasmeters - gekoppeld aan onze digitale elektriciteitsmeter en kunnen zo met de buitenwereld communiceren.
− Hoeveel digitale meters telt Vlaanderen eind 2022?
90
− Mijn Fluvius: gratis online aan de slag met digitale verbruiksinfo
Met
Mijn Fluvius
kan elk gezin gratis en online zijn verbruiksinfo raadplegen en zo een beter
zicht krijgen op zijn energieverbruik. De digitale meter stuurt deze gegevens naar Mijn Fluvius.
De digitale meter biedt Mijn Fluvius standaard de historiek van de verbruiksinfo per dag aan, zowel voor elektriciteit als voor gas. Klanten kunnen ook detailgegevens aanvragen, per uur voor gas en per kwartier voor elektriciteit. Het gratis aanbod van die info is een belangrijke stap in de bewustwording en sensibilisering van elke Vlaming op het vlak van zuiniger, slimmer en groener energiegebruik.
Steeds meer gezinnen met een digitale meter gaan er ook actief mee aan de slag door hun gratis toegang tot
Mijn Fluvius
te activeren. Eind 2022 was dat het geval voor 373 616
gezinnen, goed voor 30% van alle gezinnen met een digitale elektriciteitsmeter. Liefst 74 381 gezinnen koppelden een apparaatje met een slimme app (
maakjemeterslim.be
) aan de
gebruikerspoort van hun digitale meter. Zo kunnen ze hun energieverbruik bijna live opvolgen (per seconde voor elektriciteit en per kwartier voor gas).
• Collectief voor duurzame wereld
In samenwerking met tal van partners stellen we onze expertise ten dienste van de maatschappij en dragen we bij tot een duurzame wereld. We gebruiken onze kennis en middelen als hefboom om de natuurlijke hulpbronnen van onze planeet (water, energie, …) verstandig te gebruiken. Doel: meer hernieuwbare energie opwekken, de CO 2 -uitstoot in Vlaanderen verminderen en mensen aanzetten tot rationeel energie- en waterverbruik.
− 93 000 premies
Wie energiezuinige investeringen doet, kan hiervoor bij ons
een premie
aanvragen. In 2022
betaalde het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA) bijna 93 000 premies uit, voor een totaalbedrag van ruim 91 miljoen euro.
Cijfer in de kijker: 91 000 000 euro. Dit totaalbedrag keerde VEKA in 2022 uit aan Fluvius- klanten, in de vorm van premies voor energiezuinige investeringen.
− Blijvende aandacht voor BENOveren en energiebesparen
Na de campagne rond
BENOveren
in 2020 bleven we ook in 2022 Beter Renoveren stimuleren.
Dat gebeurde onder meer via
de blogs ‘Verbouwen en BENOveren
’ en
de blogs ‘Wat doet
Fluvius voor jou?
’ .
− Gratis online infosessie ‘Bespaar op je energiefactuur’
Lokale besturen kunnen gratis ‘Energiefitsessies’ organiseren
over verschillende topics: van
energiebesparing tot renovatiewerken. Wij organiseren die voor de inwoners op verzoek van de stad of gemeente.
In oktober en november organiseerden we 4 online sessies in samenwerking met de Bond Beter Leefmilieu. Daar gaf een energiespecialist in 1,5 uur praktische info over efficiënter energieverbruik. De tips gingen verder dan enkel een dikkere trui aandoen of een deksel op je pot zetten tijdens het koken. Deelnemen was gratis.
− Energiezorgplan voor openbare gebouwen
We helpen steden en gemeenten om de klimaatdoelstellingen van 2030 en 2050 te realiseren door hen het energiezuinig maken van hun gebouwen uit handen te nemen:
• 48% van de lokale besturen deed een beroep op onze diensten
• 21 steden en gemeenten kregen van ons in 2022 een nieuw energiezorgplan
• 2 653 unieke gebruikers vonden ondertussen de weg naar ons energiemanagementplatform E-lyse
91
• 25% van de Vlaamse steden en gemeenten kregen onze ondersteuning bij hun energiebesparende projecten.
− Energie- en woonpremies fuseren tot 'Mijn VerbouwPremie' De Vlaamse regering besliste begin 2022 om 2 premies samen te voegen tot één:
• de inkomensgebonden renovatiepremies van Wonen Vlaanderen en
• de premies voor isolatie en energiebesparende toestellen die wij uitkeerden.
De nieuwe premie heet de ‘Mijn VerbouwPremie’. Die vraag je voortaan aan op één plaats:
mijnverbouwpremie.be
. Op die manier wil de overheid de drempel om de premies aan te
vragen, verlagen.
• Strijd tegen energiearmoede
Wie door betaalmoeilijkheden geen energiecontract meer krijgt van zijn commerciële leverancier, kan rechtstreeks bij ons terecht. Met een brede dienstverlening van opvolging en begeleiding proberen we er als sociale energieleverancier voor te zorgen dat deze klanten schuldenvrij worden en blijven. Bedoeling is dat ze op termijn weer de switch maken naar een commerciële leverancier.
Maar we gaan nog verder en ondernemen actie om energiearmoede terug te dringen. Vanuit onze expertise kunnen we een bijdrage leveren, samen met een grote groep partners. Ook bij kwetsbare doelgroepen zetten we in op energie-efficiëntie door energiebewust gedrag en energiebesparende investeringen aan te moedigen.
− Energiescans bij kansarme gezinnen
In 2022 voerden we 22 873
energiescans
uit, waarbij kwetsbare gezinnen concrete tips krijgen
over hoe ze hun energiefactuur kunnen verlagen. Tegelijk deden we enkele kleine, energiebesparende ingrepen: ledlamp, spaardouchekop, tochtstrips, …
In 2022 gebruikte deze klantengroep 146 058 kortingsbonnen t.w.v. 150, 200 of 250 euro voor de aankoop van een energiezuinige koelkast, diepvries, wasmachine of droogkast.
− Fluvius Prepaid
Als sociale leverancier hielpen we in 2022 zo’n 132 000 klanten die het financieel moeilijk hebben en niet langer bij hun commerciële leverancier terecht kunnen. We leveren energie tot ze weer een energiecontract hebben afgesloten bij een andere leverancier. Daarnaast bieden we hen ook inzicht in hun verbruik en voorkomen dat hun schulden verder oplopen.
Met de invoering van Prepaid begin 2021 contacteerden we de klant pas om een digitale meter te plaatsen als hij ook bij ons de energiefactuur niet betaalde. Sinds 1 juli 2022 mogen we voor elektriciteit meteen Prepaid activeren zodra de klant bij ons terechtkomt. Met deze nieuwe regeling voorkomen we dat wie het financieel al moeilijk heeft, nog meer schulden maakt. Eind 2022 telden we bijna 81 000 actieve Prepaid-meters.
− Afscheid van de budgetmeter
Eind 2022 namen we ook afscheid van de klassieke budgetmeter met het bijhorende oplaadkaartje: het einde van een tijdperk. Op 9 januari 2022 ging – na bijna 20 jaar – de stekker eruit. Het verhaal van de budgetmeter begon kort na de liberalisering van de energiemarkt in 2002. De netbeheerders kregen in die vrijgemaakte markt een bijkomende rol: die van sociale leverancier. Niet veel later werden de eerste budgetmeters geplaatst: in 2004 voor elektriciteit en vijf jaar later volgde de budgetmeter voor aardgas.
Zo'n tien jaar geleden verschenen de eerste selfservicetoestellen. Aan zo'n toestel kon je met je bankkaart zelf de oplading doen zonder hulp van een klantenkantoormedewerker. Zo konden de klanten 24/7 hun budgetmeterkaart opladen.
92
Al sinds 1 juli 2019 plaatsen we geen klassieke budgetmeters meer. Klanten die terechtkomen bij ons als sociale leverancier, krijgen sindsdien een digitale meter met de Prepaid-functie. Het grootste voordeel van die werkwijze is dat de klant alles van thuis uit kan doen. Er is ook geen visueel onderscheid meer met een ‘reguliere’ digitale meter, dus dat mogelijke stigma verdwijnt.
− Fluvius noodleverancier voor gasklanten AECO/Energie2030
Als gevolg van de mondiale energiecrisis hebben we op 18 maart 2022 energieleverancier AECO/Energie2030 de toegang ontzegd tot het Vlaamse distributienet voor gas. We deden dat omdat AECO/Energie2030 zijn contractuele verplichtingen ten aanzien van de Vlaamse gasmarkt niet langer kon nakomen.
Fluvius werd tijdelijk ‘noodleverancier’ van de 200
gasklanten van deze energieleverancier
, die ondertussen op zoek gingen naar een nieuwe
commerciële leverancier.
− Fraudebestrijding
Fraude detecteren is voor ons een ‘openbaredienstverplichting’, door de overheid voorgeschreven. We zetten al jaren in op fraudedetectie en bleven dit ook in 2022 doen. Het is maatschappelijk gezien belangrijk werk: fraude staat gelijk met geld stelen van andere klanten. Ook voor de veiligheid van het elektriciteitsnet is het cruciaal.
In 2022 publiceerden we ons frauderapport van 2021.
o In 2021 vorderden we voor 11 731 970 euro aan minimumsteun terug. Bovendien hebben we daardoor toekomstige uitbetalingen ter waarde van naar schatting 16 300 000 euro vermeden. We rekenden in totaal een fraudekost van 56 946 euro aan.
o Op basis van analyse van de EPB-databank met onze installatiegegevens identificeerden we 277 dossiers waarbij met de zonnepaneelinstallaties hoogst waarschijnlijk inbreuk is gepleegd op de EPB-regelgeving . In 2021 startten we de behandeling van 30 dossiers op en werden 8 verslagen van vaststelling opgemaakt.
o In het kader van laattijdige of niet aangemelde PV-installaties identificeerden en behandelden we 1 232 dossiers, met een vordering van 467 945 euro aan achterstallig prosumententarief. Daarbij rekenden we een fraudekost van in totaal 50 844 euro aan. Ongeveer 70% van deze vorderingen werd in 2021 ook vereffend.
o In 2021 voerde de Energie-inspectie 47 premiecontroles uit. In 26 gevallen stelde de inspectie effectief fraude vast. Dit aantal is stabiel tegenover het voorgaande jaar. Hierbij werd een premiebedrag gecontroleerd van 362 530 euro. Deze controles leidden tot een vermeden kost van 61 307 euro.
o In 2021 werden 221 dossiers meterfraude afgesloten voor een totaal geraamd bedrag van 4,8 miljoen euro. 1,3 miljoen euro werd effectief gerecupereerd. In 2021 kenden wij een stijging van 78% t.o.v. het jaar voordien. Dit bedrag, dat vooral dankzij één groot dossier uitzonderlijk hoog ligt, is een samengesteld bedrag van gerechtelijke dossiers over cannabisplantages en meterfraude.
3. Focus op verbinding
Als netbeheerder heeft en houdt Fluvius voeling met de Vlaamse samenleving. We spannen ons in om zorgzaam en maatschappelijk verantwoord met onze omgeving om te gaan. Daarbij denken we aan het milieu en aan de vele sectoren, bedrijven en organisaties die bij onze werking betrokken zijn, van aannemers tot het onderwijs.
93
Maatschappelijk verantwoord ondernemen zit sterk verweven doorheen ons beleid. Zo dragen we ecologisch en sociaal bij tot de samenleving in het algemeen en tot een aantal belanghebbende groeperingen in het bijzonder.
✓ Ecologisch project
✓ De goede doelen van Fluvius
✓ Onderwijs en opleiding
• Ecologisch project
Op ecologisch vlak zijn we vooral actief rond duurzame mobiliteit en een aantal
‘Green Deals’
. Dat zijn
vrijwillige overeenkomsten tussen (privé-)partners en de Vlaamse overheid om samen een bepaalde milieudoelstelling te halen. Op het gebied van duurzame mobiliteit trekken we vooral de kaart van elektrisch rijden, volgens het principe van Electric First.
− Electric First: keuze voor duurzame mobiliteit
Sinds enkele jaren voeren we voor onze bedrijfswagens een
Electric First-beleid
. Bestaande
benzine- en dieselwagens vervangen we door het meest ecologische alternatief dat op dat moment beschikbaar is. Voldoet een 100% elektrisch model qua rijbereik of laadvermogen? Dan is elektrisch onze eerste keuze.
De afgelopen jaren vervingen we enkele honderden bedrijfswagens op benzine en diesel – inclusief leaseauto’s – door volledig elektrische wagens, plug-in hybridemodellen of aardgaswagens (CNG). De komende jaren vernieuwen we op die manier in totaal ongeveer 800 dienstvoertuigen. De keuze voor ‘zo groen mogelijk’ en ‘maximaal elektrisch’ betekent voor ons op termijn een besparing van meer dan 1 miljoen liter fossiele brandstof per jaar.
Cijfer in de kijker: 1 000 000, zoveel liter fossiele brandstof willen we besparen met de keuze voor duurzame mobiliteit.
− Vernieuwd afvalbeleid voor aannemers
In 2021 startten we samen met de betrokken interne stakeholders met een vernieuwd afvalbeleid voor aannemers. Daarbij zorgt de aannemer er zelf voor dat alle afvalstoffen die vrijkomen bij hun werken voor ons, volgens de regels verwerkt worden. Voorbeelden zijn restafval, papier en karton, harde plastics, asbest en oude armaturen openbare verlichting (OV), maar ook koperen kabels, gemengde metalen, … Uitzonderingen zijn de materialen die voldoen aan de criteria van circulaire economie en te recupereren materiaal dat specifiek in het technisch bestek vermeld staat. Het invoeren van dit vernieuwde afvalbeleid loopt momenteel nog door en wordt afgerond in 2023.
− Verwerken armaturen openbare verlichting (OV) via maatwerkbedrijf
Circulaire materialen kunnen een aantal keer hergebruikt en uiteindelijk op een milieuvriendelijke manier afgebroken worden. Een voorbeeld daarvan zijn oude OV-armaturen. Contractueel kregen we de toestemming om de afvalstroom van oude lamparmaturen geleidelijk aan zelf te verwerken via het principe van circulaire economie.
Al in 2021 voerde het lokale maatwerkbedrijf W-Technics in Zele enkele piloottesten uit met de demontage van deze lamparmaturen. Dankzij een betere bronsortering zorgt het bedrijf voor een meer zuivere recyclering en afvalstroom.
Dit pilootproject kreeg zowel financieel als socio-ecologisch een positieve beoordeling en werd verdergezet in 2022. Daarom gaan we dit verwerkingsprincipe uitbreiden en bestendigen. Voor de overige zeven aannemers in dit contract onderzoeken we of we een gelijkaardige oefening kunnen starten.
94
− Circulaire aankopen: verwerken van oude kledij
In 2019 dienden we bij Vlaanderen Circulair een project in om
oude werkkledij duurzaam te
verwerken
. Uiteindelijk vonden we voor de oude T-shirts en polo’s een circulaire oplossing,
waarbij de kledij eerst werd versnipperd tot hoogwaardige vezels en vervolgens verwerkt tot nieuwe garens. Daarvan lieten we nieuwe kleren maken.
Het ontwerp is gebaseerd op de principes van ecodesign, zodat nogmaals recycleren mogelijk is. De medewerkers konden deze kleren kopen ten voordele van de Voedselbanken. In de lente van 2022 boden we in het kader van Kom op tegen Kanker ook een sweater en kousen aan, gemaakt van hetzelfde circulaire garen. Dit project is afgerond.
Eind 2022 werd nog een klein initiatief opgestart waarbij ook veiligheidsschoenen en laarzen selectief worden ingezameld en circulair verwerkt via partner Circular Footwear Alliance.
− Competence Center Duurzaamheid
Onze organisatie tekende een charter rond Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). Daarbij laten we ons bij de aankoop van werkmaterialen, goederen, diensten en ICT onder meer leiden door de principes van maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI). Voorbeelden van die principes zijn duurzaamheid en sociale rechtvaardigheid. We screenen en beoordelen (kandidaat-)leveranciers op het vlak van ecologische en sociale aspecten. Bij de selectie en gunning in aankoopdossiers houden we waar mogelijk rekening met deze criteria.
Om dit aankoopbeleid in de praktijk om te zetten, richtten we een Competence Center Duurzaamheid (CCD) op. Daar verzamelen én delen we zoveel mogelijk kennis over duurzaamheid en hoe dit in een aankoopdossier te integreren. Zo schreven we een praktische leidraad die per fase van de aankoopprocedure handige tips en tricks meegeeft om duurzaamheid verder toe te passen. Ook adviseert het CCD collega’s over bepaalde aankoopdossiers en organiseert het brainstormsessies over dit thema.
Het CCD houdt rekening met deze 5 focusdomeinen:
• Positieve ecologische voetafdruk
• Lokale groei
• Respect voor arbeidsvoorwaarden
• Sociale economie
• Circulair inkopen In 2022 mocht het CCD de MVO-coördinator van Fluvius verwelkomen als nieuw lid. Dit feit zorgt naast extra kennisdeling voor een versterkte connectie met de Fluvius MVO Board. Vanuit die bredere samenwerking verleende het CCD ook zijn medewerking aan opdrachten m.b.t. bijvoorbeeld EU Taxonomie en de Europese Investeringsbank.
De volgende jaren focussen we nog verder op deze thema’s én op de
Sustainable Development
Goals van de VN (SDG’s)
, namelijk duurzaam aankoopbeleid en de eigen CO 2 -voetafdruk.
In 2023 willen we het MVO-engagement nog meer ‘stroomopwaarts’ verankeren in het Fluvius- aankoopbeleid. Zo neemt het CCD actief deel aan het Aankoop Planningsforum, waarbij aankoopdossiers worden aangeduid die een substantiële impact kunnen hebben op onze MVO- ambities. In die pilootdossiers kunnen we bijvoorbeeld MVO-selectie- en gunningscriteria vastleggen in het sourcingstraject, of Ecovadis-scores meenemen in de uitvoeringsfase.
• De goede doelen van Fluvius
95
Ook in 2022 zetten we de samenwerking op lange termijn met onze goede doelen verder. We organiseerden acties voor de Voedselbanken en Kom op tegen Kanker. Betrokkenheid en een mooie wisselwerking tussen onze medewerkers en het goede doel spelen hierbij een sleutelrol.
− Voedselbanken: Fluvius gaat hart
Ook in 2022 organiseerden we onze interne eindejaarscampagne onder de naam ‘Fluvius gaat hart’ om geld in te zamelen voor de Voedselbanken . Daarbij stimuleerden we zoveel mogelijk de onderlinge verbinding tussen collega’s. Zo kon de ‘WarmeHartenMarkt’, een online veiling voor en door collega’s, op veel bijval rekenen. Hetzelfde gold voor de verkoop van uniek, in huis ontworpen geschenkpapier. Bovendien lieten de Fluvius-medewerkers hun warme hart spreken met gulle vrije giften.
Deze initiatieven leverden in totaal maar liefst 72 706,96 euro op voor de
Voedselbanken
.
− Kom op tegen Kanker
In 2022, rond het Hemelvaartsweekend, vond ‘De 1 000 km voor Kom op tegen Kanker’ in Mechelen plaats. Deze editie bracht ruim 6 miljoen euro in het laatje voor het kankeronderzoek. Dankzij alle Fluvius-collega’s fietsten 37 collega’s de ziel uit hun lijf en bedroeg ons aandeel daarin 87 304,60 euro. De 20 Fluvius-lopers deden daar in maart nog eens 12 500 euro bij. In totaal schonken alle Fluvius’ers samen zo’n 100 000 euro aan Kom op tegen Kanker.
Cijfer in de kijker: Meer dan 170 000 euro. Dit totaalbedrag haalden we op voor Kom op tegen Kanker en de Voedselbanken samen.
• Onderwijs en opleiding
Omdat we veel belang hechten aan opleiding en ontwikkeling, werken we intensief samen met het onderwijsveld. Behalve stages
bieden we ook duaal leren aan
voor leerlingen uit specifieke richtingen.
Op de jaarlijkse Spitsdagen maken de verschillende onderwijsspelers nader kennis met onze organisatie en elkaar. Daarnaast stellen we ons intern opleidingsaanbod ter beschikking van partners en aannemers.
− Duaal leren
We organiseren een combinatie van opleiding en werkervaring in de vorm van duaal leren. Sinds het schooljaar 2018-2019 hebben we leerlingen van de richting Logistiek te gast.
Voor het schooljaar 2021-2022 startten we een nieuw traject voor de richting Installateur Nutsvoorzieningen met 21 leerlingen. Die richting bieden we ook aan voor het schooljaar 2022- 2023, met 9 leerlingen bij Fluvius zelf en 3 leerlingen bij een van onze aannemers.
In onze Fluvius Academy stomen we al onze techniekers klaar om distributienetten aan te leggen, te herstellen en te onderhouden en om klanten op deze netten aan te sluiten. De leerlingen die in het duale traject stappen, leren in de Fluvius Academy stap voor stap de knepen van het vak. Aansluitend passen ze de opgedane kennis in de praktijk toe onder het toeziend oog van ervaren technici.
− Op stage
In het schooljaar 2021-2022 liepen 17 BSO/TSO-leerlingen stage in een technische functie, samen met 8 graduaat/bachelor/master-leerlingen uit technische richtingen. Daarnaast ontvingen we 3 administratieve profielen uit BSO/TSO en 4 bachelors/masters uit een administratieve richting. Een 20-tal leerlingen uit het Oscar Romero College liep losse dagen stage, verspreid over het hele schooljaar 2021-2022.
Quote: “We bieden een combinatie aan van opleiding en werkervaring, in de vorm van duaal leren.”
GRI-TABEL
Code
Omschrijving
2020
2021
2022
Opmerking/Verwijzing
2-1
Organisatiegegevens
Fluvius System Operator Brusselsesteenweg 199, B-9090 Melle (Belgium) Algemeen bekend als Fluvius, of afgekort als Fluvius SO. Coöperatieve vennootschap (cv) - 100% van het kapitaal is via elf intergemeentelijke opdrachthoudende verenigingen in handen van de Vlaamse steden en gemeenten. Fluvius is actief in alle 300 Vlaamse steden en gemeenten.
vanaf 1/1/2020 is de rechtsvorm gewijzigd in 'coöperatieve vennootschap' (CV) ingevolge wijzigingen aan het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen
2-2
Entiteiten opgenomen in de geconsolideerde rekeningen
Fluvius System Operator is de consoliderende entiteit. Werden geconsolideerd: De Stroomlijn, Atrias, Synductis. De geconsolideerde entiteiten zijn niet opgenomen in de MVO-rapportering.
zie Verslag van de Raad van Bestuur voor meer details
2-3
Verslagperiode
01.01.2020-31.12.2020 per kalenderjaar
01.01.2021-31.12.2021 per kalenderjaar
01.01.2022-31.12.2022 per kalenderjaar
Publicatiedatum
31.3.2021
31.3.2022
31.3.2023
Contactpunt voor vragen over het verslag
e-mail: investors@fluvius.be
2-4
Herformuleringen van informatie
nihil
2-5
Externe assurance
Controle door revisor op de aanwezigheid van de niet-financiële informatie, in toepassing van de wet van 3/9/2017. Bevindingen zijn opgenomen in het verslag van de revisor.
2-6
Activiteiten, waardeketen en andere bedrijfsrelaties
Distributie van elektriciteit en gas; rioolbeheer; beheer van kabelTV-netten; databeheer; warmtenetten; openbare verlichting Klanten zijn huishoudens, KMO's, grote bedrijven en openbare besturen , uitsluitend in het Vlaams Gewest Fluvius integreert duurzaamheids- en MVO-criteria in de lastenboeken als uitsluitings- en gunningscriteria. Fluvius heeft zich aangesloten bij het Ecovadis-platform om duurzaamheidscriteria nog meer en dieper in de toeleveringsketen te integreren.
zie ook 308-1
Schaal van de activiteiten
bedrijfsopbrengsten 1,73 miljard € / balanstotaal 5,84 miljard € / eigen vermogen 1,62 miljoen €
bedrijfsopbrengsten 1,84 miljard € / balanstotaal 6,50 miljard € / eigen vermogen 1,62 miljoen €
bedrijfsopbrengsten 2,01 miljard € / balanstotaal 6,89 miljard € / eigen vermogen 1,62 miljoen €
volgens IFRS
Significante veranderingen
nihil
Zie verslag van de Raad van Bestuur
2-7
Werknemers
4.718 personeelsleden (incl Fluvius OV: 5.491) contract onbepaalde duur: 4.466 - bepaalde duur: 236 - aandachtsgroepen en leerovereenkomsten: 16 M: 3.350 - V: 1.368 voltijds: 3.786 - deeltijds: 932
4.780 personeelsleden (incl Fluvius OV: 5.497) contract onbepaalde duur: 4.509 - bepaalde duur: 246 - aandachtsgroepen en leerovereenkomsten: 25 M: 3.359 - V: 1.421 voltijds: 3.851 - deeltijds: 929
4.770 personeelsleden (incl Fluvius OV: 5.422) contract onbepaalde duur: 4.576 - bepaalde duur: 182 - aandachtsgroepen en leerovereenkomsten: 12 M: 3.351 - V: 1.419 voltijds: 3.828 - deeltijds: 942
cijfers mbt Fluvius System Operator
2-8
Andere werkkrachten
Fluvius doet een beroep op andere bedrijven voor een deel van zijn activiteiten, onder de vorm van dienstencontracten met afgesproken prestatieniveaus. Die bedrijven zetten daarvoor de nodige medewerkers in, maar de aantallen daarvan zijn niet vereist door of bekend bij Fluvius. Die medewerkers worden niet aangestuurd door Fluvius.
2-9
Hoogste bestuursorganen en samenstelling
Alle aandeelhouders zijn vertegenwoordigd in de Algemene Aandeelhoudersvergadering. Hoogste bestuursorgaan is de Raad van Bestuur. De Raad van Bestuur wordt bijgestaan door het Auditcomité, het HR-Comité en het Strategisch Comité. Dagelijks bestuur van de onderneming berust bij Managementcomité. Voor specifieke MVO-thema's wordt het Managementcomité geadviseerd door een intern MVO Board.
Zie ook verslag van de Raad van Bestuur voor meer detailinfo.
2-10
Nominatie- en selectieproces/criteria voor het hoogste bestuursorgaan
De Algemene Aandeelhoudersvergadering benoemt de leden van de Raad van Bestuur op voordracht van de aandeelhouders. Inzake diversiteit van de bestuurders geldt een verplichte 2/3-1/3 regel.
2-11
Voorzitter van het hoogste bestuurslichaam
Het voorzitterschap van de Raad van Bestuur en CEO zijn gescheiden functies.
97
2-12
Rol van hoogste bestuursorgaan bij het toezicht over het beheer van impacten
De Raad van Bestuur legt de missie, visie, strategie en de bedrijfsindicatoren vast. De uitvoering berust bij het Managementcomité. Zie de materialiteits- en urgentieanalyse op basis van een stakeholderbevraging (eind 2018, deels hernomen in 2020). Het risicobeheer is een onderdeel van het integrale risicobeheer dat door de Raad van Bestuur en het Auditcomité wordt bewaakt. Fluvius heeft een onafhankelijke dienst Interne Audit, die zijn bevindingen en aanbevelingen rechtstreeks aan de CEO en het Auditcomité/Raad van Bestuur rapporteert.
2-13
Bevoegdheidsdelegatie voor het beheer van impacten
Duurzaamheidsbeleid is een onderdeel van de algemene exploitatie-opdracht van het management; MVO Board coördineert en adviseert het MVO- en duurzaamheidsbeleid. De algemene verantwoordelijkheid ligt bij het Managementcomité. De MVO Board wordt voorgezeten door de Secretaris- generaal (lid van het Managementcomité).
Duurzaamheidsbeleid is een onderdeel van de algemene exploitatie-opdracht van het management; MVO-Board coördineert en adviseert het MVO- en duurzaamheidsbeleid. Een MVO-coördinator is aangeduid. De algemene verantwoordelijkheid ligt bij het Managementcomité. De MVO Board wordt voorgezeten door de Secretaris-generaal (lid van het Managementcomité).
zie ook het MVO-charter en het Verslag van de Raad van Bestuur
2-14
Rol van hoogste bestuursorgaan in duurzaamheidsrapportering
De Raad van Bestuur keurt op voorstel van het Managementcomité het gecombineerd jaarlijks activiteitenverslag/MVO-rapport goed.
2-15
Belangenconflicten
Het Corporate Governance Charter bevat uitdrukkelijke bepalingen over belangenconflicten. De energieregulator oefent als externe partij permanent toezicht uit.
2-16
Communicatie over kritische bezorgdheden
Het Managementcomité rapporteert aan het Auditcomité/HR-comité en de Raad van Bestuur. Er werden tijdens de verslagperiode geen kritische bezorgdheden gemeld aan de Raad van Bestuur.
2-17
Collectieve kennis van het hoogste bestuursorgaan
Bij de volledige hersamenstelling van de Raad van Bestuur, elke 6 jaar volgend op de gemeenteraadsverkiezingen, wordt de bestuursleden een grondige opleiding aangeboden.
2-18
Evaluatie van het hoogste bestuursorgaan
Er vindt geen formele evaluatie plaats.
2-19
Remuneratiebeleid
Zie remuneratieverslag in Verslag van de Raad van Bestuur Variabele remuneratie voor de leden van het Managementcomité is gebaseerd op een aantal KPI's op lange termijn.
2-20
Proces voor bepalen van remuneratie
Het algemene remuneratiebeleid is gebaseerd op sectorale cao's met jaarlijkse detailrapportering aan het HR-Comité. CAO-90 voor kaderleden/bedienden laat toe een bonus toe te kennen i.f.v. het behalen van vooraf gedefinieerde objectieven. Er worden geen andere belanghebbenden betrokken bij het remuneratiebeleid.
2-21
Jaarlijkse totale compensatieratio
Data niet beschikbaar
2-22
Verklaring over de strategie voor duurzame ontwikkeling
zie Voorwoord van de Voorzitter van de Raad van Bestuur (jaarverslag)
2-23
Beleidsengagementen
Fluvius hanteert een integraal risicobeleid. 'Missie, visie, strategie en waarden zijn geëxpliciteerd in documenten. Gedragsnormen zijn opgenomen in Ethisch Charter.
Fluvius hanteert een integraal risicobeleid. 'Missie, visie, strategie en waarden zijn geëxpliciteerd in documenten. Gedragsnormen zijn opgenomen in het Corporate Governance-charter en het Ethisch Charter, beiden herzien in juni 2021.
Zie bedrijfswebsite https://over.fluvius.be/nl/thema; zie ook Verslag van de Raad van Bestuur
2-24
Doorvertaling van beleidsengagementen
Beleidsengagementen (strategische engagementen) worden voor realisatie door projecten of de reguliere organisatie toegewezen aan een verantwoordelijke (directeur of senior manager), en opgevolgd door drie strategische stuurgroepen voor respectievelijk de domeinen Net&Systeem, Klant&Markt en Corporate&Medewerker.
2-25
Processen om negatieve impact te remediëren
Klachten kunnen geïnitieerd worden bij het klantencontactcentrum van Fluvius of de Vlaamse Ombudsdienst voor Energie. Klachten worden tot tevredenheid afgehandeld in eerste lijn, of geëscaleerd naar een onafhankelijke tweede lijn.
98
2-26
Mechanismen voor advies en bezorgdheden inzake ethiek
Het Ethisch Charter fungeert als gids voor ethisch gedrag. Onethisch gedrag kan gerapporteerd worden. Art. 25 van het Arbeidsreglement waarborgt een onafhankelijke en objectieve behandeling van meldingen van inbreuken.
Het Ethisch Charter fungeert als gids voor ethisch gedrag. Onethisch gedrag kan gerapporteerd worden. Art. 25 van het Arbeidsreglement waarborgt een onafhankelijke en objectieve behandeling van meldingen van inbreuken. Een klokkenluidersprocedure en Deontologische cel voor de afhandeling van meldingen zijn ingericht als onderdeel van de implementatie van het nieuwe Ethisch Charter in 2021.
2-27
Naleving van wet- en regelgeving
8 milieugerelateerde incidenten gemeld
10 milieugerelateerde incidenten gemeld
12 milieugerelateerde incidenten gemeld
2-28
Lidmaatschap van verenigingen
Fluvius is o.a. lid van (1) federaal sectororganisme Synergrid, (2) E.DSO, de Europese associatie van distributienetoperatoren, (3) The Shift, Belgisch netwerk voor de transitie naar een duurzame samenleving en economie
2-29
Aanpak van stakeholderbetrokkenheid
Identificatie en selectie van stakeholders is gebeurd n.a.v. de materialiteitsanalyse. De stakeholderbevraging (eind 2018) was een online enquête.
zie activiteitenverslag en materialiteitsanalyse
2-30
Collectieve arbeidsovereenkomsten
100% van de werknemers valt onder de toepassing van collectieve arbeidsovereenkomsten.
3-1
Proces voor bepaling van de materiële onderwerpen
De keuze en aflijning van de onderwerpen zijn hoofdzakelijk bepaald door de uitgestippelde bedrijfsstrategie en de elementen die uit de materialiteitsanalyse naar voren kwamen.
3-2
Lijst van materiële onderwerpen
Identificatie en selectie van materiële onderwerpen is gebeurd n.a.v. de materialiteitsanalyse.
3-3
Beheer van materiële onderwerpen
Een materialiteitsanalyse werd uitgevoerd door Sustainalize in 2018. Een dubbele-materialiteitsanalyse is voorzien in 2023 om te voldoen aan de Corporate Sustainability Reporting Directive.
201-1
Directe economische waarden gegenereerd en gedistribueerd
Omzet: 1,73 miljard € / materialen & diensten: 1,09 miljard € / loonkost: 617 miljoen € / financiële kost: 132 miljoen €
Omzet: 1,84 miljard € / materialen & diensten: 1,20 miljard € / loonkost: 596 miljoen € / financiële kost: 125 miljoen €
Omzet: 2,01 miljard € / materialen & diensten: 1,34 miljard € / loonkost: 646 miljoen € / financiële kost: 124 miljoen €
volgens IFRS; meer details in de jaarrekeningen
201-2
Financiële implicaties en andere risico's en opportuniteiten ingevolge klimaatverandering
Fluvius wil de Vlaamse lokale besturen bijstaan met concreet advies en projecten om klimaatdoelstellingen (Burgemeestersconvenant e.a.) te behalen. Fluvius is zich bewust van volgende LT- trends: energietransitie naar een koolstofarm, flexibel en hernieuwbaar energiesysteem, de mogelijke toekomst van aardgas als fossiele brandstof, investeringen in zuiver oppervlakte- en rivierwater. De financiële impact is niet berekend.
Fluvius heeft principieel beslist om het investeringsbeleid van de Fluvius Economische Groep volledig af te stemmen op het Vlaams Energie- & Klimaatplan.
201-3
Te-bereiken-doel-verplichtingen en andere pensioenplannen
zie financiële verslaggeving
201-4
Financiële bijstand van de overheid
Geen bijstand van financieel materieel belang. Fluvius werkt in een gereguleerde omgeving.
202-1
Ratio's van standaard beginwedde per geslacht in vergelijking met lokale minimumwedde
data niet beschikbaar
202-2
Deel van senior management uit lokale gemeenschap
100% (lokale gemeenschap is Vlaams Gewest)
203-1
Infrastructuurinvesteringen en ondersteunde diensten
De onderneming investeert in opdracht van de aandeelhouders in de instandhouding, ontwikkeling, veiligheid en betrouwbaarheid van de infrastructuur voor de diverse nutsactiviteiten.
Bruto investeringen 2020 in infrastructuur en aanverwante: 938,1 miljoen €.
Bruto investeringen 2021 in infrastructuur en aanverwante: 1.109,9 miljoen €.
Bruto investeringen 2022 in infrastructuur en aanverwante: 1.198,2 miljoen €.
Voor meer financiële details over investeringen, zie financiële verslaggeving en verslag van de Raad van Bestuur.
99
203-2
Significante indirecte economische impact
De waardeproposities van Fluvius beschrijven hoe en op welke domeinen de onderneming een positieve impact wil realiseren op de Vlaamse samenleving. De Vlaamse lokale besturen worden door Fluvius ondersteund in hun streven naar energiebesparingen, energie-efficiëntie en het behalen van hun klimaatdoelstellingen.
204-1
Aandeel van uitgaven bij lokale leveranciers
geen data beschikbaar
lokale markt = België
205-1
Activiteiten beoordeeld op risico's m.b.t. corruptie
100%, via lastenboeken
205-2
Communicatie en training inzake anti-corruptiebeleid en -procedures
Ethisch Charter werd voorgesteld aan alle werknemers. Aankoopdienst voorziet specifieke opleiding/training voor zijn medewerkers.
gepubliceerd op website (zie 2-23)
205-3
Bevestigde incidenten van corruptie en genomen maatregelen
geen gevallen bekend
geen gevallen bekend
geen gevallen bekend
206-1
Rechtszaken vanwege concurrentiebelemmerend gedrag, antikartel, en monopolistische praktijken
nihil
nihil
nihil
301-1
Gebruikte materialen naar gewicht of volume
niet van toepassing
301-2
Gerecycleerde gebruikte inputmaterialen
niet van toepassing
301-3
Teruggenomen producten en hun verpakkingsmateriaal
niet van toepassing
302-1
Energieverbruik binnen de organisatie
als gevolg van de fusie tot Fluvius zijn er - als gevolg van verschillende meethoden bij de ex-maatschappijen - op dit moment geen betrouwbare data ter beschikking
302-2
Energieverbruik buiten de organisatie
data niet beschikbaar
302-3
Energie-intensiteit
data niet beschikbaar
302-4
Reductie van energieverbruik
zie opmerking onder 302-1
302-5
Vermindering van de energiebehoeften van producten en diensten
niet van toepassing
303-1
Interactie met water als gemeenschappelijk goed
niet van toepassing
303-2
Beheer van lozinggerelateerde impact op water
niet van toepassing
304-1
Operationele sites in eigendom, lease, exploitatie of gelegen naast beschermde gebieden en gebieden met hoge biodiversiteitswaarde buiten beschermde gebieden
niet van toepassing
304-2
Significante gevolgen van activiteiten, producten en diensten op biodiversiteit
Openbare verlichting kan een impact hebben op fauna. Fluvius doet onderzoek naar nieuwe technieken om deze impact maximaal te beperken. De veralgemeende installatie van led in openbare verlichting creëert meer mogelijkheden voor dimming en actieve uitschakeling, wat een positief effect heeft op de omgeving.
304-3
Beschermde of herstelde habitats
niet van toepassing
304-4
Op de rode lijst van IUCN vermelde soorten en soorten op nationale beschermingslijsten met habitats in gebied geïmpacteerd door bedrijfsactiviteiten
niet van toepassing
100
305-1
Directe emissie van broeikasgassen (GHG scope 1)
Referentiejaar is 2020 Netverliezen aardgas, bevatten alleen CH4 als broeikasgas: 217.320 ton CO2eq Andere scope 1-uitstoot, omvat CO2 en SF6: 20.083 ton CO2eq
Wegens de aard van de bedrijfsactiviteiten volstaat een 2-jaarlijkse berekening van de emissies. Die voor 2021 en 2022 worden samen berekend, in de loop van 2023.
305-2
Indirecte emissie van broeikasgassen (GHG scope 2)
Referentiejaar is 2020 Netverliezen elektriciteit: 153.891 ton CO2eq Andere scope 2-uitstoot: 1.423 ton CO2eq
Wegens de aard van de bedrijfsactiviteiten volstaat een 2-jaarlijkse berekening van de emissies. Die voor 2021 en 2022 worden samen berekend, in de loop van 2023.
305-3
Andere indirecte emissies van broeikasgassen (GHG scope 3)
Geen gegevens beschikbaar. Eerste herberekening sinds fusie Eandis-Infrax in 2023.
305-4
Broeikasgasemissie-intensiteit
Geen gegevens beschikbaar.
305-5
Reductie van broeikasgasemissies
Niet van toepassing op referentiejaar
Wegens de aard van de bedrijfsactiviteiten volstaat een 2-jaarlijkse berekening van de emissies. Die voor 2021 en 2022 worden samen berekend, in de loop van 2023.
305-6
Emissie van ozonafbrekende stoffen
niet van toepassing
305-7
NOx, SOx en andere significante luchtemissies
niet van toepassing
306-1
Afvalproductie en significante, afvalgerelateerde impact
Fluvius zet maximaal in op gescheiden afvalstromen en recyclage.
306-2
Beheer van significante afvalgerelateerde impact
Fluvius maakt werknemers en aannemers bewust van correct afvalbeheer, door afvalstromen regelmatig te inspecteren en erover te rapporteren. Uitgegraven grond wordt door erkende bedrijven (TOP: tussentijdse opslagplaats voor uitgegraven bodem) geanalyseerd, zo nodig gereinigd en dan opnieuw gebruikt. PCB-houdende transformatoren worden gecontroleerd verbrand met recuperatie van chloor. Residu na verbranding wordt gerecycleerd. Er zijn geen gegevens beschikbaar over volume of gewicht van de aparte fracties.
306-3
Geproduceerd afval
Som van 306-4 en 306-5
306-4
Niet-gestort afval
Grond: 476.000 ton Transformatoren en verwante apparatuur, niet-PCB houdend: 1.042 ton Andere fracties: 2.875 ton + 921 m³
Grond: 551.000 ton Transformatoren en verwante apparatuur, niet-PCB houdend: 1.978 ton Andere fracties: 2.985 ton + 2.076 m³
Grond: 463.000 ton Transformatoren en verwante apparatuur, niet-PCB-houdend: 552 ton Andere fracties: 2.414 ton + 2.911 m³
In 2022 zijn meer transformatoren omgebouwd en opnieuw ingezet, in plaats van verschroot.
306-5
Gestort afval
Transformatoren, PCB-houdend: 38 ton Andere fracties: 1.226 ton + 102 m³
Transformatoren, PCB houdend: 58 ton Andere fracties: 1.169 ton + 785 m³
Transformatoren, PCB-houdend: 45 ton Andere fracties: 983 ton + 1.033 m³
308-1
Nieuwe leveranciers die werden gescreend op milieucriteria
verplichte uitsluitingsgronden: fraude, kinderarbeid, illegale tewerkstelling / facultatieve uitsluitingsgronden: schending van milieu-, arbeids- en sociaal recht / gelijkaardige bepalingen in lastenboeken / samenwerking met sociale inspecties / belangrijkste productleveranciers (80-tal leveranciers en 136 productievestigingen): inzage in CSR-beleid en regelmatige audits ter plaatse (2020: circa 18 bedrijfsbezoeken). Er hebben ook digitale leveranciersscreenings plaatsgevonden.
verplichte uitsluitingsgronden: fraude, kinderarbeid, illegale tewerkstelling / facultatieve uitsluitingsgronden: schending van milieu-, arbeids- en sociaal recht / gelijkaardige bepalingen in lastenboeken / samenwerking met sociale inspecties / belangrijkste productleveranciers (80-tal leveranciers en 136 productievestigingen): inzage in CSR-beleid en regelmatige audits ter plaatse (2021: circa 28 bedrijfsbezoeken). Er hebben ook digitale leveranciersscreenings plaatsgevonden.
verplichte uitsluitingsgronden: fraude, kinderarbeid, illegale tewerkstelling / facultatieve uitsluitingsgronden: schending van milieu-, arbeids- en sociaal recht / gelijkaardige bepalingen in lastenboeken / samenwerking met sociale inspecties / belangrijkste productleveranciers (80-tal leveranciers en 136 productievestigingen): inzage in CSR-beleid en regelmatige audits ter plaatse (2022: circa 55 bedrijfsbezoeken). Er hebben ook digitale leveranciersscreenings plaatsgevonden.
101
308-2
Negatieve milieu-impact in de toeleveringsketen en ondernomen acties
Fluvius is sinds 2019 aangesloten bij Ecovadis om leveranciers te kunnen screenen. 20 key leveranciers bevraagd in Ecovadis-campagne 2020 waarvan 17 met positief gevolg.
45 key leveranciers en aannemers zijn bevraagd in Ecovadis-campagne 2021 waarvan 38 met positief gevolg. De campagne bestond uit evaluatie van nieuwe leveranciers en herevaluatie van de bestaande portfolio (campagne 2020).
20 key leveranciers en aannemers zijn bevraagd in Ecovadis-campagne 2022 waarvan 13 met positief gevolg. De campagne bestond uit evaluatie van nieuwe leveranciers en herevaluatie van de bestaande portfolio.
401-1
Aanwervingen en werknemersrotatie
313 intreders (313 voltijds) / 214 uittreders (174 voltijds, 40 deeltijds)
279 intreders (275 voltijds) / 252 uittreders (206 voltijds, 46 deeltijds)
275 intreders (270 voltijds) / 273 uittreders (230 voltijds, 43 deeltijds)
Zie ook Sociale Balans in financiële verslaggeving
401-2
Uitkeringen aan voltijdse medewerkers die niet beschikbaar zijn voor tijdelijke of deeltijdse medewerkers
Alle uitkeringen en voordelen voor voltijdse medewerkers zijn (pro rata) ook beschikbaar voor deeltijdse medewerkers.
401-3
Geboorteverlof
2.594 dagen geboorteverlof (= 0,21% van totaal aantal presteerbare dagen)
3.640 dagen geboorteverlof (= 0,30% van totaal aantal presteerbare dagen)
3.069 dagen geboorteverlof (= 0,25% van totaal aantal presteerbare dagen)
Alle werknemers in geboorteverlof blijven in dienst, dus 100% retentie.
402-1
Minimale opzegtermijnen ivm operationele veranderingen
Volledig conform Belgische arbeidswetgeving - wanneer functies wegvallen door operationele wijzigingen, worden alle werknemers ingezet op andere functies binnen Fluvius.
403-1
Managementsysteem voor Preventie en Bescherming op het werk
Preventie en bescherming op het werk is ingericht conform de Belgische arbeidswetgeving en de Collectieve Arbeidsovereenkomsten voor de sector van de gas- en elektriciteitsbedrijven in België. Alle werknemers, activiteiten en werkplekken zijn hierdoor afgedekt.
403-2
Identificatie van gevaren, beoordeling van risico's en onderzoek van incidenten
Het dynamisch welzijnszorgsysteem vormt de basis om de welzijnsrisico’s binnen het bedrijf te beheersen. Dit zorgsysteem streeft voortdurende verbetering na zodat alle medewerkers tijdens de uitvoering van hun opdrachten zorg dragen voor de gezondheid en de veiligheid van zichzelf, van interne en externe collega’s, klanten en andere betrokkenen. Een interne richtlijn beschrijft de aanpak rond de identificatie van gevaren, risicoanalyse en risicobeheersing, waardoor de organisatie haar welzijnsrisico's doorlopend kan identificeren, evalueren en beheersen. Alle ongevallen en incidenten worden gemeld en onderzocht. Het onderzoek gebeurt steeds in samenwerking tussen de interne preventiedienst en de hiërarchische lijn van de organisatie, met een adviserende rol van het Comite voor Preventie en Bescherming op het Werk. Ongevallen en incidenten met contractanten worden ook gemeld en onderzocht, dit in overleg tussen de preventiediensten van Fluvius en de contractant.
403-3
Diensten voor gezondheid op het werk
Fluvius heeft een Interne Dienst voor Preventie en Bescherming (IDPB). Naast het vervullen van de wettelijke opdrachten ondersteunt de IDPB het management, de hiërarchische lijn en de werknemers bij de uitwerking, de programmatie, de uitvoering en de evaluatie van het welzijnsbeleid en de toepassing van de reglementaire bepalingen. Het identificatiedocument van de IDPB beschrijft in detail de structuur en werking van de preventiedienst. Voor opdrachten die de IDPB niet zelf kan uitvoeren doet zij beroep op een erkende Externe Dienst voor Preventie en Bescherming (EDPB). Deze opdrachten zijn o.a.: * specifiek advies, risicoanalyse en ondersteuning op het vlak van gezondheid, hygiëne, ergonomie, toxicologie en psychosociale aspecten. * het gezondheidstoezicht op de werknemers van Fluvius verzorgen. In kader van psychosociale aard wordt een interne opvolging voorzien door o.a. sociaal assistentes en vertrouwenspersonen; deze worden bijgestaan door een externe preventieadviseur psychosociale aspecten.
403-4
Werknemersparticipatie, - raadpleging en -communicatie over preventie en bescherming op het werk
100% van de werknemers zijn vertegenwoordigd via verkozen Comités voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW), conform Belgische arbeidswetgeving. Recentste sociale verkiezingen hebben plaatsgehad op 19.11.2020.
403-5
Opleiding voor preventie en bescherming op het werk
Een veiligheidsrapport met prestaties en aandachtspunten wordt besproken op het maandelijks overleg in alle teams.
403-6
Gezondheidspromotie
102
403-7
Preventie en reductie van impact op gezondheid en veiligheid door bedrijfsrelaties
403-8
Werknemers beschermd door het managementsysteem voor preventie en bescherming op het werk
Alle werknemers zijn beschermd. Aannemers aanwezig op Fluvius-werkplekken zijn beschermd door Belgische arbeidswetgeving en contractuele afspraken.
Arbeidsongevallen: frequentie: 4,77 / ernst: 0,09 / aantal verloren arbeidsdagen: 735 / aantal arbeidsongevallen met werkverlet: 41 / geen arbeidsgerelateerde overlijdens
Arbeidsongevallen: frequentie: 4,79 / ernst: 0,13 / aantal verloren arbeidsdagen: 1.052 / aantal arbeidsongevallen met werkverlet: 39 / geen arbeidsgerelateerde overlijdens
Arbeidsongevallen: frequentie: 6,33 / ernst: 0,16 / aantal verloren arbeidsdagen: 1.297 / aantal arbeidsongevallen met werkverlet: 50 / geen arbeidsgerelateerde overlijdens
403-9
Arbeidsongevallen
Ziekte: 53.179 ziektedagen
Ziekte: 64.522 ziektedagen (vorig jaar werd hiervoor foutief 58.956 gerapporteerd)
Ziekte: 71.162 ziektedagen
403- 10
Beroepsziekten
Fluvius inventariseert medewerkers met risico's voor blootstelling aan lood of asbest, maar de onderneming is van oordeel dat het hierbij niet gaat om een hoog risico op een beroepsziekte. Fluvius voert een actieve politiek van maximale risicobeperking.
404-1
Gemiddeld aantal uren opleiding per jaar per werknemer
21,53 uur/werknemer
25,64 uur/werknemer
25,96 uur/werknemer
Zie ook Sociale Balans in de financiële verslaggeving
404-2
Programma's ter bevordering van werknemersvaardigheden en assistentieprogramma's bij overgangen
Vormen een onderdeel van het totale opleidingsaanbod.
404-3
Percentage medewerkers dat regelmatig wordt ingelicht omtrent prestatie- en loopbaanontwikkeling
Alle medewerkers (directie, kader, uitvoerend) zijn betrokken bij performantiebeoordeling. Er is een breed aanbod aan loopbaanontwikkeling beschikbaar voor alle medewerkers.
405-1
Diversiteit bij bestuursorganen en medewerkers
Qua diversiteit dragen we er zorg voor dat de diversiteit in de samenleving weerspiegeld wordt in de eigen onderneming. Voor de samenstelling van de Raad van Bestuur respecteert Fluvius de wettelijk voorgeschreven regel "minstens 1/3 van de bestuurders is van een ander geslacht dan de meerderheid der bestuurders".
405-2
Verhouding van basissalaris en bezoldigingen van vrouwen t.o.v. mannen
Het salaris is op elk niveau volledig onafhankelijk van het geslacht van de medewerker. Het tweejaarlijks Loonkloofrapport (2017-2018) heeft aangetoond dat (1) genderneutraliteit gewaarborgd is, (2) dat enkel de categorie van de uitgevoerde taken de verloning bepaalt ('kwalificatiemethode') en (3) dat een actieplan niet aan de orde is. Het Loonkloofrapport wordt in de Ondernemingsraad uitvoerig besproken.
Het salaris is op elk niveau volledig onafhankelijk van het geslacht van de medewerker. Het tweejaarlijks Loonkloofrapport (2019-2020) heeft aangetoond dat (1) genderneutraliteit gewaarborgd is, (2) dat enkel de categorie van de uitgevoerde taken de verloning bepaalt ('kwalificatiemethode') en (3) dat een actieplan niet aan de orde is. Het Loonkloofrapport wordt in de Ondernemingsraad uitvoerig besproken.
406-1
Incidenten van discriminatie en correctieve maatregelen
nihil
nihil
nihil
407-1
Activiteiten en leveranciers met risico ivm recht op vrijheid van vereniging en collectieve overeenkomsten
geen eigen activiteiten met dergelijk risico
103
408-1
Activiteiten en leveranciers met belangrijk risico op incidenten met kinderarbeid
geen eigen activiteiten met dergelijk risico
409-1
Activiteiten en leveranciers met belangrijk risico op incidenten van dwangarbeid
geen eigen activiteiten met dergelijk risico
410-1
Veiligheidspersoneel opgeleid in beleid of procedures rond mensenrechten
niet van toepassing
411-1
Incidenten van inbreuken betreffende de rechten van inheemse bevolking
niet van toepassing
412-1
Activiteiten die beoordeeld werden op mensenrechten of impact
niet van toepassing
412-2
Personeelstraining over beleid en procedures rond mensenrechten
niet van toepassing
412-3
Belangrijke investeringsovereenkomsten en contracten met clausules over mensenrechten of waarvoor mensenrechten werden gescreend
In administratieve lastenboeken worden voorwaarden opgelegd in overeenstemming met de normen van de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO). Kandidaat-leveranciers onderschrijven een Gedragscode, ook met betrekking tot hun (onder)aannemers, leveranciers en licentiehouders.
413-1
Activiteiten met lokaal gemeenschapsengagement, impactbeoordeling en ontwikkelingsprogramma's
Fluvius is een actieve partner van de Vlaamse lokale besturen (300 steden en gemeenten).
413-2
Activiteiten met een significante reële en potentiële negatieve impact op lokale gemeenschappen
niet van toepassing
414-1
Nieuwe leveranciers die werden gescreend op sociale criteria
Fluvius integreert maximaal en binnen de perken van de wetgeving op de overheidsopdrachten sociale criteria in zijn lastenboeken.
414-2
Negatieve sociale impact in de toeleveringsketen en ondernomen acties
Zie 308-2 voor acties naar de toeleveringsketen. Fluvius heeft geen activiteiten met risico's zoals bedoeld onder 407-1, 408-1 en 409-1.
415-1
Political contributions
nihil
416-1
Beoordeling van gezondheids- en veiligheidsimpact van producten- en dienstencategorieën
Fluvius is zich bewust van de potentiële gevaren van elektriciteit en aardgas. Daarom streeft de onderneming intern naar een volwaardige veiligheidscultuur. Extern worden alle nodige veiligheidsmaatregelen getroffen.
416-2
Incidenten van niet-naleving inzake gevolgen voor gezondheid en veiligheid van producten en diensten
nihil
nihil
nihil
417-1
Vereisten inzake product- en dienstinformatie en labeling
niet van toepassing
417-2
Incidenten van niet-naleving inzake product- en dienstinformatie en labeling
niet van toepassing
417-3
Incidenten van niet-naleving inzake marketingcommunicatie
geen incidenten gemeld
geen incidenten gemeld
geen incidenten gemeld
418-1
Gegronde klachten over inbreuken op de privacy van klanten en het kwijtraken van klantgegevens
nihil
nihil
nihil
104
FLUVIUS SYSTEM OPERATOR GROEP
GECONSOLIDEERDE JAARREKENING IFRS
Jaareinde 31 december 2022
105
Inhoud
FINANCIËLE OVERZICHTEN ...................................................................................................................... 106
Geconsolideerde winst- en verliesrekening .............................................................................................. 106
Geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten ........................................ 107
Geconsolideerde balans ........................................................................................................................... 108
Geconsolideerd mutatieoverzicht van het eigen vermogen ..................................................................... 109
Geconsolideerd kasstroomoverzicht ........................................................................................................ 110
TOELICHTINGEN BIJ DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING ......................................................... 111
1 Informatie over de onderneming ..................................................................................................... 111
2. Samenvatting van de belangrijkste opname- en waarderingsregels .............................................. 112
2.1 Conformiteitsverklaring en presentatiebasis .............................................................................. 112
2.2 Consolidatiecriteria .................................................................................................................... 112
2.3 Belangrijkste waarderingsregels ................................................................................................ 113
2.4 Samenvatting van de nieuwe standaarden die van toepassing zijn vanaf 2022 ........................ 119
2.5 Gebruik van ramingen en veronderstellingen ............................................................................ 119
2.6 Standaarden die werden gepubliceerd, maar die nog niet van kracht zijn ................................ 122
2.7 Gesegmenteerde informatie ...................................................................................................... 122
RESULTATEN VAN HET JAAR .................................................................................................................. 124
3 Bedrijfsopbrengsten ........................................................................................................................ 124
4 Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen ....................................................................................... 125
5 Diensten en diverse goederen ........................................................................................................ 125
6 Personeelsbeloningen .................................................................................................................... 126
7 Afschrijvingen en waardeverminderingen, wijzigingen in voorzieningen ........................................ 127
8 Financiële resultaten ....................................................................................................................... 128
9 Belastingen op het resultaat ........................................................................................................... 128
ACTIVA ......................................................................................................................................................... 130
10 Immateriële activa ........................................................................................................................... 130
11 Materiële vaste activa ..................................................................................................................... 131
12 Gebruiksrecht en leaseverplichtingen ............................................................................................. 132
13 Investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen ................................................... 133
14 Overige beleggingen ....................................................................................................................... 134
15 Restitutierecht op voorzieningen voor personeelsbeloningen ........................................................ 134
16 Afgeleide financiële instrumenten ................................................................................................... 135
17 Lange- en kortetermijnvorderingen, andere .................................................................................... 135
18 Voorraden ....................................................................................................................................... 136
19 Handels- en overige vorderingen, vorderingen cashpoolactiviteiten .............................................. 136
20 Geldmiddelen en kasequivalenten .................................................................................................. 137
21 Activa aangehouden voor verkoop ................................................................................................. 137
PASSIVA ...................................................................................................................................................... 139
22 Eigen Vermogen ............................................................................................................................. 139
23 Leningen op lange en korte termijn ................................................................................................ 140
24 Voorzieningen voor personeelsbeloningen ..................................................................................... 144
25 Handelsschulden en overige schulden, schulden cashpoolactiviteiten en actuele
belastingverplichtingen ............................................................................................................................. 153
FINANCIËLE INSTRUMENTEN ................................................................................................................... 154
26 Financiële instrumenten: risico’s en reële waarde .......................................................................... 154
ANDERE INFORMATIE ................................................................................................................................ 161
27 Verbonden partijen ......................................................................................................................... 161
28 Verplichtingen en onzekerheden .................................................................................................... 162
29 Gebeurtenissen na balansdatum .................................................................................................... 163
30 Lijst van de ondernemingen opgenomen in de consolidatie ........................................................... 163
INFORMATIE MET BETREKKING TOT DE MOEDERVENNOOTSCHAP ................................................. 165
VERSLAG VAN DE COMMISSARIS ........................................................................................................... 166
106
Financiële Overzichten
Geconsolideerde winst- en verliesrekening
(In duizenden EUR)
Toelichting
2022
2021
Bedrijfsopbrengsten
3
2.011.644
1.839.806
Opbrengsten uit contracten met klanten
1.943.672
1.762.323
Overige operationele bedrijfsopbrengsten
67.972
77.483
Bedrijfskosten
-1.999.662
-1.824.892
Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen
4
-253.907
-204.564
Diensten en diverse goederen
5
-1.083.894
-996.650
Personeelsbeloningen
6
-645.989
-596.413
Afschrijvingen en waardeverminderingen, wijziging in voorzieningen
7
-14.032
-26.080
Overige operationele bedrijfskosten
-1.840
-1.185
Bedrijfswinst
11.982
14.914
Financiële baten
8
119.430
116.980
Financiële lasten
8
-124.182
-124.752
Winst vóór belastingen
7.230
7.142
Belastingen op het resultaat
9
-7.230
-7.142
Winst over de verslagperiode
0
0
107
Geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten
(In duizenden EUR)
Toelichting
2022
2021
Winst over de verslagperiode
0
0
Baten en lasten rechtstreeks verwerkt in het eigen vermogen
Elementen die niet kunnen verplaatst worden naar de winst- en verliesrekening
Actuariële winsten (verliezen) op voorzieningen voor personeelsbeloningen
24
51.815
113.363
Actuariële winsten (verliezen) restitutierecht op voorzieningen voor personeelsbeloningen
24
-51.815
-113.363
Netto elementen die niet kunnen verplaatst worden naar de winst- en verliesrekening
0
0
Totaalresultaat over de verslagperiode
0
0
108
Geconsolideerde balans
(In duizenden EUR)
Toelichting
2022
2021
Vaste activa
5.324.371
5.031.755
Immateriële activa
10
429
988
Materiële vaste activa
11
1.928
2.473
Gebruiksrecht activa
12
24.774
34.138
Investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen
13
17
17
Overige beleggingen
14, 26
863
828
Restitutierecht op voorzieningen voor personeelsbeloningen
15
154.869
196.584
Afgeleide financiële instrumenten
16, 26
704
0
Langetermijnvorderingen, andere
17, 26
5.140.787
4.796.727
Vlottende activa
1.565.396
1.466.053
Voorraden
18, 26
163.720
141.116
Kortetermijnvorderingen, andere
17, 26
700.000
500.000
Handels- en overige vorderingen
19, 26
333.702
344.715
Vorderingen cashpoolactiviteiten
19, 26
277.027
417.318
Geldmiddelen en kasequivalenten
20, 26
79.144
62.904
Activa aangehouden voor verkoop
21, 26
11.803
0
TOTAAL ACTIVA
6.889.767
6.497.808
EIGEN VERMOGEN
22
1.617
1.617
Eigen vermogen toe te rekenen aan de aandeelhouders van de vennootschap
1.517
1.517
Inbreng buiten kapitaal, reserves en ingehouden winsten
1.517
1.517
Minderheidsbelangen
100
100
VERPLICHTINGEN
6.888.150
6.496.191
Langlopende verplichtingen
5.277.248
5.036.071
Leningen en overige financieringsverplichtingen
23, 26
5.105.241
4.810.494
Leaseverplichtingen
12, 26
17.138
24.860
Voorzieningen voor personeelsbeloningen
24
154.869
195.263
Afgeleide financiële instrumenten
16, 26
0
4.133
Voorzieningen, andere
24
0
1.321
Kortlopende verplichtingen
1.610.902
1.460.120
Leningen en overige financieringsverplichtingen
23, 26
1.053.036
963.078
Leaseverplichtingen
12, 26
8.601
10.099
Handels- en overige schulden
25, 26
399.994
330.606
Schulden cashpoolactiviteiten
19, 26
146.235
154.030
Actuele belastingverplichtingen
9, 26
3.036
2.307
TOTAAL PASSIVA
6.889.767
6.497.808
109
Geconsolideerd mutatieoverzicht van het eigen vermogen
(In duizenden EUR)
Inbreng buiten kapitaal
Reserves
Ingehouden winsten
Eigen
vermogen toe te rekenen aan de aandeel- houders van de vennootschap
Minder- heidsbe- langen
Totaal
Totaal op 1 januari 2021
1.284
213
20
1.517
100
1.617
Resultaat over de verslagperiode
0
0
0
0
0
0
Niet-gerealiseerde resultaten
0
0
0
0
0
0
Totaalresultaat over de verslagperiode
0
0
0
0
0
0
Totaal op 31 december 2021
1.284
213
20
1.517
100
1.617
Totaal op 1 januari 2022
1.284
213
20
1.517
100
1.617
Resultaat over de verslagperiode
0
0
0
0
0
0
Niet-gerealiseerde resultaten
0
0
0
0
0
0
Totaalresultaat over de verslagperiode
0
0
0
0
0
0
Totaal op 31 december 2022
1.284
213
20
1.517
100
1.617
* Verdere informatie werd opgenomen in de toelichtingen ‘Eigen vermogen’.
110
Geconsolideerd kasstroomoverzicht
(In duizenden EUR)
Toelichting
2022
2021
Resultaat over de verslagperiode
0
0
Afschrijvingen immateriële activa
7, 10
629
610
Afschrijvingen materiële vaste activa en gebruiksrecht activa
7, 11
12.490
13.023
Mutatie voorzieningen (terugname -; toevoeging +)
7, 24
-1.321
-115
Waardevermindering op vlottende activa (terugname -; toevoeging +)
7, 26
2.234
12.562
Min-/meerwaarde op realisatie handelsvorderingen
1.185
386
Netto financieringslasten
9.588
9.639
Waardering naar reële waarde afgeleide financiële instrumenten
16
-4.836
-1.867
Winst en verlies op vaste activa
-7
-7
Belastingkosten
9
7.230
7.142
Mutatie voorraden
18
-34.407
-43.820
Mutatie handels- en overige vorderingen
27.843
76.969
Mutatie handels- en overige schulden
56.638
-94.828
Mutatie personeelsbeloningen
24
1.321
115
Betaalde financiële lasten
-106.674
-125.179
Ontvangen financiële baten
101.444
132.857
Financiële korting op inkomende facturen
183
176
Betaalde winstbelastingen
9
-6.499
-7.039
Netto kasstroom uit bedrijfsactiviteiten
67.041
-19.376
Ontvangsten uit de verkoop van materiële vaste activa
7
7
Verwerving van immateriële activa
-70
-93
Verwerving van materiële vaste activa
-380
-241
Ontvangsten uit verkoop van overige beleggingen, investeringen in ondernemingen
0
100
Ontvangsten (verwerving) langetermijnvorderingen
11
-89
Netto kasstroom uit investeringsactiviteiten
-432
-316
Aflossing van leningen
23
-503.500
-503.500
Opgenomen bankleningen
23
349.650
199.800
Uitgifte obligatieleningen/leningen
23
695.381
1.191.244
Betaling van leaseverplichtingen
12
-12.884
-12.825
Mutatie financiële kortetermijnschulden
23
-160.120
-87.480
Mutatie cashpool
19
132.496
193.667
Verstrekking van langetermijnleningen
17
-1.051.392
-1.400.000
Terugbetaling verstrekte langetermijnleningen
500.000
500.000
Netto kasstroom uit financieringsactiviteiten
-50.369
80.906
Netto beweging geldmiddelen
16.240
61.214
Geldmiddelen en kasequivalenten - begin van de verslagperiode
20
62.904
1.690
Geldmiddelen en kasequivalenten - einde van de verslagperiode
20
79.144
62.904
111
Toelichtingen bij de geconsolideerde jaarrekening
1 Informatie over de onderneming
Fluvius System Operator cv, afgekort Fluvius, is een coöperatieve vennootschap (cv) , gevestigd in België , Brusselsesteenweg 199, 9090 Melle en ingeschreven in het ondernemingsregister van Gent (afdeling Gent) onder het nummer 0477.445.084.
De geconsolideerde jaarrekening van Fluvius System Operator Groep voor de periode die werd afgesloten op 31 december 2022 bevat de informatie van de moederonderneming Fluvius System Operator cv en haar dochterondernemingen, joint ventures en geassocieerde deelnemingen - De Stroomlijn cv, Atrias cv en Synductis cv. Samen vormen ze de ‘Groep’.
Fluvius System Operator is het onafhankelijk multi-utilitybedrijf dat instaat voor de exploitatie van de distributienetten voor elektriciteit en aardgas; de ontwikkeling, de exploitatie, het gebruik en het onderhoud van andere leidinggebonden nutsvoorzieningen zoals riolering, water, openbare verlichting, elektronische communicatienetwerken, warmte; dataverkeer; het beheer van warmte- en koudeopslag; het uitoefenen van nevenactiviteiten waaronder het beheer van (strategische) participaties; het beheer en de opname van de meters en het beheer van het toegangsregister. De onderneming voert taken uit als sociale energieleverancier; en geeft ondersteuning aan haar aandeelhouders, de lokale besturen in Vlaanderen.
Fluvius voert deze taken uit in opdracht en voor rekening van haar aandeelhouders, elf intergemeentelijke samenwerkingsverbanden (‘intercommunales’) die ‘ opdrachthoudende verenigingen ’ of kortweg OV’s zijn: Fluvius Antwerpen, Fluvius Limburg, Fluvius West, Gaselwest, Imewo, Intergem, Iveka, Iverlek, PBE, Riobra en Sibelgas.
De netinfrastructuur van elektriciteit, aardgas en andere nutsvoorzieningen blijft eigendom van de OV’s. De OV’s die actief zijn in de distributie van elektriciteit en aardgas, zijn de houders van de erkenning als netbeheerder voor elektriciteits- en gasdistributie uitgereikt door de Vlaamse energieregulator VREG.
Fluvius is in alle steden en gemeenten van Vlaanderen ( België ) actief .
De onderneming voert haar exploitatietaken uit aan kostprijs zonder enige commerciële marge aan te rekenen aan voornamelijk de OV’s. Dat betekent dat alle kosten worden doorgerekend volgens afgesproken toewijzingsregels. Elke maand factureert Fluvius System Operator cv elk van de OV’s voor de geleverde operationele diensten. Het resultaat van de Groep is hierdoor zonder winst of verlies.
De aandeelhouders van Fluvius System Operator cv vormen samen met de Groep, Fluvius OV en Interkabel Vlaanderen cv de ‘Fluvius Economische Groep’ , die eveneens haar IFRS-resultaten publiceert.
De Vlaamse energieregulator VREG verleende toestemming aan de distributienetbeheerders voor energie Fluvius Antwerpen, Fluvius Limburg, Fluvius West, Gaselwest, Imewo, Intergem, Iveka, Iverlek, PBE en Sibelgas om een beroep te doen op de diensten van Fluvius System Operator als werkmaatschappij voor elektriciteit en gas. Deze toestemming geldt respectievelijk tot 25 september 2026 (elektriciteit) en 14 oktober 2027 (gas). De term distributienetbeheerder (DNB) slaat op OV’s die de gereguleerde activiteiten voor distributie van elektriciteit en/of gas verzorgen, onder toezicht van de VREG.
Het energiedecreet bepaalt dat iedere OV een beroep kan doen op slechts één werkmaatschappij.
Alle OV’s van de ‘Fluvius Economische Groep’ hebben hiervoor Fluvius System Operator cv gekozen die zijn opdrachten kan vervullen met eigen personeel en via detachering een beroep kan doen op statutair (vastbenoemd) personeel.
112
Op 1 april 2019 werd het voltallige contractueel personeel van de ex-Infrax OV’s en van ex-Integan overgenomen door Fluvius System Operator cv. Om de detachering via één onderneming te laten verlopen werd het voltallige statutair personeel van de ex-Infrax OV’s en van ex-Integan ondergebracht in Fluvius OV.
De Groep stelde gedurende 2022 gemiddeld 4.986 personen tewerk en doet een beroep, via detachering op gemiddeld 709 personen van Fluvius OV.
Fluvius heeft gekozen voor een rating bij de ratingagentschappen ‘Moody's Investors Service Ltd.’ (Moody's) en ‘Creditreform Rating AG’ (Creditreform). Verdere informatie werd opgenomen in de toelichting ‘Financiële instrumenten: risico’s en reële waarde’.
Voor meer informatie bezoek onze website
www.fluvius.be
Dit financieel verslag voor het boekjaar afgesloten op 31 december 2022 werd op 29 maart 2023 goedgekeurd door de Raad van Bestuur.
2. Samenvatting van de belangrijkste opname- en waarderingsregels
2.1 Conformiteitsverklaring en presentatiebasis
De geconsolideerde jaarrekening werd opgesteld in overeenstemming met de International Financial Reporting Standards (IFRS), zoals gepubliceerd door de International Accounting Standards Board (IASB) en goedgekeurd door de Europese Unie. De Groep heeft geen enkele nieuwe IFRS Standaard, die pas na 2022 moet worden toegepast, vroegtijdig geadopteerd.
De geconsolideerde jaarrekening werd uitgedrukt in duizenden euro, zijnde de functionele valuta en de presentatievaluta van de Groep. Ze werd opgesteld in de veronderstelling dat de bedrijfsvoering wordt verdergezet en volgens de historische kostprijsmethode tenzij anders vermeld.
2.2 Consolidatiecriteria
De geconsolideerde jaarrekening omvat alle dochterondernemingen waarover de Groep zeggenschap heeft. Zeggenschap bestaat wanneer de Groep de macht heeft om het financiële en operationele beleid van de entiteit te sturen teneinde voordelen te verkrijgen uit haar activiteiten. Dergelijke zeggenschap wordt verondersteld te bestaan indien de moederonderneming, direct of indirect, houder is van meer dan de helft van de stemrechten van de entiteit. Het bestaan en effect van potentiële stemrechten die op dat moment uitoefenbaar of converteerbaar zijn, worden in overweging genomen bij de beoordeling of de Groep de macht heeft om het financiële en operationele beleid van een andere entiteit te sturen.
Dochterondernemingen worden volledig geconsolideerd vanaf de datum waarop de Groep feitelijk zeggenschap verkrijgt tot de datum waarop de zeggenschap eindigt.
Investeringen in geassocieerde deelnemingen zijn ondernemingen waarin een invloed van betekenis wordt uitgeoefend op het financieel en operationeel beleid, maar waarover geen controle is. Er is een weerlegbare veronderstelling dat er een invloed van betekenis wordt uitgeoefend wanneer direct of indirect 20% of meer van de stemgerechtigde aandelen wordt aangehouden.
Joint ventures zijn ondernemingen waarover een gezamenlijke controle wordt uitgeoefend.
Deze investeringen worden verwerkt in de consolidatie volgens de vermogensmutatiemethode vanaf de datum waarop de invloed van betekenis of de gezamenlijke controle begint tot de datum waarop dit eindigt.
113
De financiële verslaggeving van de dochterondernemingen, investeringen in geassocieerde deelnemingen en joint ventures wordt opgesteld voor hetzelfde boekjaar als dat van de moederonderneming, gebruikmakend van dezelfde boekhoudprincipes.
De transacties tussen de dochterondernemingen van de Groep, balansposten en niet- gerealiseerde winsten en verliezen op transacties binnen de Groep worden geëlimineerd.
Minderheidsbelangen in de netto activa van de geconsolideerde dochterondernemingen worden in het eigen vermogen afzonderlijk van het eigen vermogen van de moedermaatschappij opgenomen. Minderheidsbelangen bestaan uit het bedrag van die belangen op de overnamedatum van de bedrijfscombinatie en het aandeel van de minderheid in de wijzigingen in het eigen vermogen sinds de datum van de bedrijfscombinatie. De gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten worden toegewezen aan de groepsbelangen en minderheidsbelangen zelfs indien dit zou resulteren in negatieve minderheidsbelangen.
Een lijst van de ondernemingen van de Groep is opgenomen in de toelichting ‘Lijst van de ondernemingen opgenomen in de consolidatie’.
2.3 Belangrijkste waarderingsregels
De toegepaste waarderingsregels zijn consistent met de principes van vorige boekjaren.
a) Opbrengsten en kosten
Opbrengsten uit contracten met klanten
De voornaamste opbrengstenstroom van de Groep resulteert uit de doorrekening van kosten aan opdrachthoudende verenigingen in het kader van haar hoofdopdracht.
De opbrengsten uit de doorrekening van deze kosten aan de opdrachthoudende verenigingen worden erkend op het moment dat de kosten worden gemaakt. De gemaakte kosten worden via maandelijkse beheersvergoedingen doorgerekend aan de opdrachthoudende verenigingen, zijnde de aandeelhouders.
De opbrengstenstroom uit de facturatie werken derden omvat diverse uitgevoerde werken voor derden voor investeringswerken en exploitatiewerken.
De opbrengsten uit facturatie werken voor derden worden gewaardeerd op basis van de vergoeding waar de Groep verwacht recht op te hebben in het contract. De Groep boekt opbrengsten zodra de prestatieverplichtingen zijn nagekomen, namelijk wanneer de controle overgedragen wordt aan de klant. Specifiek volgt de opbrengsterkenning het vijfstappenmodel. Stap 1 in dit model is de identificatie van de contracten met de klant; stap 2 de identificatie van de prestatieverplichtingen in de contracten; stap 3 de bepaling van de transactieprijs; stap 4 de toerekening van de transactieprijs aan de prestatieverplichtingen en stap 5 opbrengsterkenning wanneer de prestatieverplichtingen zijn nagekomen.
Overige operationele bedrijfsopbrengsten
De overige operationele opbrengsten omvatten diverse recuperaties voor diensten en de recuperatie van algemene kosten. Voor de verlening van diensten worden opbrengsten opgenomen op het ogenblik dat de producten geleverd worden aan de klant, de klant de producten heeft aanvaard en de inbaarheid van de gerelateerde vorderingen redelijkerwijze verzekerd is.
Financiële baten
De financiële baten omvatten voornamelijk intresten gerealiseerd uit het doorlenen van gelden afkomstig van de obligatieleningen en uit de cashpoolactiviteiten. Die intresten worden geboekt wanneer ze verworven zijn en worden opgenomen over de periode waarop ze betrekking hebben (rekening houdend met de effectieve rentevoet van het actief), tenzij er twijfel bestaat over de invorderbaarheid.
114
b) Kosten
Kosten worden opgenomen in de winst- en verliesrekening in het jaar waarin ze zich voordoen.
De financiële lasten omvatten voornamelijk intresten van leningen, berekend volgens de effectieve rentevoetmethode, en bankkosten. Alle intresten en andere gemaakte kosten in verband met financiële transacties zoals indekkingsopties worden als financiële kosten geboekt wanneer ze zich voordoen.
c) Immateriële activa
Immateriële activa worden gewaardeerd tegen kostprijs verminderd met eventuele gecumuleerde afschrijvingen en eventuele gecumuleerde bijzondere waardeverminderingen.
Immateriële activa met een bepaalde gebruiksduur worden afgeschreven volgens de lineaire afschrijvingsmethode over hun verwachte gebruiksduur.
Het jaarlijks afschrijvingspercentage op basis van de geschatte gebruiksduur is als volgt:
Licenties en soortgelijke rechten 20,00%
Geactiveerde ontwikkelingskosten 20,00%
d) Materiële vaste activa
Materiële vaste activa worden gewaardeerd aan historische kostprijs verminderd met de gecumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingsverliezen. De historische kostprijs omvat de initiële aankoopprijs vermeerderd met rechtstreeks toerekenbare kosten om het actief operationeel te maken zoals beoogd door het management.
Afschrijvingen
Afschrijvingen worden maandelijks ten laste van de winst- en verliesrekening gebracht volgens de lineaire methode vanaf de maand volgend op de ingebruikname. De afschrijvingen worden berekend over de verwachte economische gebruiksduur van ieder onderdeel van het materieel vast actief en ieder jaar worden de afschrijvingen op hun redelijkheid beoordeeld.
De verwachte gebruiksduur en afschrijvingsmethode worden ieder boekjaar herbekeken en indien nodig prospectief aangepast.
De jaarlijkse afschrijvingspercentages op basis van de verwachte gebruiksduur zijn als volgt:
Installaties, machines en uitrusting
Gereedschappen en machines
10,00%
Meubilair en rollend materieel
Meubilair
10,00%
Kantoormateriaal
20,00%
Hardware
20,00% en 33,33%
Overige
Inrichtingskosten gehuurde gebouwen
11,12%
Proeftuin EVA (Elektrische voertuigen in Actie)
50,00%
Kosten voor herstelling en instandhouding die de toekomstige economische voordelen niet vergroten, worden als lasten in de winst- en verliesrekening opgenomen.
Meer- en minderwaarde op verkopen
Netto winsten en verliezen gerealiseerd op de verkoop van materiële vaste activa worden opgenomen in de winst- en verliesrekening. Ze worden opgenomen, wanneer de wezenlijke risico’s
115
en voordelen van eigendom worden overgedragen aan de koper, het waarschijnlijk is dat de economische voordelen met betrekking tot de transactie naar de onderneming zullen vloeien, de reeds gemaakte of nog te maken kosten met betrekking tot de transactie op betrouwbare wijze kunnen worden gewaardeerd en er geen feitelijke zeggenschap meer is over de materiële vaste activa.
Bijzondere waardeverminderingen
Voor de materiële vaste activa wordt op elke balansdatum beoordeeld of er aanwijzingen zijn dat een actief aan een bijzondere waardevermindering onderhevig zou kunnen zijn. Indien dergelijke indicaties aanwezig zijn, moet de realiseerbare waarde van het actief worden geschat.
Een bijzondere waardevermindering wordt opgenomen indien de boekwaarde hoger is dan de verwachte realiseerbare waarde. Bijzondere waardeverminderingen worden direct opgenomen in de winst- en verliesrekening.
e) Leasing
Gebruiksrecht activa
De Groep neemt activa voor gebruiksrechten op vanaf de ingangsdatum van de lease (d.w.z. de datum waarop de onderliggende activa beschikbaar zijn voor gebruik). Activa voor gebruik worden gewaardeerd tegen kostprijs, verminderd met eventuele gecumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingsverliezen, en gecorrigeerd voor eventuele herwaardering van leaseverplichtingen. De kostprijs van gebruiksrechten omvat het bedrag van de opgenomen leaseverplichtingen, de gemaakte initiële directe kosten en leasebetalingen die op of vóór de ingangsdatum zijn gedaan, verminderd met eventuele ontvangen leasevoordelen. Tenzij de Groep redelijkerwijs zeker is dat de eigendom van het geleasde actief aan het einde van de leaseperiode wordt verkregen, worden de opgenomen gebruiksrechten lineair afgeschreven over de kortere geschatte gebruiksduur en de leaseperiode. De gebruiksrechten zijn onderworpen aan bijzondere waardeverminderingen.
De jaarlijkse afschrijvingspercentages zijn als volgt:
Gebouwen
11,11% tot 33,33%
Installaties, machines en uitrustingen
20,00%
Meubilair en rollend materieel
20,00%
Leaseverplichtingen
Op de ingangsdatum van de lease neemt de Groep leaseverplichtingen op die worden gewaardeerd tegen de contante waarde van de leasebetalingen die over de leaseperiode moeten worden voldaan. De leasebetalingen omvatten vaste betalingen minus eventuele te ontvangen leasevoordelen, variabele leasebetalingen die afhankelijk zijn van een index of een koers, en bedragen die naar verwachting zullen worden betaald als restwaarde. De leasebetalingen omvatten ook de uitoefenprijs van een aankoopoptie waarvan redelijkerwijs zeker is dat deze door de Groep zal worden uitgeoefend en betalingen van boetes voor het beëindigen van een leaseovereenkomst wanneer het redelijkerwijs zeker is dat de optie ter beëindiging door de Groep zal worden uitgeoefend. De variabele leasebetalingen die niet afhankelijk zijn van een index of een koers, worden opgenomen als last in de periode waarin de gebeurtenis of de voorwaarde die de betaling veroorzaakt, zich voordoet.
Bij de berekening van de contante waarde van de leasebetalingen gebruikt de Groep de impliciete rentevoet of de gewogen gemiddelde rentevoet op de ingangsdatum van de lease als de rentevoet in het leasecontract niet direct kan worden bepaald. Na de ingangsdatum wordt het bedrag van de leaseverplichtingen verhoogd om de aangroei van rente weer te geven en verlaagd voor de betaalde leasebetalingen. Bovendien wordt de boekwaarde van leaseverplichtingen
116
geherwaardeerd als er een wijziging optreedt in de leaseperiode, een wijziging in de wezenlijke vaste leasebetalingen of een wijziging in de beoordeling om het onderliggende actief te kopen.
Leaseovereenkomsten op korte termijn en leasing van activa met een lage waarde
De Groep past de vrijstelling voor de erkenning van huurovereenkomsten op korte termijn toe op de huurovereenkomsten met een huurtermijn van 12 maanden of minder vanaf de ingangsdatum en die geen aankoopoptie bevatten. Eveneens wordt de vrijstelling toegepast voor activa met een lage waarde van minder dan 5.000 euro.
Leasebetalingen op korte termijn lease en lease van activa met een lage waarde worden niet op de balans geactiveerd, maar als een huurkost ten laste genomen gedurende de leaseperiode.
f) Deelnemingen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen
De investeringen in een joint venture en een geassocieerde deelneming worden volgens de vermogensmutatiemethode opgenomen en aanvankelijk aan kostprijs gewaardeerd. De boekwaarde van de investeringen worden aangepast om rekening te houden met wijzigingen sinds de overnamedatum in het aandeel van de Groep in de netto activa van de joint venture of geassocieerde deelneming.
Het aandeel van de Groep in de resultaten van een joint venture en een geassocieerde deelneming wordt opgenomen in de winst- en verliesrekening van de Groep. Dit aandeel in het resultaat is geen onderdeel van de bedrijfswinst en vertegenwoordigt de winst/verlies over de verslagperiode van de joint venture en geassocieerde deelneming .
g) Overige beleggingen
Elk type belegging wordt geboekt op de transactiedatum.
Beleggingen in instrumenten van eigen vermogen omvatten deelnemingen in ondernemingen waarin de Groep noch zeggenschap noch een belangrijke invloed heeft. Dit is het geval bij ondernemingen waarin de Groep minder dan 20 % van de stemrechten bezit. Die beleggingen worden geklasseerd als financiële activa en worden gewaardeerd tegen reële waarde. De effecten van herwaarderingen worden verwerkt in de winst- en verliesrekening.
h) Voorraden
De voorraden bevatten enkel grond- en hulpstoffen.
De kosten van voorraden omvatten alle inkoopkosten en andere kosten om de voorraden op hun huidige plaats en in hun huidige staat te brengen.
Voorraden worden gewaardeerd tegen aanschaffingswaarde die wordt bepaald aan de hand van de methode van het voortschrijdend gewogen gemiddelde.
Een waardevermindering wordt toegepast op voorraadartikelen die, gezien hun verouderde staat, niet meer voor exploitatie bruikbaar zijn of waarvan de geraamde verkoopwaarde lager ligt dan de boekwaarde. Indien voorraadartikelen meer dan één jaar niet gebruikt worden, wordt een waardevermindering van 100,00 % toegepast. Deze waardeverminderingen worden opgenomen als last in de winst- en verliesrekening.
i) Handels- en overige vorderingen
De vorderingen worden geboekt aan hun geamortiseerde kostprijs.
De Groep heeft een relatief laag risico voor wat betreft facturen aan opdrachthoudende verenigingen omwille van de steun die zij genieten van de Vlaamse Overheid. Deze vorderingen bevatten geen financieringscomponent. Voor deze vorderingen en de lange- en kortetermijnvorderingen op de opdrachthoudende verenigingen wordt een alternatieve aanpak (‘alternative approach’) gehanteerd om tot een eventuele afwaardering te komen. Hierbij wordt de
117
kans geëvalueerd dat de tegenpartij - waarop de vordering betrekking heeft - in gebreke blijft, en wordt vermenigvuldigd met het mogelijke niet-recupereerbare verlies. Dit percentage wordt toegepast op de uitstaande vorderingen om tot een eventuele afwaardering te komen.
Voor de externe klantengroep wordt een provisie voor dubieuze debiteuren aangelegd op basis van de verwachte toekomstige verliezen en dit vanop het moment dat de vordering ontstaat. De Groep past de vereenvoudigde aanpak toe (simplified approach over 12 maanden) voor de berekening van de verwachte kredietverliezen (ECL – Expected Credit Losses). Vorderingen waarvoor het risico op niet inning hoger ligt, worden op hun volledige looptijd geanalyseerd.
De waardeverminderingen worden opgenomen als last in de winst- en verliesrekening.
j) Geldmiddelen en kasequivalenten
Geldmiddelen en kasequivalenten omvatten contanten, direct opvraagbare tegoeden bij kredietinstellingen en andere kortlopende, uiterst liquide beleggingen (maximale looptijd van drie maanden) die onmiddellijk kunnen worden omgezet in geldmiddelen. Ze worden gewaardeerd aan nominale waarde die overeenstemt met de reële waarde. In het kasstroomoverzicht worden deze middelen gepresenteerd als geldmiddelen en kasequivalenten.
k) Activa aangehouden voor verkoop en beëindigde bedrijfsactiviteiten
De Groep classificeert activa en groepen activa die worden afgestoten als aangehouden voor verkoop indien hun boekwaarde hoofdzakelijk zal worden gerealiseerd in een verkooptransactie en niet door het voortgezette gebruik ervan. Activa en groepen activa die worden afgestoten, geclassificeerd als aangehouden voor verkoop, worden gewaardeerd tegen de laagste waarde van hun boekwaarde en hun reële waarde minus verkoopkosten.
Aan de criteria voor classificatie als aangehouden voor verkoop wordt alleen geacht te zijn voldaan wanneer de verkoop zeer waarschijnlijk is, en het actief of de groep activa die wordt afgestoten in zijn huidige staat onmiddellijk beschikbaar is voor verkoop. Uit de acties die nodig zijn om de verkoop te voltooien moet blijken dat het onwaarschijnlijk is dat er belangrijke wijzigingen in de verkoop zullen worden aangebracht of dat de beslissing tot verkoop zal worden ingetrokken. Het management moet zich verbinden tot het plan om het actief te verkopen en de verkoop moet naar verwachting binnen één jaar na de datum van de classificatie worden afgerond.
Activa en verplichtingen geclassificeerd als aangehouden voor verkoop worden afzonderlijk gepresenteerd als kortlopende posten in de balans.
l) Leningen
Opgenomen rentedragende leningen worden initieel opgenomen tegen reële waarde verminderd met toerekenbare transactiekosten. Na de eerste opname worden rentedragende leningen gewaardeerd tegen geamortiseerde kostprijs, waarbij het verschil tussen de kostprijs en het aflossingsbedrag op basis van de effectieve-rentemethode in de winst- en verliesrekening wordt opgenomen over de looptijd van de lening.
m) Personeelsbeloningen
Pensioenregelingen en andere vergoedingen toegekend na uitdiensttreding
De bijdragen voor toegezegde-bijdragenregelingen worden ten laste van het resultaat opgenomen op het moment dat ze verschuldigd zijn. De voorziening voor toegezegde- bijdragenpensioenplannen wordt gewaardeerd volgens de Projected Unit Credit (PUC) methode zonder projectie van de toekomstige premie met een variabele rendementsgarantie. Voor het O.F.P. Enerbel wordt het patronale gedeelte berekend volgens de PUC-methode met projectie van de toekomstige premies. Het gedeelte van de werknemer wordt nog steeds via de PUC-methode
118
zonder projectie van de toekomstige premies geëvalueerd aangezien de werknemerspremies niet afhankelijk zijn van de anciënniteit.
Het in de balans opgenomen bedrag is het verschil tussen deze voorziening en de reële waarde van de fondsbeleggingen.
De verplichtingen van de Groep betreffende de toegezegd-pensioenregelingen en de kosten die eruit voortvloeien, worden gewaardeerd op basis van de PUC-methode. Het in de balans opgenomen bedrag vertegenwoordigt het verschil van de contante waarde van de omschreven pensioenverplichtingen (Defined Benefit Obligation) en de reële waarde van fondsbeleggingen.
Herwaardering omvat actuariële winst en verlies en het rendement op fondsbeleggingen (exclusief intrest) die direct worden opgenomen in de balans als winst of last in de periode waarin ze zich voordoen. Ze worden opgenomen in het overzicht van niet-gerealiseerde resultaten, die niet kunnen worden verplaatst naar de winst- en verliesrekening.
Pensioenkosten van verstreken diensttijd worden opgenomen in de winst- en verliesrekening gedurende de periode waarin de wijziging van het pensioenplan plaatsvond.
Netto rentekosten worden berekend op de netto personeelsverplichtingen door toepassing van de disconteringsvoet bij het begin van de periode.
Het bedrag in de winst- en verliesrekening bestaat uit de pensioenkosten (de aan het boekjaar toegerekende pensioenkosten, pensioenkosten van verstreken diensttijd, actuariële winst of verlies op andere langetermijnpersoneelsbeloningen alsook eventuele inperkingen en afwikkelingen) en de netto rentekosten.
De Groep rapporteert de eerste twee kosten in de winst- en verliesrekening op de lijn Personeelsbeloningen en Andere financiële resultaten.
Andere langetermijnpersoneelsbeloningen bevatten afscheids- en jubileumpremies en overgedragen verlof- of overuren.
Deze voordelen worden op dezelfde wijze behandeld als pensioenregelingen, doch de actuariële winsten en verliezen worden onmiddellijk opgenomen in de winst- en verliesrekening.
Alle personeelsbeloningen worden jaarlijks gewaardeerd door een erkende actuaris.
Restitutierecht op voorzieningen voor personeelsbeloningen
Een restitutierecht op voorzieningen voor personeelsbeloningen werd opgenomen als een actief aangezien het absoluut zeker is dat een andere partij (de aandeelhouders, opdrachthoudende verenigingen) alle verplichtingen overneemt die betrekking hebben op de personeelsrechten van het in dienst zijnde of gepensioneerde personeel van de onderneming.
De restitutierechten worden bijgevolg opgenomen aan dezelfde waarde als de opgenomen voorzieningen voor personeelsbeloningen (i.e. reële waarde). De aanpassingen in de periode als gevolg van veranderingen in de veronderstellingen of ervaringsaanpassingen worden alle opgenomen als niet-gerealiseerde resultaten alsook deze aanpassingen voor de restitutierechten.
n) Afgeleide financiële instrumenten
De Groep maakt gebruik van afgeleide financiële instrumenten (Interest Rate Swaps - IRS) om de renterisico’s af te dekken die voortvloeien uit haar financieringsactiviteit. De afgeleide financiële instrumenten worden bij een eerste opname gewaardeerd tegen reële waarde. De winst of het verlies uit fluctuaties van de reële waarde wordt onmiddellijk opgenomen in de winst- en verliesrekening. De reële waarde van de renteswaps is het geschatte bedrag dat de Groep zou ontvangen of betalen om de swap op balansdatum te beëindigen, waarbij rekening is gehouden met de actuele rente, de waarde van de optie en de kredietwaardigheid van de tegenpartij van de swap.
De Groep past geen hedge accounting toe.
119
o) Handels- en overige schulden
Handels- en overige schulden worden initieel gewaardeerd aan hun reële waarde en na eerste opname aan hun geamortiseerde kostprijs.
p) Belastingen
De verschuldigde belastingen bevatten de verwachte belastingverplichting op het belastbaar inkomen van het jaar en aanpassingen aan de belastingschulden van vorige jaren. Voor de berekening van de belastingen op het belastbaar inkomen van het jaar worden de op het ogenblik van afsluiting van kracht zijnde belastingtarieven (of belastingtarieven waarvan het wetgevingsproces materieel werd afgesloten) gebruikt.
De belastingen op het resultaat van het boekjaar omvatten de verschuldigde belastinglast. De belasting op het resultaat wordt geboekt in de winst- en verliesrekening. De courante belastinglasten zijn de verwachte belastingschulden op het belastbaar inkomen van het jaar, gebaseerd op belastingtarieven die gelden op de balansdatum, en elke aanpassing aan belastingschulden van voorgaande jaren.
2.4 Samenvatting van de nieuwe standaarden die van toepassing zijn vanaf 2022
De nieuwe standaarden en interpretaties die van kracht zijn vanaf 1 januari 2022 hebben geen belangrijke invloed op de geconsolideerde financiële staten van de Groep. Deze standaarden en interpretaties waren de volgende:
• Wijzigingen in IFRS 3 Bedrijfscombinaties – Verwijzingen naar het conceptueel kader
• Wijzigingen in IAS 16 Materiële vaste activa – Inkomsten verkregen voor het beoogde gebruik
• Wijzigingen in IAS 37 Voorzieningen, voorwaardelijke verplichtingen en voorwaardelijke activa - Verlieslatende contracten - kosten om een contract te vervullen
• Jaarlijkse verbeteringscyclus 2018-2020
2.5 Gebruik van ramingen en veronderstellingen
Het opstellen van de geconsolideerde jaarrekening in overeenstemming met IFRS vereist dat het management beoordelingen, inschattingen en veronderstellingen maakt die een invloed kunnen hebben op de gerapporteerde cijfers, zowel in de balans als in de winst- en verliesrekening.
De inschattingen en hiermee verbonden veronderstellingen zijn gebaseerd op ervaringen uit het verleden en verschillende andere factoren die gegeven de omstandigheden als redelijk worden beschouwd. De hieruit voortvloeiende resultaten dienen als basis voor het nemen van beslissingen over boekwaarden van activa en verplichtingen die niet op eenvoudige wijze blijken uit andere bronnen. De uiteindelijke resultaten kunnen afwijken van de gemaakte inschattingen.
De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend herzien. Herzieningen van boekhoudkundige inschattingen worden opgenomen in de periode waarin de herziening plaatsvindt in zover de herziening enkel die periode betreft, of in de periode van de herziening en toekomstige periodes indien de herziening zowel huidige als toekomstige periodes betreft.
Voorzieningen voor personeelsbeloningen
De kosten van de personeelsbeloningen en de contante waarde van de pensioenverplichtingen worden bepaald door actuariële berekeningen. Hiervoor worden verschillende veronderstellingen gebruikt die van de werkelijke ontwikkelingen in de toekomst kunnen afwijken. Als gevolg van de complexiteit van de actuariële berekeningen en het langetermijnkarakter van de verplichtingen zijn deze personeelsverplichtingen zeer onderhevig aan veranderingen in de veronderstellingen. De
120
belangrijkste actuariële veronderstellingen en een sensitiviteitsanalyse worden opgenomen in de toelichting ‘Voorziening voor personeelsbeloningen’.
Gebruiksrecht activa en leaseverplichtingen : bepalen van de leaseperiode van contracten met verlengingsopties
De Groep bepaalt de leaseperiode als de niet-opzegbare looptijd van de lease-overeenkomst, samen met eventuele periodes die door een optie de leaseperiode verlengen indien het redelijkerwijs zeker is dat deze zal worden uitgeoefend.
De Groep heeft de mogelijkheid om voor sommige van haar lease-overeenkomsten (huur gebouwen) de activa te leasen voor extra termijnen van drie tot vijf jaar. De Groep past een oordeel toe bij de beoordeling of het redelijkerwijs zeker is om de optie tot verlenging uit te oefenen. Dat wil zeggen, de Groep houdt rekening met alle relevante factoren die een economische stimulans vormen voor het uitoefenen van de vernieuwing. Na de ingangsdatum beoordeelt de Groep de leaseperiode opnieuw als er een belangrijke gebeurtenis of verandering in omstandigheden is die onder controle is en van invloed is op haar vermogen om de optie om te vernieuwen uit te oefenen. Indien de uitoefening van de verlengingsoptie redelijk zeker is, dan wordt deze mee opgenomen in de leasetermijn.
Reële waardebepaling financiële instrumenten
De volgende methodes en veronderstellingen worden gebruikt voor het schatten van de reële waarde (Zie toelichting ‘Financiële instrumenten: risico’s en reële waarde’):
Geldmiddelen en kortetermijnleningen, handelsvorderingen (na aftrek van voorzieningen), handelsschulden en overige schulden benaderen hun netto boekwaarde grotendeels wegens de korte looptijd van deze instrumenten.
De reële waarde van de beleggingen uit een niet-genoteerde markt is gebaseerd op de laatste beschikbare jaarinformatie.
De afgeleide financiële instrumenten zijn intrestswaps. De toegepaste waarderingstechnieken zijn swapmodellen die gebruik maken van actuele waarde berekeningen. De modellen bevatten diverse soorten input waaronder termijnkoersen, rentecurves die worden bekomen op basis van de marktrente en afgeleiden uit marktprijzen van verschillende financiële producten die opgevraagd worden aan verschillende marktpartijen.
De reële waarde van genoteerde obligatieleningen is gebaseerd op de indicatieve noteringen op Bloomberg (Bloomberg is een vooraanstaande nieuwssite voor zakelijke en financiële markten, het levert wereldwijd economisch nieuws, koersen van futures, aandelenkoersen e.a.) op datum van rapportering.
Conflict in Oekraïne
De Groep heeft geen activiteiten in Oekraïne of Rusland waardoor er geen rechtstreekse financiële gevolgen zijn. Wel ondervinden alle bedrijven en particulieren de economische gevolgen door een toenemende volatiliteit op de financiële markten en op de energiemarkt. Dit uit zich onder meer in oplopende inflatie en renteniveaus, en in scherpe prijsstijgingen voor elektriciteit en vooral gas.
Voor Fluvius betekenen de vermelde evoluties onder meer:
✓ dat de (her)financiering opgenomen voor de entiteiten van de Fluvius Economische Groep duurder is geworden dan het geval was in het recente verleden waarin de rente op zeer lage niveaus stond;
✓ dat de reële waarde van de pensioenfondsen sterk afgenomen is ten opzichte van het jaareinde 2021, maar dat de waarde van de pensioenverplichtingen fors gedaald is door de stijgende disconteringsvoet.
Naar aanleiding van de energiecrisis en de hoge inflatie hebben de federale en de Vlaamse regering, om de koopkracht te ondersteunen, tijdelijke maatregelen genomen voor de burgers waaronder btw-verlaging voor elektriciteit naar 6%, uitbreiding van het sociaal tarief, de toekenning van een basispakket energie door tussenkomst in elektriciteit en gas.
Verder werd beslist om de digitale meter en de verledding van het openbareverlichtingspark versneld te implementeren. Op vraag van de gemeenten werd eveneens overgegaan tot het dimmen van de openbare verlichting gedurende bepaalde uren tijdens de nacht.
121
Fluvius ondersteunt hierbij de gemeenten maar faciliteert ook energiebesparende maatregelen voor de bedrijven en particulieren. Op 1 juli 2022 werden nieuwe regels uitgevaardigd voor premies voor rationeel energiegebruik en werd in samenwerking met Wonen Vlaanderen op 1 oktober 2022 een nieuw aanvraagplatform voor premies in dienst gesteld (website Mijn Verbouwpremie).
Hieronder een overzicht van de effecten en de referenties naar de verschillende toelichtingen:
Omschrijving
Toelichting
De rentelasten met de banken stijgen naar aanleiding van de stijgende intresten op de financiële markten
Financiële resultaten
De reële waarde van de pensioenfondsen is sterk afgenomen ten opzichte van het jaareinde 2021, maar de waarde van de pensioenverplichtingen is fors gedaald door de stijgende disconteringsvoet
Voorzieningen voor personeelsbeloningen
De kostprijs van aangekochte goederen is gestegen in 2022 door inflatie
Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen
De bezoldigingen en sociale lasten zijn gestegen door de indexatie van 10%
Personeelsbeloningen
De voorraden zijn gestegen omdat men anticipeert op langere levertermijnen
Voorraden
De betaalbaarheid van elektriciteit en gas wordt voor meer Vlaamse eindverbruikers problematisch waardoor het risico op wanbetaling toeneemt en wellicht meer eindverbruikers tijdelijk in het systeem van de sociale leverancier terechtkomen
Handels- en overige vorderingen, vorderingen op cashpoolactiviteiten en Financiële instrumenten: risico’s en reële waarde
Bepaalde energieleveranciers komen bij deze omstandigheden in financiële problemen waardoor hen de toegang tot het distributienet moet worden ontzegd en Fluvius als noodleverancier voor de betrokken eindklanten moet optreden
Handels- en overige vorderingen, vorderingen op cashpoolactiviteiten en Financiële instrumenten: risico’s en reële waarde
Energietransitie en klimaatdoelstellingen
Tijdens de internationale klimaattop (eind 2019) heeft de Europese Commissie een ‘European Green Deal-plan’ uitgewerkt. Dit plan heeft de ambitie om tegen 2050 Europa klimaatneutraal te maken. Dit plan vormt dan ook ‘de’ grote uitdaging van de toekomst.
Om te voldoen aan deze ambitieuze doelstellingen wenst Europa de volgende stappen te zetten: het uitwerken van een klimaatwet, de klimaatdoelstelling aanpassen naar minstens 50% minder koolstofdioxide-emissie tegen 2030, de klimaatrichtlijnen en energiebelasting herzien, het uitwerken van een circulaire economie en het invoeren van een koolstoftarifering. Om deze plannen te realiseren zal de nodige financiering noodzakelijk zijn.
In België werd op federaal niveau beslist om de fiscale aftrekbaarheid van bedrijfswagens vanaf 2026 te beperken tot elektrische wagens. In Vlaanderen werden twee beleidskaders ontwikkeld om de klimaatdoelstellingen te behalen: de klimaatstrategie 2050 met een visie om te evolueren naar een klimaatneutrale samenleving en het Vlaams Energie- en Klimaatplan zoals het eind 2021 door de Vlaamse Overheid werd uitgewerkt met concrete sectoriële maatregelen (m.b.t. mobiliteit, verwarming, industrie, …) om tegen 2030 de broeikasgassen te reduceren. De Vlaamse overheid zet voornamelijk in op elektrificatie.
In dit kader heeft Fluvius haar activiteiten geëvalueerd en een investeringsplan voor het elektriciteitsnet uitgewerkt vertrekkende van de hierboven geschetste maatschappelijke context. De extra investeringen worden geraamd op vier miljard euro voor de periode 2023-2032 bovenop de geplande investeringen die zonder de energietransitie noodzakelijk zijn. Na een publieke
122
consultatie dient de Vlaamse energieregulator VREG te beslissen of het investeringsplan van Fluvius wordt goedgekeurd. Dit goedkeuringsproces is lopende (zie toelichting Leningen op lange en korte termijn).
Voor wat betreft gasdistributie zal het distributienet nog amper uitbreiden en zullen klanten op termijn dienen over te stappen naar alternatieven (groene gassen – biomethaan, groene waterstof – en power-to-gas). De investeringen in gas worden daarom beperkt om tegen 2032 bijna te halveren tot 88 miljoen euro op jaarbasis.
2.6 Standaarden die werden gepubliceerd, maar die nog niet van kracht zijn
De standaarden, wijzigingen aan standaarden en interpretaties die op de datum van publicatie van de geconsolideerde jaarrekening van de Groep waren gepubliceerd maar nog niet van toepassing waren zullen naar verwachting geen belangrijke impact hebben op de geconsolideerde jaarrekening van de Groep. De Groep is van plan de nieuwe en gewijzigde standaarden en interpretaties toe te passen zodra deze van toepassing worden.
• Wijzigingen aan IAS 1 Presentatie van de Jaarrekening – Classificatie van schulden op korte of lange termijn, van toepassing (de 2020 en 2021 wijzigingen) per 1 januari 2024 *
• Wijzigingen aan IAS 1 Presentatie van de Jaarrekening en IFRS Praktijkverklaring 2 – Toelichting van de grondslagen voor financiële verslaggeving - van toepassing per 1 januari 2023
• Wijzigingen aan IAS 8 Grondslagen voor financiële verslaggeving, schattingswijzigingen en fouten: Definitie van schattingen, van toepassing per 1 januari 2023
• Wijzigingen aan IAS 12 Winstbelasting: Uitgestelde belastingen met betrekking tot activa en passiva die voortvloeien uit één enkele transactie, van toepassing per 1 januari 2023
• Wijzigingen aan IFRS 16 Leaseovereenkomsten : Leaseverplichting in een Sale and Leaseback, van toepassing per 1 januari 2024*
• Wijzigingen aan IFRS 17 Verzekeringscontracten : Initiële toepassing van IFRS 17 en IFRS 9 – Vergelijkende Informatie, van toepassing per 1 januari 2023
• IFRS 17 Verzekeringscontracten , van toepassing per 1 januari 2023
* Nog niet goedgekeurd door de EU per 22 december 2022
2.7 Gesegmenteerde informatie
Het Managementcomité, verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur en de operationele werking van Fluvius System Operator (Fluvius SO) en diens dochteronderneming, joint ventures en geassocieerde deelnemingen, wordt geïnformeerd over de financiële data op basis van een rapportering volgens de Belgische boekhoudnormen. Deze rapportering bevat alle kosten die de werkmaatschappij genereert voor de Vlaamse opdrachthoudende verenigingen.
Via een allocatie van deze kosten kunnen, op basis van een nieuw systeem, de doorgerekende kosten aan de Vlaamse opdrachthoudende verenigingen en de facturatie aan derden opgedeeld worden naar productsoorten elektriciteit, gas en andere (waaronder riolering, telecom, openbare verlichting). Onderstaande segmentatie van de bedrijfsopbrengsten is gebaseerd op de Belgische boekhouding.
(In duizenden EUR)
Elektriciteit
Gas
Andere
BEGAAP geconsolideerd
IFRS
31 december 2022
1.200.411
397.556
340.333
1.938.300
1.943.672
123
Alle transacties vinden plaats in Vlaanderen, België.
124
Resultaten van het jaar
3 Bedrijfsopbrengsten
(In duizenden EUR)
2022
2021
Doorrekening van kosten aan opdrachthoudende verenigingen
1.785.915
1.613.464
Facturatie werken derden
157.757
148.859
Opbrengsten uit contracten met klanten
1.943.672
1.762.323
Overige operationele bedrijfsopbrengsten
67.972
77.483
Totaal
2.011.644
1.839.806
Bedrijfsopbrengsten bedragen 2.011.644 k euro op 31 december 2022 en 1.839.806 k euro op 31 december 2021, een stijging van 171.838 k euro.
Opbrengsten uit contracten met klanten
De opbrengsten van doorrekening van kosten aan opdrachthoudende verenigingen bedragen 1.785.915 k euro op eind 2022 en 1.613.464 k euro op eind 2021, een stijging van 172.451 k euro.
Deze stijging is het gevolg van de stijging van de kosten (zie toelichting 4 tot 7), die integraal doorgerekend worden aan voornamelijk de opdrachthoudende verenigingen.
Immers, in het kader van de hoofdopdracht van Fluvius System Operator worden taken uitgevoerd voor zijn aandeelhouders, de opdrachthoudende verenigingen. De kosten verbonden aan deze taken worden doorgerekend aan de aandeelhouders aan kostprijs. De opbrengsten weerspiegelen hierdoor de kosten, als gevolg van deze doorrekening (zie toelichting ‘Verbonden partijen’).
De opbrengsten uit facturatie werken derden bedragen 157.757 k euro (2021: 148.859 k euro). Ze bevatten voornamelijk de tussenkomsten voor investeringswerken voor derden en diverse uitgevoerde werken door De Stroomlijn voor haar vennoten.
Hieronder het detail van de doorrekening aan de voornaamste klanten (de opdrachthoudende verenigingen) die in de periode meer dan 10% van de opbrengsten genereren:
2022
2021
Onderneming
Opbrengsten in k EUR
% t.o.v. opbrengsten
Opbrengsten in k EUR
% t.o.v. opbrengsten
Gaselwest
206.201
10,6%
181.646
10,3%
Imewo
300.896
15,5%
275.280
15,6%
Iverlek
261.147
13,4%
219.972
12,5%
Fluvius Limburg
318.405
16,4%
279.642
15,9%
Fluvius Antwerpen
271.863
14,0%
263.617
15,0%
Andere
585.160
30,1%
542.166
30,7%
Totaal
1.943.672
100,0%
1.762.323
100,0%
De ‘ Overige operationele opbrengsten’ omvatten voornamelijk de diverse recuperaties (2022: 50.537 k euro; 2021: 60.400 k euro) in het kader van exploitatiewerken waaronder aansluitingen (2022: 24.037 k euro; 2021: 24.049 k euro), de recuperatie van algemene kosten zoals het plaatsen van de digitale meter waarbij aan de andere nutsbedrijven hun respectievelijk aandeel wordt
125
doorgerekend (2022: 15.481 k euro; 2021: 22.718 k euro) alsook bij personeel (2022: 11.493 k euro; 2021: 10.985 k euro). Verder bevat deze post de recuperaties voor netgebonden kosten zoals het grondverzet, het toezicht, de wervencoördinatie en openbare dienstverplichtingen (2022: 1.316 k euro; 2021: 2.059 k euro) en verzekeringen (2022: 8.172 k euro; 2021: 6.963 k euro).
4 Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen
Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen bedragen 253.907 k euro op 31 december 2022 en 204.564 k euro op 31 december 2021, een stijging van 49.343 k euro.
(in duizenden EUR)
2022
2021
Aankopen van hulpstoffen
291.504
248.375
Voorraadwijzigingen
-37.867
-43.663
Andere
270
-148
Totaal
253.907
204.564
De aankopen van hulpstoffen stijgt met 43.129 k euro of 17,4% naar aanleiding van de toenemende activiteiten en de stijgende prijzen in 2022 (stijgende inflatie).
5 Diensten en diverse goederen
(In duizenden EUR)
2022
2021
Aannemerskosten voor aanleg en onderhoud netten
598.612
544.235
Directe aankopen voor exploitatie
70.433
83.454
Vergoedingen waaronder gebruik installaties en retributie
87.555
84.340
Advertentie, informatie, documentatie, receptie e.d.
8.048
5.085
Premies voor rationeel energiegebruik (REG)
94.269
70.903
Contracten en beheerskosten
34.428
26.579
Consultancy en andere prestaties
127.463
133.817
Andere
63.086
48.237
Totaal
1.083.894
996.650
Diensten en diverse goederen bedragen 1.083.894 k euro op 31 december 2022 en 996.650 k euro op 31 december 2021, een stijging van 87.244 k euro.
De stijging van deze rubriek is voornamelijk het gevolg van de stijging van de post aannemerskosten voor aanleg en onderhoud netten met 54.377 k euro en de post premies voor rationeel energieverbruik met 23.366 k euro gecompenseerd door de daling van de post directe aankopen voor exploitatie met 13.022 k euro.
De post aannemerskosten voor aanleg en onderhoud netten stijgen als gevolg van de versnelde uitrol van de digitale meters.
De post directe aankopen voor exploitatie daalt als gevolg van de daling van de netgebonden aankopen (2022: 29.318 k euro; 2021: 36.424 k euro) en lagere aankopen van niet-netgebonden
126
materialen (2022: 32.523 k euro; 2021: 41.368 k euro) zoals aankoop rollend materiaal, informaticamaterialen, inrichting en dergelijke.
De post ‘Vergoedingen waaronder installaties en retributie’ bedraagt 87.555 k euro voor 2022 en 84.340 k euro voor. De natuur van deze kosten is als volgt:
doorgerekende kosten van bureelmaterialen, magazijnen, distributie installaties en diverse vastliggende activa die korte termijn huurkosten bevatten (2022: 34.231 k euro; 2021: 34.612 k euro);
contractuele vergoedingen voor ondersteuning, service fee, onderhoud en IT kosten (2022: 10.843 k euro; 2021: 16.218 k euro);
IT gerelateerde vergoedingen met betrekking tot platform beheer door derden en licentiekosten die als servicekost beschouwd dienen te worden (2022: 23.100 k euro; 2021: 18.315 k euro) en
vergoedingen (retributies) die betaald worden voor het gebruik van het openbaar domein in het kader van uitgevoerde werken (2022: 19.381 k euro; 15.195 k euro).
De post premies voor Rationeel EnergieGebruik (REG) uitbetaald aan particulieren en ondernemingen wordt als een kost opgenomen in de winst- en verliesrekening.
Deze premies worden toegekend wanneer de particulieren en ondernemingen investeren in energiebesparingen (het plaatsen van isolatie, hoogrendementsbeglazing, relighting) en toepassingen van hernieuwbare energie (zonneboiler, warmtepomp, warmtepompboiler). Deze premies worden ieder jaar geëvalueerd in overleg met de Vlaamse Overheid en kunnen variëren in grootte en toepassing. Per kalenderjaar wordt een REG-actieplan afgesproken.
Premies voor rationeel energiegebruik (REG) bedragen 94.269 k euro op 31 december 2022 en 70.903 k euro op 31 december 2021, een stijging van 23.366 k euro. Deze kosten weerspiegelen de betaling van de premies voor REG aangevraagd door particulieren en ondernemingen.
In 2022 konden premies aangevraagd worden voor isolatie (daken, muren, vloer en beglazing), premies voor hernieuwbare energie (zonneboiler, warmtepomp, warmtepompboiler) en extra premies voor beschermde afnemers of kwetsbare huurders. Sinds 1 oktober 2022 werd voor deze energiepremies en de renovatiepremie een nieuwe website ter beschikking gesteld www.Mijnverbouwpremie.be.
In 2021 konden premies aangevraagd worden voor isolatie (muren, vloeren, zolder), hoogrendementsbeglazing, warmtepomp, warmteboiler en zonneboiler.
De rubriek ‘Andere’ bevat voornamelijk kosten voor nutsvoorzieningen (2022: 18.662 k euro; 2021: 4.738 k euro), communicatie (2022: 11.310 k euro; 2021: 11.561 k euro), vervoer (2022: 5.372 k euro; 2021: 5.432 k euro), verzekering (2022: 4.896 k euro; 2021: 4.436 k euro), kosten voor studies en analyses (2022: 5.893 k euro; 2021: 5.278 k euro) en dergelijke.
Al deze kosten werden voornamelijk doorgerekend aan de Opdrachthoudende Verenigingen.
6 Personeelsbeloningen
(In duizenden EUR)
2022
2021
Bezoldigingen
375.731
341.711
Sociale zekerheidsbijdragen
90.578
81.982
Lasten voor pensioenregelingen en bovenwettelijke verzekeringen
51.182
44.909
Andere personeelskosten
128.498
127.811
Totaal
645.989
596.413
127
Personeelsbeloningen bedragen 645.989 k euro op 31 december 2022 en 596.413 k euro op 31 december 2021, een stijging van 49.576 k euro in alle rubrieken.
De lijnen Bezoldigingen en Sociale lasten kennen een stijging van 34.050 k euro en 8.596 k euro respectievelijk of een stijging van 10%. Deze stijging reflecteert de stijging van de inflatie gedurende 2022. De salarissen evolueren immers op maandbasis mee met de stijgende inflatie.
De lasten voor pensioenregelingen en bovenwettelijke verzekeringen stijgen met 6.273 k euro tot 51.182 k euro. Deze stijging is het gevolg van een bijkomende storting in het pensioenfonds als gevolg van de herbepaling van de financieringspercentages.
Het energiedecreet bepaalt dat iedere OV/DNB een beroep kan doen op slechts één werkmaatschappij. Alle OV’s/DNB’s, aandeelhouders van de Groep, hebben hiervoor Fluvius System Operator cv gekozen die haar opdrachten kan vervullen met eigen personeel en via detachering een beroep kan doen op statutair (vastbenoemd) personeel.
Om de detachering via één onderneming te laten verlopen, werd het voltallige statutair personeel van de ex-Infrax OV’s/DNB’s ondergebracht in Fluvius OV. Deze onderneming rekent zijn kosten door aan Fluvius System Operator cv. De post ‘Andere personeelskosten’ bevat deze personeelskosten en eveneens de doorgerekende kosten van derden.
Het gemiddeld aantal personeelsleden van de Groep bedroeg 4.986 personen in 2022.
7 Afschrijvingen en waardeverminderingen, wijzigingen in voorzieningen
(In duizenden EUR)
2022
2021
Afschrijvingen immateriële activa
629
610
Afschrijvingen materiële vaste activa en gebruiksrecht activa
12.490
13.023
Totaal afschrijvingen
13.119
13.633
Waardeverminderingen op handelsvorderingen
2.234
12.562
Wijziging in voorzieningen
-1.321
-115
Totaal
14.032
26.080
De afschrijvingen bevatten de afschrijvingen op immateriële activa (2022: 629 k euro; 2021: 610 k euro), materiële activa (2022: 925 k euro; 2021: 1.193 k euro) en gebruiksrecht activa (2022: 11.565 k euro; 2021: 11.830 k euro).
De waardeverminderingen op handelsvorderingen bevatten enerzijds de toevoegingen en anderzijds de terugnames van waardeverminderingen. Zie toelichting ‘Handels- en overige vorderingen’ en ‘Financiële instrumenten: risico’s en reële waarde’.
De post ‘Wijziging in voorzieningen’ bevat de terugname van de voorziening, andere (zie toelichting ‘Voorzieningen voor personeelsbeloningen’) en bevat de pensioenvoordelen die niet in aanmerking komen voor opname volgens IAS19.
128
8 Financiële resultaten
(In duizenden EUR)
2022
2021
Rentebaten opdrachthoudende verenigingen
112.942
114.207
Rentebaten banken
161
1
Rentebaten derivaten
4.836
1.867
Andere financiële baten
1.491
905
Financiële baten
119.430
116.980
Rentelasten opdrachthoudende verenigingen
1.309
917
Rentelasten banken
4.669
1.903
Rentelasten obligatieleningen
110.082
115.006
Andere financiële lasten
8.122
6.926
Financiële lasten
124.182
124.752
De rentebaten werden hoofdzakelijk gerealiseerd via intresten op leningen toegestaan aan de Opdrachthoudende Verenigingen en de cashpoolactiviteiten met de Opdrachthoudende Verenigi ngen.
De andere financiële baten bevatten ontvangen financiële kortingen (183 k euro in 2022; 176 k euro in 2021).
De rentelasten bevatten de rente op de obligatieleningen, de leningen aangegaan met de banken en uit de cashpoolactiviteiten met de opdrachthoudende verenigingen.
De rentelasten banken stijgen van 1.903 k euro op eind 2021 naar 4.669 k euro naar aanleiding van de stijgende intresten op de financiële markten.
De andere financiële lasten bevatten voornamelijk kosten van de uitgifte van leningen (3.235 k euro in 2022; 4.236 k euro in 2021), intresten op leasing (1.463 k euro in 2022; 1.113 k euro in 2021), financiële kosten op personeelsverplichtingen (3.096 k euro in 2022; 1.151 k euro in 2021).
9 Belastingen op het resultaat
(In duizenden EUR)
2022
2021
Belastingen op het resultaat van het boekjaar
-6.891
-6.950
Belastingen op vorige boekjaren
-339
-192
Belastingen op het resultaat
-7.230
-7.142
Belastingen op het resultaat bedragen 7.230 k euro op 31 december 2022 en 7.142 k euro op 31 december 2021, een stijging van 88 k euro.
De opstaande belastingverplichtingen op eind 2022 bedragen 3.036 k euro (2021: 2.307 k euro) .
129
Het wettelijk Belgisch belastingtarief voor vennootschappen bedraagt 25,00% en wordt berekend op de belastbare basis. Deze bevat het resultaat van het boekjaar evenals kosten die, volgens de belastingen niet in mindering van het resultaat kunnen komen. Deze niet-aftrekbare kosten bevatten dus verworpen uitgaven voor voornamelijk autokosten (2022: 1.619 k euro; 2021: 1.753 k euro) en sociale- en personeelsvoordelen (2022: 17.482 k euro; 2021: 17.201 k euro).
De belastingen op het resultaat bestaan uit vooruitbetaalde belastingen en roerende voorheffing voor het boekjaar 2022 (5.569 k euro; 2021: 5.575 k euro), de geraamde belastingen voor 1.322 k euro ( 2021: 1.375 k euro) en een regularisatie van vorige boekjaren ten belope van 339 k euro ( 2021: 192 k euro).
Er werden in totaal 6.499 k euro belastingen betaald gedurende 2022 ( 2021: 7.039 k euro) die enerzijds betrekking hadden op vorige boekjaren ( 2022: 930 k euro; 2021: 1.464 k euro) en anderzijds de vooruitbetaalde belasting ( 2022: 5.569 k euro; 2021: 5.575 k euro).
130
Activa
10 Immateriële activa
(In duizenden EUR)
Licenties en soortgelijke rechten
Geactiveerde ontwikkelingskosten
Totaal
Aanschaffingswaarde op 1 januari 2022
5.024
2.806
7.830
Aanschaffingen
70
0
70
Andere
-3.102
3.102
0
Aanschaffingswaarde op 31 december 2022
1.992
5.908
7.900
Gecumuleerde afschrijvingen op 1 januari 2022
4.884
1.958
6.842
Afschrijvingen
67
562
629
Andere
-3.102
3.102
0
Gecumuleerde afschrijvingen op 31 december 2022
1.849
5.622
7.471
Netto boekwaarde op 31 december 2022
143
286
429
(In duizenden EUR)
Licenties en soortgelijke rechten
Geactiveerde ontwikkelingskosten
Totaal
Aanschaffingswaarde op 1 januari 2021
4.931
2.806
7.737
Aanschaffingen
93
0
93
Aanschaffingswaarde op 31 december 2021
5.024
2.806
7.830
Gecumuleerde afschrijvingen op 1 januari 2021
4.834
1.398
6.232
Afschrijvingen
50
560
610
Gecumuleerde afschrijvingen op 31 december 2021
4.884
1.958
6.842
Netto boekwaarde op 31 december 2021
140
848
988
131
11 Materiële vaste activa
(In duizenden EUR)
Installaties, machines en uitrustingen
Meubilair en rollend materieel
Overige
Totaal
Aanschaffingswaarde op 1 januari 2022
199
94.616
2.996
97.811
Aanschaffingen
0
379
1
380
Overdrachten
0
0
-90
-90
Buitengebruikstellingen
-1
-1
-58
-60
Aanschaffingswaarde op 31 december 2022
198
94.994
2.849
98.041
Gecumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen op 1 januari 2022
114
93.300
1.924
95.338
Afschrijvingen
20
594
311
925
Overdrachten
0
0
-90
-90
Buitengebruikstellingen
0
0
-60
-60
Gecumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen op 31 december 2022
134
93.894
2.085
96.113
Netto boekwaarde op 31 december 2022
64
1.100
764
1.928
(In duizenden EUR)
Installaties, machines en uitrustingen
Meubilair en rollend materieel
Overige
Totaal
Aanschaffingswaarde op 1 januari 2021
185
94.479
2.919
97.583
Aanschaffingen
14
137
90
241
Verworven van derden
0
0
30
30
Overdrachten
0
0
-43
-43
Aanschaffingswaarde op 31 december 2021
199
94.616
2.996
97.811
Gecumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen op 1 januari 2021
95
92.443
1.620
94.158
Afschrijvingen
19
857
317
1.193
Verworven van derden
0
0
30
30
Overdrachten
0
0
-43
-43
Gecumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen op 31 december 2021
114
93.300
1.924
95.338
Netto boekwaarde op 31 december 2021
85
1.316
1.072
2.473
Gedurende de periode 2022 en 2021 werden geen bijzondere waardeverminderingen opgenomen.
132
Op 31 december 2022 en 2021 bestonden er geen beperkingen op eigendom en op materiële vaste activa die als zekerheid dienen voor verplichtingen.
Er waren geen verbintenissen voor de verwerving van materiële vaste activa op eind 2022 en 2021.
12 Gebruiksrecht en leaseverplichtingen
(In duizenden EUR)
Terreinen en gebouwen
Installaties, machines en uitrustingen
Meubilair en rollend materieel
Totaal
Aanschaffingswaarde op 1 januari 2022
24.280
1.705
35.599
61.584
Aanschaffingen
2.305
0
6.321
8.626
Buitengebruikstellingen
-641
-202
-5.073
-5.916
Andere
-5.578
0
-454
-6.032
Aanschaffingswaarde op 31 december 2022
20.366
1.503
36.393
58.262
Gecumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen op 1 januari 2022
7.014
1.215
19.219
27.448
Afschrijvingen
4.500
202
6.864
11.566
Overdrachten en buitengebruikstellingen
-641
-203
-4.682
-5.526
Gecumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen op 31 december 2022
10.873
1.214
21.401
33.488
Netto boekwaarde op 31 december 2022
9.493
289
14.992
24.774
(In duizenden EUR)
Terreinen en gebouwen
Installaties, machines en uitrustingen
Meubilair en rollend materieel
Totaal
Aanschaffingswaarde op 1 januari 2021
22.750
1.182
31.896
55.829
Aanschaffingen
6.990
523
4.598
12.111
Buitengebruikstellingen
-5.460
0
-895
-6.355
Andere
0
0
0
0
Aanschaffingswaarde op 31 december 2021
24.280
1.705
35.599
61.585
Gecumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen op 1 januari 2021
7.298
906
12.411
20.615
Afschrijvingen
3.952
308
7.570
11.830
Buitengebruikstellingen
-4.236
0
-762
-4.997
Gecumuleerde afschrijvingen en bijzondere waardeverminderingen op 31 december 2021
7.014
1.215
19.219
27.447
Netto boekwaarde op 31 december 2021
17.267
491
16.380
34.138
133
Hieronder de leaseverplichtingen en de bewegingen gedurende 2022 en 2021:
(in duizenden EUR)
2022
2021
Leaseverplichtingen op 1 januari
34.959
35.917
Toevoegingen
2.206
10.754
Verhoging interest
1.463
1.113
Betalingen
-12.889
-12.825
Leaseverplichtingen op 31 december
25.739
34.959
Langlopende leaseverplichtingen
17.138
24.860
Kortlopende leaseverplichtingen
8.601
10.099
De leaseverplichtingen op 31 december 2022 hadden betrekking op de rubriek ‘terreinen en gebouwen’ voor 9.778 k euro ( 2021: 17.529 k euro), op de rubriek ‘installaties, machines en uitrusting’ voor 293 k euro ( 2021: 494 k euro) en op de rubriek ‘meubilair en rollend materieel’ voor 15.668 k euro ( 2021: 16.936 k euro).
De volgende intrestvoeten werden gebruikt bij de bepaling van de leaseverplichtingen:
• Voor gebouwen: 2,00%, en 3,08%
• Voor IT materiaal: 2,00%
• Voor wagens: tussen 3,00% en 6,00%
13 Investeringen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen
De investeringen in ondernemingen bedragen 17 k euro op eind 2022 en 17 k euro op eind 2021. Ze worden aangehouden in Atrias cv en Synductis cv.
Op 9 mei 2011 werd Atrias cv opgericht als een gezamenlijk initiatief van de grootste werkmaatschappijen voor energie van België: Fluvius, Ores, Sibelga en RESA.
Atrias is een centraal clearing house (kruispuntbank) ten behoeve van de Opdrachthoudende Verenigingen en belast met het ontwikkelen van een Message Implementation Guide (MIG), de ontwikkeling van een clearing house toepassing en het beheer en onderhoud van deze toepassing. MIG beschrijft hoe de communicatiestroom tussen de verschillende spelers op de energiemarkt dient te gebeuren.
De Groep bezit 50% (2021: 50%) van de aandelen voor het bedrag van 9 k euro (2021: 9 k euro).
Atrias is een niet-beursgenoteerde onderneming en heeft geen officiële prijsnotering.
Op 21 december 2012 werd Synductis cv opgericht met als doel de infrastructuurwerken van verschillende nutsbedrijven in de Vlaamse steden en gemeenten op elkaar af te stemmen en het minderhinderbeleid te stimuleren.
De participatie van Fluvius bedraagt 8 k euro met een aandelenpercentage van 34,38% op eind 2022 en 34,47% op eind 2021.
Synductis is een niet-beursgenoteerde onderneming en heeft geen officiële prijsnotering.
De Groep ontvangt haar aandeel van de werkingskosten van Atrias en Synductis en verleent eveneens diensten en financiering (zie toelichting ‘Verbonden partijen’).
134
14 Overige beleggingen
Op 31 december 2022 bedragen de overige beleggingen 863 k euro ( 31 december 2021: 828 k euro).
De overige beleggingen bevatten de participaties die de Groep aanhoudt in bedrijvencentra op het grondgebied van Gaselwest (bedrijvencentra Kortrijk, Vlaamse Ardennen, Waregem) en Imewo (bedrijvencentra Brugge en Gent).
Gedurende 2021 werd het aandeel in het bedrijvencentrum Oostende verkocht. Het effect van deze transactie (minderwaarde van 3 k euro) werd verwerkt in het financieel resultaat.
De Groep heeft eveneens een participatie in het bedrijf Duwolim cv dat zich als doel stelt het energieverbruik in woningen te verminderen.
15 Restitutierecht op voorzieningen voor personeelsbeloningen
De kosten met betrekking tot de voorzieningen voor personeelsbeloningen zijn terugvorderbaar van de opdrachthoudende verenigingen. Eind 2022 bedroeg het restitutierecht betreffende deze personeelsbeloningen 154.869 k euro en 196.584 k euro op eind 2021 (zie toelichting ‘Voorzieningen voor personeelsbeloningen’).
135
16 Afgeleide financiële instrumenten
De Groep heeft een renteswap aangegaan om de variabele rente op de lange termijn leningen om te zetten naar een vaste rente.
De afgeleide financiële instrumenten bedragen 704 k euro op 31 december 2022 en op 31 december 2021 werd een verplichting van 4.133 k euro opgenomen.
De evoluties in de reële waarde werden verwerkt via de winst- en verliesrekening (Zie toelichting ‘Financiële resultaten’).
De reële waarde van afgeleide financiële instrumenten afgesloten ter afdekking van het renterisico werd berekend op basis van verdisconteerde verwachte toekomstige kasstromen rekening houdend met actuele termijnkoersen en rentecurves over de resterende looptijd van het instrument.
Overzicht van de afgeleide financiële instrumenten op 31 december 2022 en 31 december 2021
Een Interest Rate Swap in het kader van een lening van 70.000 k euro op 20 jaar opgenomen in september 2011, trad in werking in september 2011.
17 Lange- en kortetermijnvorderingen, andere
(In duizenden EUR)
2022
2021
Vordering t.o.v. OV's n.a.v. doorlenen van obligatielening aan Europese institutionele beleggers (EMTN programma*)
700.000
500.000
Totaal kortetermijnvorderingen
700.000
500.000
Vordering t.o.v. OV's n.a.v. doorlenen van obligatielening aan particuliere beleggers (retail)
200.000
200.000
Vordering t.o.v. OV's n.a.v. doorlenen van obligatielening aan Europese institutionele beleggers (EMTN programma*)
3.910.500
3.909.108
Vordering t.o.v. OV's n.a.v. doorlenen van obligatielening aan institutionele beleggers (stand alone)
440.000
440.000
Vordering t.o.v. OV's n.a.v. doorlenen van banklening met vaste rentevoet
550.000
200.000
Andere
40.287
47.619
Totaal langetermijnvorderingen
5.140.787
4.796.727
*Euro Medium Term Note (EMTN) programma – zie toelichting ‘Financiële instrumenten’
De post ‘Lange en kortetermijnvorderingen’ bevat voornamelijk de vorderingen ten opzichte van de opdrachthoudende verenigingen die ontstaan zijn naar aanleiding van het doorlenen van de gelden opgehaald bij de uitgifte van de obligatieleningen door de werkmaatschappij sinds 2010.
De voorwaarden van de leningen op lange termijn aan de opdrachthoudende verenigingen waren dezelfde als die van de respectievelijke obligatieleningen (zie toelichting ‘Leningen op korte en lange termijn’).
De langetermijnvorderingen naar aanleiding van het doorlenen van geldmiddelen t.o.v. de OV’s stijgen met 351.392 k euro. In 2022 werden nieuwe obligatieleningen voor een totaal van 700.000 k euro en bankleningen van 350.000 k euro doorgeleend aan de opdrachthoudende verenigingen waardoor de vorderingen stijgen, maar werden twee obligatieleningen voor een totaal van 700.000 k euro, die op eindvervaldag komen in 2023, naar korte termijn geplaatst.
136
Verder bevat de rubriek ‘Andere’ van de langetermijnvorderingen doorgerekende financiering aan een geassocieerde deelneming (zie toelichting ‘Verbonden partijen’) en vorderingen naar aanleiding van doorgerekende opbrengsten en kosten aan de OV’s en van waarborgen.
18 Voorraden
(In duizenden EUR)
2022
2021
Grond- en hulpstoffen
171.347
146.331
Gecumuleerde waardeverminderingen op voorraden
-7.627
-5.215
Totaal
163.720
141.116
De voorraad is gestegen als gevolg van de opbouw van materialen naar aanleiding van de uitrol van digitale meters, de verledding van de openbare verlichting en de voorraad netgebonden goederen. Verder werd er geanticipeerd op langere levertermijnen omwille van de grondstoffenschaarste ten gevolge van de herstellende economie na de pandemie en de stijgende grondstoffen- en materiaalkost als gevolg van de stijgende inflatie.
Het deel van de voorraad dat betrekking heeft op de activiteit die zal stopgezet worden, bedraagt 11.803 k euro en werd opgenomen in de post ‘Activa aangehouden voor verkoop’ (zie toelichting ‘Activa aangehouden voor verkoop’).
De netto toename van de waardeverminderingen op voorraden bedroeg 2.412 k euro in 2022 (2021: 194 k euro netto terugname). Deze bedragen werden opgenomen in de winst- en verliesrekening.
19 Handels- en overige vorderingen, vorderingen cashpoolactiviteiten
(In duizenden EUR)
2022
2021
Handelsvorderingen - bruto
296.384
331.940
Gecumuleerde waardeverminderingen op vorderingen
-40.654
-38.419
Handelsvorderingen - netto
255.730
293.521
Overige vorderingen
77.972
51.194
Totaal handels- en overige vorderingen
333.702
344.715
Vorderingen cashpoolactiviteiten
277.027
417.318
De ‘Bruto handelsvorderingen’ bedragen 296.384 k euro op eind 2022 en 331.940 k euro op eind 2021, een daling van 35.556 k euro.
De handelsvorderingen bestonden voornamelijk uit vorderingen op de opdrachthoudende verenigingen. Deze handelsvorderingen bedroegen 193.669 k euro op eind 2022 en 244.752 k euro op eind 2021. De vorderingen t.o.v. de OV’s zijn het gevolg van de doorrekening van de kosten in de werkmaatschappij aan de OV’s waarvoor nog geen vereffening had plaatsgevonden.
137
Er worden ook vorderingen opgenomen voor een externe klantengroep. Deze vorderingen ontstaan n.a.v. de facturatie voor uitgevoerde werken (aansluitingen, aanleg elektriciteit- en gasleidingen), schadegevallen, facturatie voor Energiediensten aan Lokale Besturen en Energie Service Companies (EDLB/ESCO), onderhoud aan lokale verlichting en facturatie aan Ministeries. Deze vorderingen blijven nagenoeg op hetzelfde niveau als vorig jaar. Er dienden bijkomende waardeverminderingen opgenomen te worden (2022: 40.654 k euro; 2021: 38.419 k euro). Deze toename is het gevolg van ten onterechte gevraagde tussenkomsten voor groenestroomcertificaten (Zie toelichting ‘Afschrijvingen en waardeverminderingen, wijzigingen in voorzieningen’ en ‘Financiële instrumenten: risico’s en reële waarde’).
Op 31 december 2022 werden geen op te maken creditnota’s opgenomen (-4.384 k euro op eind 2021).
De ‘ Overige vorderingen’ bedragen 77.972 k euro op eind 2022 en 51.194 k euro op eind 2021.
Deze vorderingen bevatten voornamelijk het bedrag aan terug te vorderen btw voor 17.104 k euro op eind 2022 (2021: 5.895 k euro) en de te ontvangen intresten van de opdrachthoudende verenigingen m.b.t. het doorlenen van de opgenomen leningen voor 44.825 k euro op eind 2022 (2021: 31.896 k euro).
De rubriek ‘Vorderingen cashpoolactiviteiten’ bevat de positieve saldi op de rekeningen met de opdrachthoudende verenigingen m.b.t. de cashpool en moet samen met de post ‘Schulden cashpoolactiviteiten’ geëvalueerd worden waar de negatieve saldi worden opgenomen.
Het aandeel van de deelnemingen werd opgenomen in de toelichting ‘Verbonden partijen’.
Betalingstermijnen
De betalingstermijnen voor particuliere en professionele klanten bedragen 30 dagen, voor gemeentebesturen 60 dagen en voor Ministeries 90 dagen.
20 Geldmiddelen en kasequivalenten
De liquide middelen ter waarde van 79.144 k euro op 31 december 2022 ( 2021: 62.904 k euro) bevatten banktegoeden, kasgelden en beleggingen in fondsen die omzetbaar zijn in gelden.
Als gevolg van de opgenomen leningen gedurende het jaar 2022 en 2021 werden deze ‘overschotten’ aan geldmiddelen tijdelijk als cash aangehouden.
Alle middelen zijn uitgedrukt in euro.
21 Activa aangehouden voor verkoop
Op 19 juli 2022 hebben Fluvius en Telenet aangekondigd dat zij een bindende overeenkomst hebben bereikt voor een partnerschap rond 'het datanetwerk van de toekomst' in Vlaanderen.
Beide ondernemingen zullen een nieuwe onafhankelijke zelffinancierende infrastructuuronderneming oprichten (werknaam "NetCo") waarin de vaste netwerkactiva van beide ondernemingen worden samengebracht. Telenet zal 66,8% en Fluvius 33,2% van de nieuwe entiteit bezitten, via een gezamenlijke holdingvennootschap.
Fluvius zal haar bestaande HFC-netwerk en glasvezelactiva (in eigendom bij de opdrachthoudende ondernemingen; aandeelhouders van Fluvius S.O., en bij Interkabel Vlaanderen cv) overdragen aan NetCo evenals de langlopende erfpachtovereenkomst voor haar huidige netwerk in ongeveer een derde van Vlaanderen inbrengen. Deze overeenkomst zal ophouden te bestaan vanaf de datum waarop de transactie wordt afgesloten. Voor Fluvius S.O. zal dat gedeelte van de voorraad dat betrekking heeft op deze activiteiten worden overgedragen aan NetCo.
138
NetCo zal investeren in de geleidelijke evolutie van het huidige HFC-netwerk (hybrid fiber coaxial) tot een FTTH-netwerk (fiber-to-the-home), met een doelstelling van 78% van de gecombineerde footprint in Vlaanderen tegen 2038 door een combinatie van eigenbouw en/of een mogelijke samenwerking met externe partners. De partners van NetCo zijn ervan overtuigd dat dit initiatief het Vlaams Gewest kan voorbereiden op het digitale leven van morgen en een nieuwe digitale kloof kan voorkomen. Het goedkeuringsproces in de vennootschapsorganen van Fluvius S.O., Interkabel Vlaanderen cv en de opdrachthoudende verenigingen met betrekking tot de verdere formalisering van het tussen Fluvius en Telenet bereikte akkoord, om via een gemeenschappelijk bedrijf snel internet te realiseren in Vlaanderen, werd in de maand december 2022 afgerond.
De transactie dient nog groen licht te krijgen in toezichtprocedures zoals deze bij de Europese Commissie. Fluvius en Telenet verlenen in dit verband hun volledige medewerking, en dit op constructieve wijze, om dit zo spoedig mogelijk succesvol te kunnen afronden. Dit heeft wel tot gevolg dat de start van NetCo veeleer tegen de zomer van 2023 zal plaatsvinden.
In overeenstemming met de bepalingen van IFRS 5 ‘ Vaste activa aangehouden voor verkoop en beëindigde bedrijfsactiviteiten’ werd deze transactie opgenomen als ‘Activa aangehouden voor verkoop’.
De activa die in het kader van deze transactie in aanmerking komen zijn de voorraadgoederen die worden aangehouden voor deze activiteiten. Op 31 december 2022 bedroeg de waarde hiervan 11.803 k euro.
139
Passiva
22 Eigen Vermogen
De diverse componenten van het eigen vermogen en de bewegingen van 1 januari 2021 tot 31 december 2022 worden weergegeven in het ‘Mutatieoverzicht van het Eigen Vermogen’.
Inbreng buiten kapitaal bedraagt 1.284 k euro op 31 december 2022 en 1.284 k euro op 31 december 2021. Dit vermogen is vertegenwoordigd door aandelen A zonder nominale waarde. Deze A-aandelen zijn stemgerechtigd en dividendgerechtigd. De inbreng buiten kapitaal was volledig geplaatst en volgestort.
De maatschappelijke aandelen zijn op naam van de Vlaamse opdrachthoudende verenigingen.
Hieronder de verdeling van de Inbreng buiten kapitaal per OV.
Opdrachthoudende Vereniging
Stemgerechtigde aandelen (in euro)
Aantal stemgerechtigde aandelen
Gaselwest
133.227
2.687.523
Fluvius Antwerpen
222.546
4.688.069
Fluvius Limburg
231.332
4.666.524
Imewo
186.744
3.767.084
Fluvius West
67.277
1.357.143
Intergem
91.258
1.840.902
Iveka
87.688
1.570.114
Iverlek
172.853
3.486.875
PBE
46.855
945.183
Riobra
19.551
394.394
Sibelgas
24.644
497.124
Totaal
1.283.975
25.900.935
De reserves en de Beschikbare inbreng, uitgiftepremie blijven onveranderd en bedragen 213 k euro op eind 31 december 2022 en 31 december 2021.
De reserve werd aangelegd bij een te bestemmen winst, ten belope van 5,00%, tot een maximum van 10,00% van het geplaatst kapitaal.
De resultaten van de Groep zijn steeds zonder winst of verlies aangezien alle werkingskosten kunnen worden doorgerekend aan voornamelijk de opdrachthoudende verenigingen.
Inbreng buiten kapitaal, reserves en ingehouden winsten bedragen 1.517 k euro op 31 december 2022 en 1.517 k euro op 31 december 2021.
De minderheidsbelangen werden opgenomen voor de participatie aangehouden door Farys/TMVW
in De Stroomlijn cv en de opgenomen participatie door De Watergroep in De Stroomlijn cv (7 k euro).
140
23 Leningen op lange en korte termijn
(In duizenden EUR)
2022
2021
Leningen op lange termijn
5.105.241
4.810.494
Kortlopend deel van leningen op lange termijn
753.036
502.958
Leningen op korte termijn
300.000
460.120
Leningen op korte termijn
1.053.036
963.078
Totaal
6.158.277
5.773.572
Leningen op lange en korte termijn bedragen 6.158.277 k euro op 31 december 2022 en 5.773.572 k euro op 31 december 2021, een stijging van 384.705 k euro.
Deze stijging is voornamelijk toe te schrijven aan nieuwe langetermijnfinanciering voor een totale nominale waarde van 1.050.000 k euro, de terugbetaling van langetermijnfinanciering voor 503.500 k euro, het opnemen van financiering op korte termijn voor 300.000 k euro en de terugbetaling van kortetermijnfinanciering van 460.120 k euro. De liquide middelen die nog geen bestemming hadden op 31 december werden voorlopig aangehouden als cash.
De bewegingen van de leningen op lange en korte termijn kunnen als volgt worden geanalyseerd:
(In duizenden EUR)
2022
2021
Cash
Non-cash
Cash
Non-cash
Totaal op 1 januari
5.773.572
4.969.925
Bewegingen leningen op lange termijn (LT)
Opname leningen op lange termijn
1.045.031
0
1.391.044
0
Mutatie leningen op lange termijn
0
2.648
0
3.314
Mutatie korte termijn gedeelte van LT lening naar KT
0
-752.932
0
-502.896
Bewegingen leningen op korte termijn (KT)
Opname leningen op korte termijn
300.000
0
460.120
0
Mutatie korte termijn gedeelte van LT lening naar KT
0
752.932
0
502.896
Mutatie leningen op korte termijn
0
646
0
269
Aflossing korte termijn gedeelte van LT lening
-503.500
0
-503.500
0
Terugbetaling leningen op korte termijn
-460.120
0
-547.600
0
Totaal bewegingen
381.411
3.294
800.064
3.583
Totaal op einde van de verslagperiode
6.158.277
5.773.572
De omschrijving ‘Mutatie leningen op lange en korte termijn’ bevat de opname/terugname van de agio/disagio van verschillende leningen.
141
Leningen op lange termijn
Deze post bevat de schulden met betrekking tot de uitgifte van private plaatsingen, obligatieleningen sinds 2010 en de opname van bankleningen.
Gedurende 2022 en 2021 werden volgende bijkomende leningen opgenomen:
(In duizenden EUR)
2022
2021
Uitgifte
Intrestvoet %
Verval- datum
Bankleningen - vaste rentevoet
149.868
150.000
1,57
2027
Obligatieleningen - EMTN*
496.046
500.000
4,00
2032
Obligatieleningen - EMTN*
49.909
50.000
4,28
2034
Obligatieleningen - EMTN*
49.799
50.000
4,78
2042
Obligatieleningen - EMTN*
49.908
50.000
4,63
2034
Obligatieleningen - EMTN*
14.961
15.000
4,61
2034
Bankleningen - vaste rentevoet
199.805
200.000
3,25
2027
Obligatieleningen - EMTN*
34.858
35.000
4,25
2042
Totaal op 31 december 2022
1.045.154
1.050.000
Obligatieleningen - EMTN*
99.631
99.595
100.000
0,81
2033
Obligatieleningen - EMTN*
497.124
496.597
500.000
0,25
2028
Obligatieleningen - EMTN*
595.879
595.416
600.000
0,63
2031
Bankleningen - vaste rentevoet
199.848
199.820
200.000
0,14
2028
Totaal 31 december 2021
1.392.483
1.391.429
1.400.000
*EMTN = Euro Medium Term Note-programma
Gedurende 2022 werd een nominaal bedrag van 1.050.000 k euro aan lange termijn financiering opgehaald.
Er werden een institutionele obligatielening en private plaatsingen uitgegeven onder het EMTN programma van Fluvius voor respectievelijk 500.000 k euro en 200.000 k euro. Deze fondsen werden aangewend om een obligatielening van 500.000 k euro te herfinancieren die in 2022 op eindvervaldag kwam en nieuwe investeringen mogelijk te maken.
Verder werden twee tranches van een lening bij de Europese Investeringsbank (EIB) opgenomen voor een totaal bedrag van 350.000 k euro.
Op eind 2021 werd met de EIB een akkoord bereikt over een tweede leningscontract van 150.000 k euro. Het betreft een eerste schijf binnen een totale leningsfaciliteit van 350.000 k euro die de EIB beschikbaar maakt en die door Fluvius in juni 2022 werd opgenomen. In mei 2022 werd met de EIB overeengekomen dat de tweede schijf van 200.000 k euro kon opgenomen worden. Deze opname vond plaats in november 2022.
Fluvius leent het bedrag om investeringswerken voor de energietransitie in de periode 2022-2026 te financieren voor zijn aandeelhouders. Die investeringen moeten de Vlaamse netinfrastructuur voor elektriciteit verder klaarmaken voor het netbeheer van de toekomst. Hiermee wil de Europese Investeringsbank (EIB) de groene en duurzame omwenteling in Europa verder ondersteunen wat past in het kader van de EU Green Deal.
Het krediet met EIB wordt gewaarborgd door de tien individuele opdrachthoudende verenigingen- aandeelhouders van Fluvius S.O. met elektriciteitsactiviteiten elk in verhouding tot het aandeel dat de betrokken opdrachthoudende vereniging aanhoudt in de totale inbreng maar gecorrigeerd voor de uitsluiting van Riobra, die geen elektriciteitsactiviteiten heeft.
De opgenomen bedragen mogen nooit meer bedragen dan 50% van de geraamde totale kosten van het investeringsprogramma.
142
Voor alle andere obligatieleningen geldt als principe dat de opdrachthoudende verenigingen zich elk garant stellen op een niet-hoofdelijke en niet-solidaire basis maar beperkt tot het proportioneel aandeel in de ‘inbreng buiten kapitaal’ van hun toenmalige werkmaatschappij (ex-Eandis of ex- Infrax). Het aandeel in de inbreng werd vastgelegd op het moment van uitgifte en ligt vast voor de resterende looptijd van de obligatieleningen.
Als gevolg van de fusie (ex-Eandis en ex-Infrax tot Fluvius System Operator) van 1 juli 2018 zullen voor de overgenomen EMTN-obligatieleningen die op naam van Infrax cv stonden, enkel de opdrachthoudende verenigingen van ex-Infrax garant staan. Analoog geldt dat voor de obligatieleningen die op naam van Eandis System Operator cv stonden, enkel de opdrachthoudende verenigingen van ex-Eandis garant staan.
Voor uitgiften onder het 2020 EMTN-programma geldt als principe dat alle opdrachthoudende verenigingen die deel uitmaken van de economische groep Fluvius zich elk garant stellen op een niet-hoofdelijke en niet-solidaire basis maar beperkt tot het proportioneel aandeel in de inbreng van de werkmaatschappij.
Op eind 2022 ziet de samenstelling van de lange termijn leningen er als volgt uit:
(in duizenden EUR)
2022
Uitgifte
Huidige intrestvoet %
Vervaldatum
Obligatieleningen - retail
199.919
200.000
2,00 - 2,00
2025 - 2025
Obligatieleningen - EMTN*
4.641.740
4.660.500
0,25 - 4,78
2023 - 2042
Obligatieleningen - privaat**
436.471
440.000
2,60 - 3,55
2027 - 2044
Bankleningen - met derivatenstructuur
30.625
70.000
3,31 - 3,31
2031 - 2031
Bankleningen - met vaste rentevoet
549.521
550.000
0,14 - 3,25
2027 - 2028
Totaal
5.858.276
5.920.500
Kortlopend deel van leningen op lange termijn
-753.036
Totaal leningen op lange termijn
5.105.241
5.920.500
Op eind 2021:
(in duizenden EUR)
2021
Uitgifte
Huidige intrestvoet %
Vervaldatum
Obligatieleningen - retail
199.886
200.000
2,00 - 2,00
2025 - 2025
Obligatieleningen - EMTN*
4.443.387
4.460.500
0,25 - 3,95
2022 - 2033
Obligatieleningen - privaat**
436.233
440.000
2,60 - 3,55
2027 - 2044
Bankleningen - met derivatenstructuur
34.125
70.000
3,31 - 3,31
2031 - 2031
Bankleningen - met vaste rentevoet
199.820
200.000
0,14 - 0,14
2028 - 2028
Totaal
5.313.451
5.370.500
Kortlopend deel van leningen op lange termijn
-502.958
Totaal leningen op lange termijn
4.810.493
5.370.500
* EMTN: Euro Medium Term Note - is een programma dat de Groep de flexibiliteit geeft om obligatieleningen uit te geven met variërende looptijden
143
** Privaat: betreft uitgifte van obligatieleningen volgens Duits recht: Schuldschein en Namensschuldverschreibung, en eveneens private uitgiftes aan institutionele beleggers (stand alone).
Het rendement bij uitgifte geeft het bruto actuarieel rendement weer.
De obligatieleningen noteren op de gereglementeerde markt van de Beurs van Luxemburg en de uitgiftes sinds november 2012 op de markten van Euronext en Euronext Growth Brussel.
Alle uitstaande obligatieleningen zijn uitgedrukt in euro en hebben een vaste intrestvoet.
Alle gelden van de obligatieleningen werden op 50.000 k euro na volledig doorgeleend aan de OV’s aan dezelfde voorwaarden als de uitgegeven obligatieleningen. De hieruit ontstane vorderingen voor de Groep worden opgenomen in de rubriek ‘Langetermijnvorderingen, andere’.
Eén banklening (met derivatenstructuur) werd niet doorgeleend en de EIB leningen worden niet doorgeleend aan Riobra.
De hoofdsom van de obligatieleningen en de groene leningen is betaalbaar op de vervaldatum.
De banklening (met derivatenstructuur) kent maandelijkse vervaldata, waarbij de variabele rentevoet werd omgezet in een vaste rentevoet via een Intrest Rate Swap . Dit derivaat werd in een afzonderlijke rubriek opgenomen op de balans en uitgedrukt aan reële waarde. Op 31 december 2022 werd hiervoor een actief opgenomen van 704 k euro en op 31 december 2021 een passief van 4.133 k euro.
Leningen op korte termijn
De leningen op korte termijn bevatten het gedeelte van de leningen op lange termijn die binnen het jaar terugbetaalbaar zijn (749.554 k euro van obligatieleningen en 3.500 k euro van een banklening op einde 2022; 499.449 k euro van een obligatielening en 3.500 k euro van een banklening op einde 2021) en de leningen opgenomen bij financiële instellingen (300.000 k euro op 31 december 2022 en 460.120 k euro op 31 december 2021).
De Groep beschikt over de volgende kredietfaciliteiten:
(In duizenden EUR)
Vervaldag opnames
Beschikbaar bedrag
Opgenomen bedrag
Niet gebruikt bedrag
Gemiddelde intrestvoet *
Commercial paper
(1)
500.000
300.000
200.000
2,09%
Vaste voorschotten
Nvt
200.000
0
200.000
Nvt
Fixed loans / Bankschulden
Dagelijks
200.000
0
200.000
Nvt
Fixed loans
Nvt
25.000
0
25.000
Nvt
Totaal op 31 december 2022
925.000
300.000
625.000
Commercial paper
(1)
500.000
300.000
200.000
-0,35%
Vaste voorschotten
Nvt
200.000
0
200.000
Nvt
Fixed loans / Bankschulden
Dagelijks
200.000
160.120
39.880
0,40%
Fixed loans
Nvt
25.000
0
25.000
Nvt
Totaal op 31 december 2021
925.000
460.120
464.880
*De gewogen gemiddelde intrestvoet van de opgenomen bedragen op het einde van de periode
(1) Op 31 december 2022: vervaldagen tussen 30 januari 2023 en 28 februari 2023; op 31 december 2021: vervaldagen tussen 10 januari 2022 en 8 februari 2022
144
De leningen op korte termijn werden opgenomen door Fluvius System Operator cv in naam van de opdrachthoudende verenigingen die zich garant stellen voor hun aandeel en solidair als mededebiteur optreden met uitzondering van de bankschulden.
De reële waarde van de leningen is opgenomen in de toelichting ‘Financiële instrumenten: risico’s en reële waarde.
24 Voorzieningen voor personeelsbeloningen
Toegezegde-bijdragenregelingen
Het uitvoerend personeel aangeworven vanaf 1 januari 2002 en het kaderpersoneel aangeworven vanaf 1 mei 1999 genieten van toegezegde-bijdragenregelingen: deze regelingen voorzien in een kapitaal bij pensionering voortvloeiend uit de betaalde bijdragen en de rendementen toegekend door de pensioeninstellingen, alsook een kapitaal en wezenrente bij overlijden voor pensionering.
De financiering gebeurt door werknemersbijdragen en werkgeversbijdragen, die gestort worden aan pensioenfondsen (O.F.P. Enerbel en O.F.P. Powerbel) en groepsverzekeringen.
De activa van de pensioenfondsen worden beheerd door fondsen Esperides, uitgegeven in Luxemburg met vier verschillende risicoprofielen (laag risico, medium risico, hoog risico en dynamische allocatie (dynamic asset allocation)). Het risiconiveau moet ook rekening houden met de leeftijd van de leden. Dit is de reden waarom de trustees van Powerbel aan haar leden een nieuwe optie voor het beheer van hun activa hebben voorgesteld (2015). Deze optie ‘Life-Cycle' houdt rekening met een evolutie van het risico van ‘Groei’ naar meer ‘Defensief’ gedurende de carrière van de personeelsleden. Elk jaar heeft de deelnemer de mogelijkheid om zijn beleggingsstrategie te wijzigen, voor de toekomstige toelagen van de werkgever of voor het geheel van de opgebouwde sommen op zijn rekening.
Voor het O.F.P. Enerbel wordt vanaf 2018 het patronale gedeelte berekend volgens de PUC- methode met projectie van de toekomstige premies. Het gedeelte van de werknemer wordt nog steeds via de PUC-methode zonder projectie van de toekomstige premies geëvalueerd gezien de werknemerspremies niet afhankelijk zijn van de anciënniteit.
De rendementswaarborg is variabel en jaarlijks te aligneren op basis van 85% van het gemiddeld rendement over de laatste 24 maanden van de lineaire obligaties van de Belgische Staat (OLO’s) met een duurtijd van 10 jaar (minstens 1,75% en maximaal 3,75%).
De gebruikte rendementswaarborg bedraagt vanaf 2016 1,75% en wordt toegepast volgens de verticale methode voor alle betaalde premies aan de pensioenfondsen en in de verzekeringsonderneming (producten Tak 21 met rendementsgarantie).
De pensioenfondsen zijn niet onderworpen aan de Solvency II reglementering van de verzekeringsmaatschappijen en kunnen betere verwachte rendementen behalen bij diversificatie van de beleggingen. Hierdoor werden in 2016, voor de actieve kaderleden die hiervoor opteerden, de reserves en een compensatie van de groepsverzekering overgedragen naar een pensioenfonds O.F.P. Powerbel/O.F.P. Enerbel in een vorm van een toegezegde-bijdragenregeling (cash-balance plan) met een gewaarborg rendement van 3,25%.
In 2018 kregen kaderleden de keuze om over te stappen van het pensioenfonds Powerbel naar een Cash Balance Plan Powerbel New. Voor het pensioenkapitaal leven geldt een systeem “Cash Balance”, dit wil zeggen dat enerzijds de formule in het reglement de patronale premies bepaalt en anderzijds het rendement van 3,25% is vastgelegd. Er worden geen persoonlijke bijdragen voorzien. Voor de voordelen bij overlijden en invaliditeit geldt een “te bereiken doel” (‘defined benefit’) systeem. Dit wil zeggen dat een formule de verschillende voordelen bepaalt. De te betalen bijdragen worden aan dit doel aangepast.
Op 1 april 2019 werd het voltallige contractueel personeel van de ex-Infrax OV’s/DNB’s en van ex- Integan overgenomen door Fluvius System Operator. De bedienden van ex-Infrax en ex-Integan behouden hun vaste bijdrage regeling bij Ethias. De personeelsverplichtingen voor de kaderleden
145
van ex-Infrax die overgestapt zijn naar het Fluvius SO statuut en de kaderleden van ex-Integan werden opgenomen in de bestaande structuur Cash Balance Plan Powerbel New. De kaderleden die niet overgestapt zijn naar het Fluvius SO statuut, behouden hun vaste bijdrage regeling bij Ethias. De kaderleden van ex-Infrax zullen elk jaar de optie krijgen om over te stappen naar het Fluvius SO statuut. In dat geval zullen zij aangesloten worden aan het Cash Balance Powerbel New Plan. Bedienden die in de toekomst promotie maken tot kaderlid, zullen eveneens aangesloten worden aan het Cash Balance Powerbel New Plan.
Het vaste bijdrage plan bij Ethias wordt horizontaal beheerd waardoor op de premies vanaf 2016 een rendementsgarantie van 1,75% wordt toegepast en voor de premies vóór 2016 een rendementsgarantie van 3,25%. De evaluatie van het plan gebeurt volgens de PUC-methode maar zonder projectie van de toekomstige premies.
Toegezegd-pensioenregelingen
De collectieve arbeidsovereenkomst van 2 mei 1952 voorzag een bijkomend pensioen gelijk aan 75% van het laatste jaarinkomen na aftrek van het paritair wettelijk pensioen na een volledige loopbaan, alsook een overlevingspensioen en wezenrente. Deze toegezegd-pensioenregeling is door de werkgever volledig gefinancierd (behalve voor personeelsleden die voor 2007 met pensioen zijn gegaan) en de pensioenen werden rechtstreeks door de werkgever aan de begunstigden uitgekeerd.
De meerderheid van het uitvoerend personeel aangeworven vóór 1 januari 2002 en het kaderpersoneel aangeworven vóór 1 mei 1999 genieten van toegezegd-pensioenregelingen die voorzien in de uitkering van een kapitaal bij pensionering, en een kapitaal en wezenrente bij overlijden voor pensionering. Die voordelen worden berekend rekening houdend met het laatste jaarinkomen en de diensttijd. De financiering gebeurt door werknemersbijdragen en werkgeversbijdragen, die gestort worden aan pensioenfondsen (O.F.P. Elgabel en O.F.P. Pensiobel) en groepsverzekeringen.
Als gevolg van veranderingen aan de pensioenregelingen in België kregen leden van het pensioenplan Pensiobel de mogelijkheid geboden om vanaf 1 januari 2015 over te stappen naar het plan toegezegd-bijdragenregeling Powerbel. De in het verleden opgebouwde en verbeterde verworven rechten (in Pensiobel) worden gekapitaliseerd aan marktconforme rendementen maar met een minimaal rendement gelijk aan 3,25% (het gegarandeerd rendement in een cash-balance Best-off plan is het maximum tussen 3,25% en het gemiddelde rendement van het fonds).
In 2020 werd na sectorale onderhandelingen een gedeeltelijk akkoord bereikt over een “vernieuwd” pensioenplan - het Masterplan. Op 1 oktober 2020 werden de voorwaarden van het Masterplan vastgelegd in een cao: wijzigingen werden aangebracht aan het te bereiken doel-plan Elgabel voor de gebaremiseerde bedienden met oude arbeidsvoorwaarden per 1 januari 2022; het solidariteitsfonds binnen het O.F.P. Elgabel werd opgeheven en opgenomen in het O.F.P. Elgabel per 1 januari 2022. De mogelijkheid werd opgenomen om eventuele surplussen van het O.F.P. Elgabel, onder bepaalde voorwaarden, te transfereren naar een ander pensioenvehikel en er werden eveneens verbeteringen aangebracht aan het vaste bijdrage plan Enerbel.
De Groep verstrekt eveneens vergoedingen na uitdiensttreding , zoals een tussenkomst in de gezondheidszorgen en korting op de gas- en elektriciteitsrekening.
De andere personeelsbeloningen op lange termijn bevatten de afscheids- en jubileumpremies en opgespaard verlof of overuren.
De huidige toegezegd-pensioenregelingen worden gefinancierd via pensioenfondsen waar de aan specifieke plannen toegewezen activa worden geïdentificeerd. De Belgische wetgeving en de pensioenregulering stipuleren dat de toegewezen activa uitsluitend dienen tot financiering van de relevante voordelen. Dit resulteerde in de bepaling van een actiefplafond . De bepaling van dit plafond houdt rekening met de totale geprojecteerde betaalbare voordelen in lijn met de regels van de pensioenplannen en gebruik makend van de veronderstellingen gelinkt aan het plan.
146
Restitutierecht
Aangezien de kosten met betrekking tot de personeelsbeloningen terugvorderbaar zijn van de distributienetbeheerders, werd een restitutierecht, gelijk aan de in de balans opgenomen personeelsverplichtingen, erkend op het actief van de balans.
De voornaamste actuariële veronderstellingen die werden gebruikt op de balansdatum bij de bepaling van de voorzieningen voor pensioenregelingen en andere vergoedingen werden hieronder samengevat.
Afhankelijk van het statuut van de personeelsleden verschillen de pensioenplannen en de gerelateerde disconteringsvoeten evenals de verwachte salarisstijgingen en het personeelsverloop.
2022
2021
Disconteringsvoet - pensioenen DB, cash balance, andere premies
3,64%
0,47%
Disconteringsvoet - pensioenen DC, gezondheidszorgen, tarifaire voordelen, verlof
3,75%
1,02%
Verwachte gemiddelde salarisstijging (zonder inflatie) - oud*
0,40%, 0,70%
0,40%, 0,70%
Verwachte gemiddelde salarisstijging (zonder inflatie) - nieuw**
2,08%, 2,35%
1,91%, 2,15%
Verwachte gemiddelde salarisstijging (zonder inflatie) - bijkomend
1,90%
1,75%
Verwachte inflatie
1,90%
1,75%
Verwachte stijging van de ziektekosten (inclusief inflatie)
2,90%
2,75%
Verwachte stijging van de tariefvoordelen
1,90%
1,75%
Gemiddeld verwachte pensioenleeftijd
63
63
Sterftetafels
IA|BE Prospective Tables
IA|BE Prospective Tables
Personeelsverloop - oud*
0,45%, 0,35%
0,36%, 0,54%
Personeelsverloop - nieuw**
1,78%, 3,07%
2,20%, 2,85%
Levensverwachting uitgedrukt in jaren van een gepensioneerde op 65 jaar:
- Man
20
20
- Vrouw
24
24
Voor een 65-jarige binnen 20 jaar:
- Man
22
22
- Vrouw
26
26
* Oud: heeft betrekking op uitvoerend personeel aangeworven vóór 1 januari 2002 en het kaderpersoneel aangeworven vóór 1 mei 1999
** Nieuw: heeft betrekking op uitvoerend personeel aangeworven na 1 januari 2002 en het kaderpersoneel aangeworven na 1 mei 1999
Boekhoudkundige verwerking
In het kader van het langer werken kunnen bepaalde toegekende voordelen om vervroegd met pensioen te gaan (anticipatieve voordelen) niet opgenomen worden als een voorziening voor personeelsbeloningen. De Groep heeft een “vernieuwd” pensioenplan uitgewerkt om hieraan een oplossing te geven. De implementatie van dit plan heeft grotendeels plaatsgevonden in 2021 en werd afgerond in 2022.
De cijfers van 31 december 2021 hielden rekening met dit vernieuwd pensioenplan en de modaliteiten maar het overblijvend gedeelte waarvoor nog geen akkoord werd bereikt, werd opgenomen als anticipatieve voordelen voor 1.321 k euro. De verwerking gebeurde niet als een voorziening voor personeelsbeloningen, maar er werd voor dit bedrag een feitelijke verplichting op
147
de balanspost ‘Voorziening, andere’ opgenomen. Op 30 juni 2022 werd het vernieuwd plan verder afgerond, waardoor geen verdere voorzieningen, andere meer dienden opgenomen te worden.
De hieronder opgenomen toelichtingen bevatten voor 2022 en 2021 de provisie voor personeelsverplichtingen volgens IAS19.
De bewegingen van de andere voorzieningen (1.321 k euro voor 2022 en 115 k euro voor 2021) genereren boekhoudkundig enkel een beweging via de winst- en verliesrekening en werden opgenomen in de toelichting ‘Afschrijvingen en waardeverminderingen, wijzigingen in voorzieningen’.
Bedragen opgenomen in het overzicht van gerealiseerde en niet-gerealiseerde resultaten
(In duizenden EUR)
2022
2021
Aan het dienstjaar toegerekende kosten - belastingen inbegrepen
-37.561
-37.388
Rentekosten
-7.243
-1.642
Rentebaten - exclusief rentebaten op actiefplafond
4.147
491
Kosten van verstreken diensttijd
-5.318
0
Actuariële winsten (verliezen) onmiddellijk opgenomen in winst- en verliesrekening
8.308
-8.341
Kosten van toegezegd-pensioenregelingen opgenomen in winst of verlies
-37.667
-46.881
Actuariële (winsten) verliezen op brutoverplichtingen:
veranderingen in financiële veronderstellingen
-225.693
-43.156
veranderingen in demografische veronderstellingen
1.632
1.343
veranderingen in ervaringsaanpassingen
76.830
-19.695
Actuariële (winsten) verliezen op fondsbeleggingen
96.879
-65.975
Veranderingen in minimum financieringsvereisten/actiefplafond
-1.463
14.120
Kosten opgenomen als niet-gerealiseerde resultaten
-51.815
-113.363
148
Bedragen opgenomen in de balans
(In duizenden EUR)
Contante waarde van de brutoverplichting
Reële waarde van de fondsbeleggingen
Totaal
Pensioenen - gefinancierd
543.039
-648.972
-105.933
Pensioenen - niet gefinancierd
28.779
0
28.779
Gezondheidszorgen en tarifaire voordelen - niet gefinancierd
109.489
0
109.489
Andere langetermijnpersoneelsbeloningen - gefinancierd
20.612
-25.057
-4.445
Andere langetermijnpersoneelsbeloningen - niet gefinancierd
92.038
0
92.038
Effect van minimum financieringsvereisten/actiefplafond
0
34.941
34.941
Totaal toegezegd-pensioenregeling en andere langetermijnpersoneelsbeloningen op 31 december 2022
793.957
-639.088
154.869
Pensioenen - gefinancierd
641.297
-773.778
-132.481
Pensioenen - niet gefinancierd
30.586
0
30.586
Gezondheidszorgen en tarifaire voordelen - niet gefinancierd
159.006
0
159.006
Andere langetermijnpersoneelsbeloningen - gefinancierd
25.626
-21.112
4.514
Andere langetermijnpersoneelsbeloningen - niet gefinancierd
97.404
0
97.404
Effect van minimum financieringsvereisten/actiefplafond
0
36.234
36.234
Totaal toegezegd-pensioenregeling en andere langetermijnpersoneelsbeloningen op 31 december 2021
953.919
-758.656
195.263
Wijziging in de contante waarde van de brutoverplichting
(In duizenden EUR)
2022
2021
Totaal op 1 januari
-953.922
-1.026.940
Actuariële winsten (verliezen) - financiële veronderstellingen
258.088
47.664
Actuariële winsten (verliezen) - demografische veronderstellingen
-1.152
-1.134
Actuariële winsten (verliezen) - ervaringsaanpassingen
-101.395
6.636
Aanschaffingen/verkopen
0
-112
Aan het dienstjaar toegerekende kosten & belastingen inbegrepen
-37.561
-37.388
Bijdragen door deelnemers
-2.088
-2.120
Rentekosten
-7.243
-1.642
Betaalde beloningen & belastingen inbegrepen
56.635
61.114
Pensioenkosten van verstreken diensttijd
-5.318
0
Totaal op 31 december voor belastingen op niet-gefinancierde verplichtingen
-793.956
-953.922
Belastingen op niet-gefinancierde verplichtingen
0
0
Totaal op 31 december
-793.956
-953.922
149
Wijziging van de reële waarde van de fondsbeleggingen
(In duizenden EUR)
2022
2021
Totaal op 1 januari
794.891
762.095
Actuariële winsten (verliezen) - aanpassing aan fondsbeleggingen op 1 januari
-4.486
2.945
Rendement uit fondsbeleggingen (exclusief rentebaten)
-92.393
63.029
Aanschaffingen/verkopen
0
94
Rentebaten
4.317
491
Bijdragen door werkgever & belastingen inbegrepen
12.107
12.375
Bijdragen door deelnemers
2.088
2.120
Betaalde beloningen & belastingen inbegrepen
-42.496
-48.259
Totaal op 31 december
674.029
794.891
Niet-recupereerbaar overschot (effect van actiefplafond)
-34.941
-36.234
Totaal op 31 december
639.088
758.657
Wijzigingen in het actiefplafond
(In duizenden EUR)
2022
2021
Totaal op 1 januari
36.234
22.114
Rentebaten
170
0
Wijzigingen aan actiefplafond
-1.463
14.120
Totaal op 31 december
34.941
36.234
Wijzigingen in niet-gerealiseerde resultaten
(In duizenden EUR)
2022
2021
Totaal op 1 januari
105.839
219.202
Niet-gerealiseerde verliezen (winsten)
-51.815
-113.363
Totaal op 31 december
54.024
105.839
150
Indeling van de fondsbeleggingen op de balansdatum
De indeling van de fondsbeleggingen met betrekking tot pensioenregelingen in functie van de belangrijkste categorieën van activa op eind 2022:
Categorie
Elgabel %
Andere %
Pensiobel %
Verzeke- ringson- dernemin- gen %
Powerbel en Enerbel %
Totaal %
Beursgenoteerde beleggingen
92,02
93,20
92,15
85,19
92,39
92,16
Aandelen (Eurozone)
14,67
14,75
14,48
5,17
12,70
14,03
Aandelen (Buiten eurozone)
19,17
19,28
13,44
0,00
17,15
17,29
Staatsobligaties (Eurozone)
0,00
0,00
0,00
15,52
6,55
1,83
Andere obligaties (Eurozone)
24,49
24,92
27,83
60,37
24,86
25,68
Andere obligaties (Buiten eurozone)
33,69
34,25
36,40
4,13
31,13
33,32
Niet-beursgenoteerde beleggingen
7,98
6,80
7,85
14,81
7,61
7,84
Onroerende goederen
2,04
2,05
1,29
0,83
2,16
1,91
Liquide middelen
5,42
4,91
4,44
4,31
4,94
5,04
Andere
0,52
-0,16
2,12
9,67
0,51
0,89
Totaal (in %)
100,00
100,00
100,00
100,00
100,00
100,00
Totaal (in duizenden EUR)
306.823
50.303
137.859
7.056
171.988
674.029
De indeling van de fondsbeleggingen met betrekking tot pensioenregelingen in functie van de belangrijkste categorieën van activa op eind 2021:
Categorie
Elgabel %
Andere %
Pensiobel %
Verzeke- ringson- dernemin- gen %
Powerbel en Enerbel %
Totaal %
Beursgenoteerde beleggingen
78,28
76,70
81,80
84,85
83,06
80,09
Aandelen (Eurozone)
16,29
17,28
9,04
12,52
12,45
13,88
Aandelen (Buiten eurozone)
20,60
20,80
1,35
24,68
18,72
16,09
Staatsobligaties (Eurozone)
0,00
0,00
21,29
0,00
13,65
7,72
Andere obligaties (Eurozone)
25,94
24,76
47,23
30,51
25,89
30,48
Andere obligaties (Buiten eurozone)
15,45
13,87
2,90
17,15
12,34
11,92
Niet-beursgenoteerde beleggingen
21,72
23,30
18,20
15,15
16,94
19,91
Onroerende goederen
2,41
2,38
4,08
2,27
2,40
2,76
Liquide middelen
3,71
5,96
1,36
3,08
4,38
3,54
Andere
15,60
14,96
12,76
9,80
10,16
13,61
Totaal (in %)
100,00
100,00
100,00
100,00
100,00
100,00
Totaal (in duizenden EUR)
363.757
66.822
171.244
10.525
182.543
794.891
151
Detail van de toegezegd-pensioenregeling per type deelnemer en per soort voordeel
(In duizenden EUR)
2022
2021
Detail van de toegezegd-pensioenregeling per type deelnemer
-793.957
-953.919
Actieve deelnemers
-575.406
-653.326
Niet-actieve deelnemers met uitgestelde voordelen
-216.619
-139.468
Gepensioneerden en begunstigden
-1.932
-161.126
Detail van de toegezegd-pensioenregeling per voordeel
-793.957
-953.919
Pensioenen
-592.431
-695.181
Andere vergoedingen (gezondheidszorg en tarifaire voordelen)
-109.489
-159.006
Afscheids- en jubileumpremies
-92.038
-99.735
Om de schattingsonzekerheden toe te lichten is hieronder het effect op de voorziening voor personeelsbeloningen van de gevoeligheidsanalyse opgenomen
(In duizenden EUR)
Effect: stijging (-) / daling (+)
Disconteringsvoet (+0,25%)
19.978
Inflatie (+0,25%)
-12.433
Salarisstijging (+0,10%)
-5.614
Ziektekosten (+0,10%)
-161
Tariefvoordelen (+0,50%)
-247
Personeelsverloop (+0,50%)
4.984
Levensverwachting gepensioneerden (+1 jaar)
-7.914
De jaarlijkse balans van de toegezegd-pensioenregelingen wordt door de Groep gefinancierd door een bijdrage, uitgedrukt als een percentage van het totale salaris. Dit percentage wordt gedefinieerd door de ‘projected unit cost’ methode en wordt jaarlijks herzien. Deze methode van financiering bestaat erin dat toekomstige kosten worden opgenomen over de resterende looptijd van het plan. De kosten worden geraamd op verwachte basis (salarisgroei en de inflatie in aanmerking genomen).
De veronderstellingen met betrekking tot salarisverhoging, inflatie, personeelsverloop en sterfte worden gedefinieerd op basis van historische statistieken van de Groep. De gebruikte sterftetafels zijn degene die overeenkomen met de waargenomen ervaring binnen de pensioenfondsen. De disconteringsvoet werd afgestemd op de investeringsstrategie van de ondernemingen.
Deze veronderstellingen worden herzien op een regelmatige basis.
Specifieke gebeurtenissen (zoals wijziging van het plan, verandering van veronderstellingen, een te korte indekkingsperiode...) kunnen uiteindelijk leiden tot bijkomende stortingen door de Groep.
De gemiddelde duur van de toegezegd-pensioenregelingen op 31 december 2022 bedraagt 8 jaar ( 2021: 8 jaar) en voor de toegezegde-bijdragenregelingen op 31 december 2022 18 jaar ( 2021: 17 jaar).
De Groep schat dat in 2023 een bedrag van 16.380 k euro zal worden betaald aan toegezegd- pensioenregelingen en 12.519 k euro aan toegezegd-bijdrageregelingen.
Actuariële risico’s
De verscheidene personeelsverplichtingen stellen de Groep bloot aan verschillende actuariële risico’s:
152
Beleggingsrisico
De contante waarde van de toegezegd-pensioenregelingen is berekend aan de hand van een disconteringsvoet waarvan de opbrengst is afgestemd met deze van hoogwaardige bedrijfsobligaties. Indien het rendement op de fondsbelegging lager ligt dan deze disconteringsvoet, dan zal er een tekort ontstaan. De pensioenplannen beleggen momenteel in relatief evenwichtige investeringen. Het detail werd opgenomen in de tabel ‘ Indeling van de fondsbeleggingen op de balansdatum’.
Door het langetermijnkarakter van de verplichtingen acht de Raad van Bestuur van de pensioenfondsen het passend dat een redelijk deel van de fondsbeleggingen wordt geïnvesteerd in aandelen om het verwacht rendement op de fondsen te behalen.
Renterisico
Een daling van de rente op obligaties zal een stijging van de verplichting tot gevolg hebben. Dit zal echter gedeeltelijk gecompenseerd worden door een stijging van het rendement op de fondsbeleggingen van het plan.
Levensverwachting
De contante waarde van de toegezegd-pensioenregelingen wordt berekend rekening houdend met de beste schatting van de levensverwachting van de deelnemers aan het plan zowel tijdens als na hun tewerkstelling. Een toename van de levensverwachting van de deelnemers aan het plan zal een toename van de verplichting tot gevolg hebben.
Er werden prospectieve sterftetafels gebruikt waarmee de verbeteringen van de levensverwachtingen in de toekomst kunnen worden weergegeven, zoals gedefinieerd in de IAS 19 standaard.
Loonsverhogingen
De contante waarde van de toegezegd-pensioenregelingen wordt berekend op basis van de toekomstige lonen van de deelnemers aan het plan. Een loonsverhoging van de deelnemers zal een toename van de verplichting tot gevolg hebben.
153
25 Handelsschulden en overige schulden, schulden cashpoolactiviteiten en actuele belastingverplichtingen
(In duizenden EUR)
2022
2021
Gewone handelsschulden
131.037
121.692
Te ontvangen facturen
57.399
66.745
Subtotaal
188.436
188.437
Btw
42
33
Belastingen op personeelskosten
24.537
9.535
Schulden m.b.t. personeelsbeloningen
97.771
81.831
Andere kortlopende schulden
89.208
50.770
Subtotaal
211.558
142.169
Totaal
399.994
330.606
Schulden cashpoolactiviteiten
146.235
154.030
Actuele belastingverplichtingen
3.036
2.307
Handels- en overige schulden bedragen 399.994 k euro op 31 december 2022 en 330.606 k euro op 31 december 2021, een stijging van 69.388 k euro.
De posten Gewone handelsschulden en Te ontvangen facturen blijven nagenoeg gelijk tegenover eind 2021.
De handelsschulden op de OV’s bedroegen 13.569 k euro op eind 2022 en 16.613 k euro op eind 2021.
De ‘Andere kortlopende schulden’ voor een bedrag van 89.208 k euro op eind 2022 (2021: 50.770 k euro) bevatten hoofdzakelijk de nog toe te rekenen kosten voornamelijk met betrekking tot de financiële kosten voor de leningen, het wagenpark en projecten i.v.m. informatie- en communicatietechnologie (2022:75.727 k euro; 2021: 48.214 k euro).
De schulden m.b.t. personeelsbeloningen stijgen (2022: 97.771 k euro; 2021: 81.831 k euro) als gevolg van de stijgende inflatie gedurende 2022 en de daardoor grotere openstaande schuld voor vakantiegeld en belastingen op personeelskosten (2022: 24.537 k euro; 2021: 9.535 k euro).
De ‘Schulden m.b.t. de cashpoolactiviteiten’ bedragen 146.235 k euro op eind 2022 en 154.030 k euro op einde 2021 (zie ook toelichting ‘Handels- en overige vorderingen’).
De termijn en de voorwaarden voor de schulden waren als volgt:
Voor de handelsschulden bedroeg het leverancierskrediet gemiddeld 30 dagen. De schulden aan de belasting over de toegevoegde waarde en van de bedrijfsvoorheffing werden respectievelijk betaald 20 en 15 dagen na het einde van de maand. Alle schulden werden betaald op hun vervaldag.
154
Financiële instrumenten
26 Financiële instrumenten: risico’s en reële waarde
Risico’s
Het is de bedoeling van de Groep om alle risico’s afzonderlijk te begrijpen alsook hun onderlinge verbanden, en om strategieën te definiëren teneinde de economische impact op de resultaten van de Groep te beheersen. Het Auditcomité heeft de verantwoordelijkheid voor het nazicht van de risicoanalyse, het goedkeuren van de aanbevolen risicobeheersingsstrategieën, het doen naleven van de richtlijnen inzake risicobeheer en voor het rapporteren.
Het functioneren van de Groep als werkmaatschappij voor de opdrachthoudende verenigingen beperkt in sterke mate de risico’s en eventuele negatieve gevolgen.
Vermogensstructuur
De vermogensstructuur van de Groep bestaat uit het eigen vermogen en de financiële verplichtingen.
Naast de wettelijk vereiste minima voor eigen vermogen die van toepassing zijn op Fluvius System Operator en haar dochterondernemingen, is de Groep niet onderworpen aan enige extern opgelegde vereisten voor haar vermogensstructuur.
De Groep doet een beroep op kortetermijnfinanciering ter ondersteuning van het bedrijfskapitaal. De langetermijnleningen worden opgenomen door Fluvius hoofdzakelijk ter financiering van de opdrachthoudende verenigingen en worden doorgerekend aan dezelfde voorwaarden als de opgenomen leningen.
Kredietrisico
Het kredietrisico omvat het risico dat de ene partij bij een financieel instrument haar verplichtingen niet zal nakomen, waardoor bij de andere partij een financieel verlies kan ontstaan.
Het maximale kredietrisico is de balanswaarde van elk financieel actief.
De Groep rekent de kosten door aan voornamelijk haar aandeelhouders, haar minderheidsaandeelhouders en deelnemingen.
Voor wat betreft de doorlening van de opgenomen obligatieleningen – en de opname van korte- en langetermijnvorderingen t.o.v. de opdrachthoudende verenigingen - geldt het principe dat de OV’s zich elk garant stellen op een niet-hoofdelijke en niet-solidaire basis maar beperkt tot het proportioneel aandeel in het kapitaal (zie toelichting ‘Leningen op lange en korte termijn’).
Het kredietrisico voor deze categorie klanten is beperkt en de berekeningen hebben geen aanleiding gegeven tot een opname van waardeverminderingen. Bij deze berekeningen werd tevens rekening gehouden met de ondersteuning door de Vlaamse overheid die kan ingeroepen worden in geval van kredietproblemen.
Voor de vorderingen op externe klanten worden waardeverminderingen opgenomen. Deze vorderingen bevatten ondermeer vorderingen opgenomen als gevolg van facturaties aan particulieren en professionele klanten voor uitgevoerde werken (aanleg kabel, gasleidingen, aansluitingen e.d.); schadegevallen; facturatie voor onderhoud openbare verlichting aan gemeenten (die niet toegetreden zijn tot het ‘vernieuwd’ aanbod openbare verlichting); en facturatie voor uitgevoerde werken voor Ministeries.
155
Beweging gecumuleerde waardeverminderingen op handelsvorderingen:
(In duizenden EUR)
2022
2021
Saldo per 1 januari
-38.420
-25.857
Toevoeging waardeverminderingen op vorderingen
-9.486
-16.031
Terugname waardeverminderingen op vorderingen
7.252
3.468
Saldo per einde verslagperiode
-40.654
-38.420
De vorderingen voor een bedrag van 58.362 k euro op eind 2022 opgenomen voor de externe klantengroep hebben de volgende vervaldagen: 40.513 k euro zijn niet vervallen; 8.835 k euro is vervallen voor meer dan één dag en maximum twee maanden; 2.278 k euro is vervallen voor meer dan twee maanden en minder dan 6 maanden en 6.735 k euro is vervallen voor meer dan zes maanden.
Valutarisico
De Groep is niet wezenlijk blootgesteld aan valutarisico’s, aangezien zij bijna geen transacties heeft in andere valuta dan de euro.
Liquiditeitsrisico
Het liquiditeitsrisico houdt het risico in dat de Groep haar financiële verplichtingen niet zou kunnen nakomen. De Groep beperkt dit risico door de kasstromen op een continue basis te bewaken en ervoor te zorgen dat er voldoende kredietfaciliteiten aanwezig zijn.
De Groep doet een beroep op verscheidene banken om op korte termijn gelden aan te trekken. In het kader van een thesauriebewijzenprogramma werd commercial paper (thesauriebewijzen) uitgegeven. De thesauriebewijzen en fixed loans (straight loans) kunnen worden opgevraagd met een looptijd van één dag tot twaalf maanden. De fixed loans (straight loans) kunnen worden opgevraagd met een looptijd van één dag of één maand tot twaalf maanden waarbij de minimumlooptijd afhankelijk is van de bank die ontleent. Vaste voorschotten kunnen worden opgevraagd met een looptijd van één week tot twaalf maanden. Alle kortetermijnleningen hebben een vaste intrestvoet gedurende de looptijd behalve de opname van het kassierscontract dat een variabele rentevoet heeft.
Deze fondsen worden voornamelijk opgenomen om een negatief cashpool saldo te financieren (zie toelichting ‘Leningen op lange en korte termijn’).
De Groep neemt leningen op lange termijn op ter financiering van de opdrachthoudende verenigingen. Deze leningen op lange termijn worden doorgerekend aan dezelfde voorwaarden als de opgenomen leningen.
De opdrachthoudende verenigingen wenden deze middelen aan voor de financiering van de investeringen in de distributienetten waaronder de uitrol van de digitale meter, de realisatie van de energietransitie, het onderhoud en de sanering van de netten (elektriciteit, gas en ook riolering), de realisatie van warmtenetten, de overname en verledding van het openbaar verlichtingspark, financiering van participaties, om leningen te herfinancieren, intresten te betalen en voor werkkapitaal. Op eind 2014 werd ook een deel van de netto opbrengsten van deze uitgiftes gebruikt om de vergoeding te betalen in naam en voor rekening van de openbare besturen aan Electrabel in het kader van diens uittrede uit het aandelenkapitaal van de opdrachthoudende verenigingen van ex-Eandis.
In 2010 heeft de Groep voor het eerst obligatieleningen uitgegeven voor de particuliere belegger in België en het Groothertogdom Luxemburg.
156
Om de financieringsbronnen verder te diversifiëren en te verbreden zodat een veilige, betrouwbare, efficiënte en innovatieve distributie van energie aan de afnemers kan worden verzekerd, werd een rating gevraagd.
Eandis System Operator heeft in oktober 2011 een rating bekomen van ‘Moody’s Investors Service Ltd.‘ (“Moody’s”). Fluvius heeft gekozen voor een rating bij de ratingagentschappen ‘Moody's Investors Service Ltd.’ (Moody's) en ‘Creditreform Rating AG’ (Creditreform).
Om de kredietwaardigheid van Fluvius te bepalen werden, gezien de grote verbondenheid met haar aandeelhouders, de rekeningen van de distributienetbeheerders eveneens in aanmerking genomen. Hierdoor gebeurt de beoordeling op basis van de financiële staten van de ‘Fluvius Economische Groep’.
Sinds oktober 2021 is de rating bij Moody’s A3 met stabiele vooruitzichten . Deze beoordeling vond haar oorsprong in het feit dat Fluvius maatregelen heeft kunnen nemen tegen de lagere toegestane inkomsten van de OV’s voor de regulatoire periode 2021-2024, een wijziging in het dividendbeleid vanaf 2022 heeft doorgevoerd en een toewijzing van 22 miljoen euro aan voorschotten van de Vlaamse ernergierregulator heeft bekomen voor de investeringen in digitale meters. Bij de beoordeling van het algemene kredietrisico van Fluvius werd ook rekening gehouden met het feit dat het Vlaams Gewest (Aa3 stabiel vanaf 9 december 2021) een groot belang heeft bij het behoud van een solide financiële draagkracht van de OV's, gezien hun essentiële rol in de Vlaamse economie.
Op 19 september 2022 werd deze rating door Moody’s bevestigd . Moody’s heeft ook een ESG ( Environmental, Social en Governance/Milieu, Maatschappij en Governance) Credit Impact Score (CIS) toegekend aan Fluvius van 3 (op een schaal van 5). De CIS-3 van Fluvius weerspiegelt een matig negatieve blootstelling aan sociale en milieurisico's en een neutraal tot laag risico voor governance. Het effect van die overwegingen op de rating wordt verzacht door het ondersteunend regulatoir kader van de Groep.
Sinds januari 2017 is de rating bij Creditreform A+ met stabiele vooruitzichten. Creditreform heeft op 27 oktober 2020 de ratingvooruitzichten aangepast naar negatief en dit bevestigd op 28 oktober 2021. Op 16 augustus 2022 heeft Creditreform de rating herzien naar ‘A’ met stabiele vooruitzichten . Deze beslissing is gebaseerd op het gecombineerde effect van de strengere tariefmethodologie 2021-2024 (van de opdrachthoudende verenigingen, aandeelhouders van Fluvius S.O) en een volatielere economische context met snel oplopende inflatie en stijgende rente. Volgens Creditreform zou hierdoor de spanning tussen het toegelaten inkomen en de financieringskosten een negatieve invloed kunnen hebben op de resultaten op korte termijn van de onderneming.
Sinds 2011 had Fluvius via Eandis een 5.000.000 k euro EMTN-programma lopen voor uitgifte van obligaties tot 2021. Van dit programma was op eind 2019 voor een bedrag van 2.980.500 k euro of 59,61% aan obligatieleningen uitgegeven. Sinds eind 2014 vonden geen uitgiftes meer plaats onder dit programma. Dit EMTN-programma werd inmiddels stopgezet.
Bijkomend had Fluvius via Infrax een 500.000 k euro EMTN-programma lopen voor uitgifte van obligaties vanaf 2013. Een eerste schijf van 250.000 k euro werd uitgegeven in 2013 (looptijd tot 2023) en een tweede schijf van 250.000 k euro in 2014 (looptijd tot 2029). Dit EMTN-programma werd dus volledig aangewend.
Een nieuw 5.000.000 k euro Fluvius EMTN-programma voor de uitgifte van obligaties werd opgestart op 1 juli 2020 en heeft een looptijd van 10 jaar, door Fluvius verlengbaar met maximaal 24 maanden. Hieronder vinden de huidige uitgiftes plaats. Deze uitgiften worden gewaarborgd door de elf opdrachthoudende verenigingen van de Groep en zullen een minimum looptijd van 1 jaar hebben.
Van dit programma was op eind 2022 voor een bedrag van 2.500.000 k euro of 50,00% aan obligatieleningen uitgegeven.
Het EMTN-basisprospectus voorziet ook in de mogelijkheid om groene obligaties uit te geven, waarbij de netto opbrengsten van een uitgifte worden aangewend voor de financiering (of herfinanciering) van in aanmerking komende Groene Projecten. Met dit doel heeft Fluvius een Raamwerk Groene Financiering opgesteld dat een beschrijving bevat van welke
157
investeringsprojecten in aanmerking komen voor groene financiering, hoe de klimaat- en duurzaamheidswinsten worden gemeten, en hoe verificatie en rapportering zal gebeuren .
Alle opgenomen gelden van de obligatieleningen werden, op 50.000 k euro, na volledig doorgeleend aan de OV’s aan dezelfde voorwaarden als de uitgegeven obligatieleningen. De hieruit ontstane vorderingen voor de Groep worden opgenomen in de rubriek ‘Kortetermijnvorderingen, andere’ en ‘Langetermijnvorderingen, andere’.
Een overzicht van de leningen wordt opgenomen in de toelichting ‘Leningen op lange en korte termijn’. Een banklening (2022: 30.625 k euro; 2021: 34.125 k euro) werd eveneens niet doorgeleend.
Informatie betreffende het aflossingsschema (in nominale waarde) van de verschillende leningen op lange termijn
Op eind 2022
(in duizenden EUR)
2022
1 jaar of minder
2-3 jaar
4-5 jaar
Meer dan 5 jaar
Obligatieleningen - retail
200.000
0
200.000
0
0
Obligatieleningen - EMTN
4.660.500
750.000
0
400.000
3.510.500
Obligatieleningen - privaat
440.000
0
0
50.000
390.000
Bankleningen - met derivatenstructuur
30.625
3.500
7.000
7.000
13.125
Bankleningen - vaste rentevoet
550.000
0
0
350.000
200.000
Totaal
5.881.125
753.500
207.000
807.000
4.113.625
Op eind 2021
(in duizenden EUR)
2021
1 jaar of minder
2-3 jaar
4-5 jaar
Meer dan 5 jaar
Obligatieleningen - retail
200.000
0
0
200.000
0
Obligatieleningen - EMTN
4.460.500
500.000
750.000
400.000
2.810.500
Obligatieleningen - privaat
440.000
0
0
0
440.000
Bankleningen - met derivatenstructuur
34.125
3.500
7.000
7.000
16.625
Bankleningen - vaste rentevoet
200.000
0
0
0
200.000
Totaal
5.334.625
503.500
757.000
607.000
3.467.125
Informatie betreffende het aflossingsschema van de leaseverplichtingen
(in duizenden EUR)
Leaseverplichtingen totaal
1 jaar of minder
1-3 jaar
3-5 jaar
Meer dan 5 jaar
2022
25.739
8.601
9.878
4.209
3.051
2021
34.959
10.099
14.487
6.601
3.772
Langetermijnvorderingen en kortetermijnvorderingen, andere ten opzichte van de DSO’s
De Groep heeft op 31 december 2022 langetermijnvorderingen en kortetermijnvorderingen voor een totaal van 5.840.800 k euro (2021: 5.249.180 k euro). Hiervan is 700.000 k euro (2021: 500.000 k euro) te ontvangen binnen het jaar, 200.000 k euro (2021: 700.000 k euro) is vorderbaar binnen
158
meer dan één tot drie jaar, 800.000 k euro (2021: 600.000 k euro) is inbaar binnen meer dan drie tot vijf jaar en 4.100.500 k euro (2021: 3.449.108 k euro) is vorderbaar na vijf jaar.
Renterisico
De Groep heeft leningen op lange termijn opgenomen met een vaste en een variabele rentevoet. De lening met een variabele rentevoet werd via een swapcontract omgezet naar een vaste rentevoet (zie toelichting ‘Afgeleide financiële instrumenten’).
De ontstane financiële lasten voor Fluvius System Operator worden doorgerekend aan de OV’s en worden gerapporteerd als een financiële opbrengst, behalve de financiële lasten m.b.t. het gedeelte EMTN-obligatielening van 50.000 k euro en een banklening van 30.625 k euro die niet werden doorgeleend.
De intrestaflossingen voor de volgende jaren, berekend op basis van de overeengekomen intrestvoeten, is als volgt:
(In duizenden EUR)
2022
2021
In 2022
0
101.308
In 2023
125.331
87.441
In 2024
101.473
63.583
In 2025
101.349
63.459
In 2026
97.231
59.341
In 2027
90.114
59.341
In 2028 en volgende
474.427
268.362
Totaal
989.925
702.835
Andere
Meer gedetailleerde informatie omtrent de risico’s van de Groep en haar aandeelhouders is opgenomen in het EMTN-basisprospectus; editie 2022 m.b.t. het uitgifteprogramma voor obligatieleningen en de investor presentation van september 2022. Deze informatie kan geraadpleegd worden op de website van Fluvius System Operator
www.fluvius.be
.
Reële waarde
De reële waarde van de financiële activa en passiva wordt gedefinieerd als het bedrag waartegen het instrument zou kunnen worden geruild in een lopende transactie tussen bereidwillige partijen, en niet in een gedwongen verkoop of liquidatieverkoop.
De reële waarde hiërarchie
De Groep gebruikt de volgende hiërarchische classificatie voor het bepalen en toelichten van de reële waarde van financiële instrumenten door middel van een waarderingstechniek:
• Niveau 1: genoteerde (niet-aangepaste) prijzen op liquide markten voor identieke activa of passiva
• Niveau 2: andere technieken waarvoor alle input met een significante weerslag op de opgenomen reële waarde hetzij direct, hetzij indirect kan worden waargenomen
• Niveau 3: technieken die gebruik maken van input met een significante weerslag op de opgenomen reële waarde die niet gebaseerd is op waarneembare marktgegevens
De reële waarde van de nog lopende genoteerde obligatieleningen, uitgegeven voor een totaal van 4.860,5 miljoen euro evolueert in functie van de marktrente. De reële waarde op 31 december 2022 bedraagt 4.370,0 miljoen euro en verschilt van de terugbetalingswaarde en de boekwaarde.
159
Op 31 december 2022 zijn de reële waarden als volgt:
Reële waarde
Reële waarde
Reële waarde
Boekwaarde
(In duizenden EUR)
Niveau 1
Niveau 2
Niveau 3
Overige beleggingen
0
0
863
863
Afgeleide financiële instrumenten
0
704
0
704
Langetermijnvorderingen, andere
5.140.787
0
0
5.140.787
Kortetermijnvorderingen, andere
700.000
0
0
700.000
Geldmiddelen en kasequivalenten
79.144
0
0
79.144
Voorraden en andere
175.523
175.523
Handels- en overige vorderingen
333.702
0
0
333.702
Vorderingen cashpoolactiviteiten
277.027
0
0
277.027
Totaal
6.706.183
704
863
6.707.750
Leningen op lange termijn
4.675.959
0
0
5.105.241
Leningen op korte termijn
1.053.932
0
0
1.053.036
Leaseverplichtingen
25.739
0
0
25.739
Totaal kortlopende schulden, andere
403.030
0
0
403.030
Schulden cashpoolactiviteiten
146.235
0
0
146.235
Totaal
6.304.895
0
0
6.733.281
De post Voorraden en andere bevat het gedeelte van de voorraad aangehouden voor verkoop en bedraagt 11.803 k euro.
Op 31 december 2021 zijn de reële waarden als volgt
Reële waarde
Reële waarde
Reële waarde
Boekwaarde
(In duizenden EUR)
Niveau 1
Niveau 2
Niveau 3
Overige beleggingen
0
0
828
828
Langetermijnvorderingen, andere
4.796.727
4.796.727
Kortetermijnvorderingen, andere
500.000
500.000
Geldmiddelen en kasequivalenten
62.904
0
0
62.904
Handels- en overige vorderingen
344.715
0
0
344.715
Vorderingen cashpoolactiviteiten
417.318
0
0
417.318
Totaal
6.121.664
0
828
6.122.492
Leningen op lange termijn
5.057.647
0
0
4.810.494
Leningen op korte termijn
974.190
0
0
963.078
Leaseverplichtingen
34.959
0
0
34.959
Afgeleide financiële instrumenten
0
4.133
0
4.133
Totaal kortlopende schulden, andere
332.913
0
0
332.913
Schulden cashpoolactiviteiten
154.030
0
0
154.030
Totaal
6.553.739
4.133
0
6.299.607
160
161
Andere informatie
27 Verbonden partijen
Transacties tussen Fluvius System Operator en zijn dochterondernemingen werden in de consolidatie geëlimineerd en werden dus niet opgenomen in deze toelichting.
De vergoedingen aan het managementcomité en de bestuurders bedroegen 4.167.718 euro voor 2022 en 4.264.522 euro voor 2021. Hiervan bedroeg de pensioenkost 211.540 euro voor 2022 en 205.203 euro voor 2021. Er werden geen andere voordelen in natura, opties op aandelen, kredieten of voorschotten gegeven ten gunste van de bestuurders.
Transacties van de Groep met de ondernemingen die een minderheidsbelang (Farys/TMVW en De Watergroep) aanhouden, waren als volgt:
(In duizenden EUR)
2022
2021
Bedrag van de transacties
Doorrekening van kosten aan de minderheidsbelangen
81.674
89.292
Doorrekening van kosten van de minderheidsbelangen
5.066
1.864
Bedrag van uitstaande saldi
Handelsvorderingen
9.968
2.892
Handelsschulden
3.831
5
Transacties van de Groep met de geassocieerde deelnemingen (Atrias en Synductis) waren als volgt:
(In duizenden EUR)
2022
2021
Bedrag van de transacties
Doorrekening van kosten aan de geassocieerde deelnemingen
2.546
1.906
Doorrekening van kosten van de geassocieerde deelnemingen
33.520
25.401
Bedrag van uitstaande saldi
Handelsvorderingen
42.032
46.482
Handelsschulden
3.543
2.757
162
Transacties van de Groep met de aandeelhouders (opdrachthoudende verenigingen) waren als volgt:
(In duizenden EUR)
2022
2021
Bedrag van de transacties
Doorrekening van kosten aan de opdrachthoudende verenigingen
1.785.915
1.613.464
Doorrekening van kosten van de opdrachthoudende verenigingen
33.317
33.715
Rentebaten opdrachthoudende verenigingen
112.942
114.207
Rentelasten opdrachthoudende verenigingen
-1.271
-917
Bedrag van uitstaande saldi
Restitutierecht op voorzieningen voor personeelsbeloningen
154.869
196.584
Langetermijnvorderingen, andere
5.099.504
4.752.983
Kortetermijnvorderingen, andere
700.000
500.000
Handelsvorderingen, op te maken facturen
193.690
244.752
Vorderingen/(schulden) cashpoolactiviteiten
163.177
273.017
Overige vorderingen, verkregen financiële opbrengsten obligatieleningen
44.530
31.955
Handelsschulden
13.597
16.613
Ontvangen garanties of zekerheden
M.b.t. financiële verplichtingen
725.000
725.000
Alle facturen aan of van de opdrachthoudende verenigingen zijn betaalbaar binnen de 30 dagen na factuurdatum.
Lidmaatschap van professionele organisaties
Fluvius System Operator is lid van Synergrid vzw, een gemeenschappelijke belangenvereniging van de beheerders van netten in België van transmissie van elektriciteit, van vervoer van aardgas en van de distributie van elektriciteit en aardgas.
Fluvius System Operator is lid van de vereniging van Europese distributienetbeheerders voor Slimme Netten (EDSO for Smart Grids).
Gedurende 2022 werd voor de uitoefening van het mandaat van de commissaris voor de moederonderneming Fluvius System Operator een bedrag van 81 k euro betaald, aangevuld met bijkomende (wettelijke) opdrachten in het verlengde van het mandaat als commissaris ten belope van 476 k euro alsook met andere opdrachten uitgevoerd door verbonden personen voor 566 k euro. De additionele diensten werden goedgekeurd door het auditcomité.
28 Verplichtingen en onzekerheden
(In duizenden EUR)
2022
2021
Huurwaarborgen gebouwen
1.442
1.442
Totaal gegeven waarborgen
1.442
1.442
Ontvangen waarborgen van aannemers en leveranciers
72.171
65.593
163
Uitstaande bestellingen op 31 december 2022 bedroegen 70.611 k euro ( 31 december 2021: 50.071 k euro).
De Groep heeft geschillen en juridische procedures hangende waarvoor het risico op verlies mogelijk doch niet waarschijnlijk is. Op dit ogenblik kan de waarschijnlijke timing van de afwikkeling niet worden ingeschat.
Op 3 september 2019 deed zich een gasexplosie voor te Wilrijk, Ridderveld. Hierbij werd één dodelijk slachtoffer betreurd. Op de pleitzitting voor de Correctionele Rechtbank van Antwerpen van 17 maart 2021 vroeg het Openbaar Ministerie de vrijspraak voor de beide gedagvaarde managers van Fluvius (de CEO en de Directeur Netuitbating), omdat het Openbaar Ministerie van oordeel is dat zij niet persoonlijk verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor de gebeurtenissen. Voor Fluvius System Operator zelf vorderde de procureur een eenvoudige schuldverklaring. Fluvius zelf heeft uitgebreid geargumenteerd om aan te tonen dat het bedrijf, zijn verantwoordelijken en medewerkers geen schuld treft in deze tragische gebeurtenissen. De rechtbank heeft op 27 april 2021 uitspraak gedaan waarbij beide managers strafrechtelijk werden vrijgesproken. Voor Fluvius System Operator werd strafrechtelijk de opschorting van straf uitgesproken en Fluvius werd voor alle burgerlijke claims veroordeeld. Hiertegen werd ondertussen hoger beroep aangetekend en heeft een zitting plaats gevonden op 18 mei 2022. Naar aanleiding van deze zitting heeft het Hof van Beroep op 1 juni 2022 beslist om een deskundige uit de burgerrechtelijke kort geding procedure ook aan te duiden voor het strafrechtelijke luik. Hij moet zijn verslag indienen tegen 31 januari 2023. De pleitzitting is nu voorzien op 29 maart 2023.
29 Gebeurtenissen na balansdatum
Er hebben zich na de balansdatum geen materiële gebeurtenissen voorgedaan die aanleiding zouden geven tot bekendmaking of wijziging van de financiële staten per 31 december 2022.
30 Lijst van de ondernemingen opgenomen in de consolidatie
Op 31 december 2022:
Onderneming
Zetel
Aandelen in bezit %
Stemrecht %
Moederonderneming
Fluvius System Operator cv
Brusselsesteenweg 199, B-9090 Melle
Dochteronderneming
De Stroomlijn cv
Brusselsesteenweg 199, B-9090 Melle
62,17
62,17
Deelnemingen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen
Synductis cv
Brusselsesteenweg 199, B-9090 Melle
34,38
34,38
Atrias cv
Kanselarijstraat 17a, B-1000 Brussel
50,00
50,00
164
Op 31 december 2021:
Onderneming
Zetel
Aandelen in bezit %
Stemrecht %
Moederonderneming
Fluvius System Operator cv
Brusselsesteenweg 199, B-9090 Melle
Dochteronderneming
De Stroomlijn cv
Brusselsesteenweg 199, B-9090 Melle
62,17
62,17
Deelnemingen in joint ventures en geassocieerde deelnemingen
Synductis cv
Brusselsesteenweg 199, B-9090 Melle
34,47
34,47
Atrias cv
Kanselarijstraat 17a, B-1000 Brussel
50,00
50,00
165
Informatie met betrekking tot de moedervennootschap
De statutaire niet-geconsolideerde jaarrekening van de moedervennootschap Fluvius System Operator cv wordt hierna in verkorte vorm weergegeven.
In overeenstemming met de Belgische vennootschapswetgeving zullen het jaarverslag en de jaarrekening van Fluvius System Operator cv samen met het verslag van de Commissaris worden neergelegd bij de Nationale Bank van België. Deze verslagen zijn beschikbaar vanaf 30 maart 2023 op de website
www.fluvius.be
of op het adres: Brusselsesteenweg 199, 9090 Melle.
De Commissaris heeft een verklaring zonder voorbehoud gegeven met betrekking tot de statutaire jaarrekening van Fluvius System Operator cv.
Verkorte balans
In duizenden EUR
2022
2021
Vaste activa
2.488
3.408
Immateriële vaste activa
285
847
Materiële vaste activa
496
845
Financiële vaste activa
1.707
1.716
Vlottende activa
6.862.176
6.453.852
Vorderingen op meer dan één jaar
5.140.800
4.791.858
Voorraden
175.523
141.116
Vorderingen op ten hoogste één jaar
1.253.204
1.218.651
Geldbeleggingen en liquide middelen
82.411
65.916
Overlopende rekeningen
210.238
236.311
Totaal der activa
6.864.664
6.457.260
Eigen vermogen
1.517
1.517
Inbreng buiten kapitaal, andere
1.284
1.284
Andere vermogenselementen: reserves, uitgiftepremies, overgedragen resultaat
233
233
Voorzieningen voor risico's en kosten
154.869
196.584
Schulden
6.708.278
6.259.159
Schulden op meer dan één jaar
5.105.240
4.810.494
Schulden op ten hoogste één jaar
1.527.441
1.400.451
Overlopende rekeningen
75.597
48.214
Totaal der passiva
6.864.664
6.457.260
Verkorte resultatenrekening
In duizenden EUR
2022
2021
Omzet
1.934.712
1.744.358
Bedrijfswinst (verlies)
13.097
15.116
Financiële resultaten
-6.022
-8.118
Belasting op het resultaat
-7.075
-6.998
Winst (verlies) van het boekjaar
0
0
166
Verslag van de commissaris
167
168
169
170
171